Utshovसर्ग 26
26.1
ततः शोक अभिसंतप्तम् सुग्रीवम् क्लिन्न वासनम् ।
शाखा मृग महामात्राः परिवार्य उपतस्थिरे ॥४-२६-१॥
26.2
अभिगम्य महाबाहुम् रामम् अक्लिष्ट कारिणम् ।
स्थिताः प्रांजलयः सर्वे पितामहम् इव ऋषयः ॥४-२६-२॥
26.3
ततः कांचन शैल आभः तरुण अर्क निभ आननः ।
अब्रवीत् प्रांजलिर् वाक्यम् हनुमान् मारुत आत्मजः ॥४-२६-३॥
26.4
भवत् प्रसादात् काकुत्स्थ पितृ पैतामहम् महत् ।
वानराणाम् सुदंष्ट्राणाम् संपन्न बलशालिनाम् ॥४-२६-४॥
26.5
महात्मानाम् सुदुष्प्रापम् प्राप्तम् राज्यम् इदम् प्रभो ।
भवता समनुज्ञातः प्रविश्य नगरम् शुभम् ॥४-२६-५॥
26.6
संविधास्यति कार्याणि सर्वाणि ससुहृत् गणः।
स्नातो अयम् विविधैर् गन्धैर् औषधैः च यथा विधि ॥४-२६-६॥
26.7
अर्चयिष्यति माल्यैः च रत्नैः च त्वाम् विशेषतः ।
इमाम् गिरि गुहाम् रम्याम् अभिगन्तुम् त्वम् अर्हसि ॥४-२६-७॥
26.8
कुरुष्व स्वामि संबन्धम् वानरान् संप्रहर्षयन् ।
एवम् उक्तो हनुमता राघवः पर वीरहा ॥४-२६-८॥
26.9
प्रत्युवाच हनूमन्तम् बुद्धिमान् वाक्य कोविदः ।
चतुर्दश समाः सौम्य ग्रामम् वा यदि वा पुरम् ॥४-२६-९॥
26.10
न प्रवेक्ष्यामि हनुमन् पितुर् निर्देश पालकः ।
सुसमृद्धाम् गुहाम् दिव्याम् सुग्रीवो वानरर्षभः ॥४-२६-१०॥
26.11
प्रविष्टो विधिवत् वीरः क्षिप्रम् राज्ये अभिषिच्यताम् ।
एवम् उक्त्वा हनूमन्तम् रामः सुग्रीवम् अब्रवीत् ॥४-२६-११॥
26.12
वृत्तज्ञो वृत्त संपन्नम् उदार बल विक्रमम् ।
इमम् अपि अंगदम् वीरम् यौवराज्ये अभिषेचय ॥४-२६-१२॥
26.13
ज्येष्ठस्य हि सुतो ज्येष्ठः सदृशो विक्रमेण च ।
अंगदो अयम् अदीनात्मा यौवराज्यस्य भाजनम् ॥४-२६-१३॥
26.14
पूर्वो अयम् वार्षिको मासः श्रावणः सलिल आगमः ।
प्रवृत्ताः सौम्य चत्वारो मासा वार्षिक संज्ञिताः ॥४-२६-१४॥
26.15
न अयम् उद्योग समयः प्रविश त्वम् पुरीम् शुभाम् ।
अस्मिन् वत्स्यामि अहम् सौम्य पर्वते सह लक्ष्मणः ॥४-२६-१५॥
26.16
इयम् गिरि गुहा रम्या विशाला युक्त मारुता ।
प्रभूत सलिला सौम्य प्रभूत कमल उत्पला ॥४-२६-१६॥
26.17
कार्तिके समनुप्राप्ते त्वम् रावण वधे यत ।
एष नः समयः सौम्य प्रविश त्वम् स्वम् आलयम् ॥४-२६-१७॥
26.18
अभिषिंचस्व राज्ये च सुहृदः संप्रहर्षय ।
इति राम अभ्यनुज्ञातः सुग्रीवो वानरर्षभः ॥४-२६-१८॥
26.19
प्रविवेश पुरीम् रम्याम् किष्किंधाम् वालि पालिताम् ।
तम् वानर सहस्राणि प्रविष्टम् वानर ईश्वरम् ॥४-२६-१९॥
26.20
अभिवार्य प्रहृष्टानि सर्वतः प्लवगेश्वरम् ।
ततः प्रकृतयः सर्वा दृष्ट्वा हरि गण ईश्वरम् ॥४-२६-२०॥
26.21
प्रणम्य मूर्ध्ना पतिता वसुधायाम् समाहिताः ।
सुग्रीवः प्रकृतीः सर्वाः संभाष्य उत्थाप्य वीर्यवान् ॥४-२६-२१॥
