Utshovसर्ग 24
24.1
ततः प्रभाते विमले कृत आह्निकम् अरिन्दमौ ।
विश्वामित्रम् पुरस्कृत्य नद्याः तीरम् उपागतौ ॥१-२४-१॥
24.2
ते च सर्वे महात्मानो मुनयः संश्रित व्रताः ।
उपस्थाप्य शुभाम् नावम् विश्वामित्रम् अथ अब्रुवन् ॥१-२४-२॥
24.3
आरोहतु भवान् नावम् राजपुत्र पुरस्कृतः ।
अरिष्टम् गच्छ पन्थानम् मा भूत् काल विपर्ययः ॥१-२४-३॥
24.4
विश्वामित्रः तथा इति उक्त्वा तान् ऋषीन् प्रतिपूज्य च ।
ततार सहितः ताभ्याम् सरितम् सागरम् गमाम् ॥१-२४-४॥
24.5
तत्र शुश्राव वै शब्दम् तोय संरम्भ वर्धितम् ।
मध्यम् आगम्य तोयस्य तस्य शब्दस्य निश्चयम् ॥१-२४-५॥
24.6
ज्ञातु कामो महातेजा सह रामः कनीयसा ।
अथ रामः सरिन् मध्ये पप्रच्छ मुनि पुङ्गवम् ॥१-२४-६॥
24.7
वारिणो भिद्यमानस्य किम् अयम् तुमुलो ध्वनिः ।
राघवस्य वचः श्रुत्वा कौतूहल समन्वितम् ॥१-२४-७॥
24.8
कथयामास धर्मात्मा तस्य शब्दस्य निश्चयम् ।
कैलास पर्वते राम मनसा निर्मितम् परम् ॥१-२४-८॥
24.9
ब्रह्मणा नरशार्दूल तेन इदम् मानसम् सरः ।
तस्मात् सुस्राव सरसः सा अयोध्याम् उपगूहते ॥१-२४-९॥
24.10
सरः प्रवृत्ता सरयूः पुण्या ब्रह्म सरः च्युता ।
तस्य अयम् अतुलः शब्दो जाह्नवीम् अभिवर्तते ॥१-२४-१०॥
24.11
वारि संक्षोभजो राम प्रणामम् नियतः कुरु ।
ताभ्याम् तु तावुभौ कृत्वा प्रणामम् अतिधार्मिकौ ॥१-२४-११॥
24.12
तीरम् दक्षिणम् आसाद्य जग्मतुर् लघु विक्रमौ ।
स वनम् घोर संकाशम् दृष्ट्वा नरवरात्मजः ॥१-२४-१२॥
24.13
अविप्रहतम् ऐक्ष्वाकः पप्रच्छ मुनि पुंगवम् ।
अहो वनम् इदम् दुर्गम् झिल्लिका गण संयुतम् ॥१-२४-१३॥
24.14
भैरवैः श्वापदैः कीर्णम् शकुनैः दारुण आरवैः ।
नाना प्रकारैः शकुनैः वाश्यद्भिः भैरव स्वनैः ॥१-२४-१४॥
24.15
सिंह व्याघ्र वराहैः च वारणैः च अपि शोभितम् ।
धव अश्वकर्ण ककुभैः बिल्व तिन्दुक पाटलैः ॥१-२४-१५॥
24.16
संकीर्णम् बदरीभिः च किम् नु एतत् दारुणम् वनम् ।
तम् उवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनिः ॥१-२४-१६॥
24.17
श्रूयताम् वत्स काकुत्स्थ यस्य एतत् दारुणम् वनम् ।
एतौ जनपदौ स्फीतौ पूर्वम् आस्ताम् नरोउत्तम ॥१-२४-१७॥
24.18
मलदाः च करूषाः च देव निर्माण निर्मितौ ।
पुरा वृत्र वधे राम मलेन समभिप्लुतम् ॥१-२४-१८॥
24.19
क्षुधा चैव सहस्राक्षम् ब्रह्म हत्या सम् आविशत् ।
तम् इन्द्रम् मलिनम् देवा ऋषयः च तपोधनाः ॥१-२४-१९॥
24.20
कलशैः स्नापयामासुः मलम् च अस्य प्रमोचयन् ।
इह भूम्याम् मलम् दत्त्वा देवाः कारुषम् एव च ॥१-२४-२०॥
24.21
शरीरजम् महेन्द्रस्य ततो हर्षम् प्रपेदिरे ।
निर्मलो निष्करूषः च शुद्ध इन्द्रो यथा अभवत् ॥१-२४-२१॥
24.22
ततो देशस्य सुप्रीतो वरम् प्रादाद् अनुत्तमम् ।
इमौ जनपदौ स्फीतौ ख्यातिम् लोके गमिष्यतः ॥१-२४-२२॥
24.23
मलदाः च करूषाः च मम अंग मल धारिणौ ।
साधु साधु इति तम् देवाः पाकशासनम् अब्रुवन् ॥१-२४-२३॥
24.24
देशस्य पूजाम् ताम् दृष्ट्वा कृताम् शक्रेण धीमता ।
एतौ जनपदौ स्फीतौ दीर्घ कालम् अरिन्दम ॥१-२४-२४॥
24.25
मलदाः च करूषाः च मुदिता धन धान्यतः ।
कस्य चित् अथ कालस्य यक्षी काम रूपिणी ॥१-२४-२५॥
24.26
बलम् नाग सहस्रस्य धारयन्ती तदा हि आभूत् ।
ताटका नाम भद्रम् ते भार्या सुन्दस्य धीमतः ॥१-२४-२६॥
24.27
मारीचो राक्षसः पुत्रो यस्याः शक्र पराक्रमः ।
वृत्त बाहुर् महा शीर्षो विपुला अस्य तनुर् महान् ॥१-२४-२७॥
24.28
राक्षसो भैरव आकारो नित्यम् त्रासयते प्रजाः ।
इमौ जनपदौ नित्यम् विनाशयति राघव ॥१-२४-२८॥
24.29
मलदांश्च करूषांश्च ताटका दुष्ट चारिणी ।
सा इयम् पन्थानम् आवृत्य वसति अध्यर्ध योजने ॥१-२४-२९॥
24.30
अत एव च गन्तव्यम् ताटकाया वनम् यतः ।
स्व बाहु बलम् आश्रित्य जहि इमाम् दुष्ट चारिणीम् ॥१-२४-३०॥
24.31
मत् नियोगात् इमम् देशम् कुरु निष्कण्टकम् पुनः ।
न हि कश्चित् इमम् देशम् शक्तो हि आगन्तुम् ईदृशम् ॥१-२४-३१॥
24.32
यक्षिण्या घोरया राम उत्सादितम् असह्यया ।
एतत् ते सर्वम् आख्यातम् यथा एतत् दारुणम् वनम् ।यक्ष्या च उत्सादितम् सर्वम् अद्य अपि न निवर्तते ॥१-२४-३२॥