26.22
भ्रातुर् अंतः पुरम् सौम्यम् प्रविवेश महाबलः ।
प्रविष्टम् भीम विक्रांतम् सुग्रीवम् वानरर्षभम् ॥४-२६-२२॥
26.23
अभ्यषिंचंत सुहृदः सहस्राक्षम् इव अमराः ।
तस्य पाण्डुरम् आजह्रुः छत्रम् हेम परिष्कृतम् ॥४-२६-२३॥
26.24
शुक्ले च वाल व्यजने हेम दण्डे यशस्करे ।
तथा सर्वाणि रत्नानि सर्व बीज औषधानि च ॥४-२६-२४॥
26.25
स क्षीराणाम् च वृक्षाणाम् प्ररोहान् कुसुमानि च ।
शुक्लानि चैव वस्त्राणि श्वेतम् चैव अनुलेपनम् ॥४-२६-२५॥
26.26
सुगंधीनि च माल्यानि स्थलजानि अंबुजानि च ।
चन्दनानि च दिव्यानि गन्धाम् च विविधान् बहून् ॥४-२६-२६॥
26.27
अक्षतम् जात रूपम् च प्रियंगु मधु सर्पिषी ।
दधि चर्म च वैयाघ्रम् परार्ध्ये च अपि उपानहौ ॥४-२६-२७॥
26.28
समालंभनम् आदाय गोरोचनम् मनः शिलाम् ।
आजग्मुः तत्र मुदिता वराः कन्याः च षोडश ॥४-२६-२८॥
26.29
ततः ते वानर श्रेष्ठम् अभिषेक्तुम् यथा विधि ।
रत्नैर् वस्त्रैः च भक्ष्यैः च तोषयित्वा द्विजर्षभान् ॥४-२६-२९॥
26.30
ततः कुश परिस्तीर्णम् समिद्धम् जात वेदसम् ।
मंत्र पूतेन हविषा हुत्वा मंत्रविदो जनाः ॥४-२६-३०॥
26.31
ततो हेम प्रतिष्ठाने वर आस्तरण संवृते ।
प्रासाद शिखरे रम्ये चित्र माल्य उपशोभिते ॥४-२६-३१॥
26.32
प्राङ्मुखम् विधिवत् मंत्रैः स्थापयित्वा वर आसने ।
नदी नदेभ्यः संहृत्य तीर्थेभ्यः च समंततः ॥४-२६-३२॥
26.33
आहृत्य च समुद्रेभ्यः सर्वेभ्यो वानरर्षभाः ।
अपः कनक कुंभेषु निधाय विमलम् जलम् ॥४-२६-३३॥
26.34
शुभैः वृषभ शृन्गैः च कलशैः च एव कांचनैः ।
शास्त्र दृष्टेन विधिना महर्षि विहितेन च ॥४-२६-३४॥
26.35
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गंधमादनः ।
मैन्दः च द्विविदः चैव हनूमान् जांबवान् तथा ॥४-२६-३५॥
26.36
अभ्यषिंचंत सुग्रीवम् प्रसन्नेन सुगंधिना ।
सलिलेन सहस्राक्षम् वसवो वासवम् यथा ॥४-२६-३६॥
26.37
अभिषिक्ते तु सुग्रीवे सर्वे वानर पुंगवाः ।
प्रचुक्रुशुर् महात्मानो हृष्टाः शत सहस्रशः ॥४-२६-३७॥
26.38
रामस्य तु वचः कुर्वन् सुग्रीवो हरि पुंगवः ।
अंगदम् संपरिष्वज्य यौवराज्ये अभिषेचयत् ॥४-२६-३८॥
26.39
अंगदे च अभिषिक्ते तु सानुक्रोशाः प्लवंगमाः ।
साधु साधु इति सुग्रीवम् महात्मानो हि अपूजयन् ॥४-२६-३९॥
26.40
रामम् च एव महात्मानम् लक्ष्मणम् च पुनः पुनः ।
प्रीताः च तुष्टुवुः सर्वे तादृशे तत्र वर्तिनि ॥४-२६-४०॥
26.41
हृष्ट पुष्ट जन आकीर्णा पताका ध्वज शोभिता ।
बभूव नगरी रम्या क्षिकिंधा गिरि गह्वरे ॥४-२६-४१॥
26.42
निवेद्य रामाय तदा महात्मनेमहा अभिषेकम् कपि वाहनी पतिः ।
रुमाम् च भार्याम् उपलभ्य वीर्यवान्अवाप राज्यम् त्रिदश अधिपो यथा ॥४-२६-४२॥