UtshovChapter 91
91.1
वैशंपायन उवाच
ततः प्रयान्तं कौन्तेयं ब्राह्मणा वनवासिनः
अभिगम्य तदा राजन्निदं वचनमब्रुवन्
Vaishampayana uvacha
Tatah prayantam kaunteyam brahmana vanavasinah
Abhigamya tada rajannidam vachanamabruvan
91.2
राजंस्तीर्थानि गन्तासि पुण्यानि भ्रातृभिः सह
देवर्षिणा च सहितो लोमशेन महात्मना
Rajanstirthani gantasi punyani bhratribhih saha
Devarshina cha sahito lomashena mahatmana
91.3
अस्मानपि महाराज नेतुमर्हसि पाण्डव
अस्माभिर्हि न शक्यानि त्वदृते तानि कौरव
Asmanapi maharaja netumarhasi pandava
Asmabhirhi na shakyani tvadrite tani kaurava
91.4
श्वापदैरुपसृष्टानि दुर्गाणि विषमाणि च
अगम्यानि नरैरल्पैस्तीर्थानि मनुजेश्वर
Shvapadairupasrishtani durgani vishamani cha
Agamyani narairalpaistirthani manujeshvara
91.5
भवन्तो भ्रातरः शूरा धनुर्धरवराः सदा
भवद्भिः पालिताः शूरैर्गच्छेम वयमप्युत
Bhavanto bhratarah shura dhanurdharavarah sada
Bhavadbhih palitah shurairgachchhema vayamapyuta
91.6
भवत्प्रसादाद्धि वयं प्राप्नुयाम फलं शुभम्
तीर्थानां पृथिवीपाल व्रतानां च विशां पते
Bhavatprasadaddhi vayam prapnuyama phalam shubham
Tirthanam prithivipala vratanam cha visham pate
91.7
तव वीर्यपरित्राताः शुद्धास्तीर्थपरिप्लुताः
भवेम धूतपाप्मानस्तीर्थसंदर्शनान्नृप
Tava viryaparitratah shuddhastirthapariplutah
Bhavema dhutapapmanastirthasandarshanannripa
91.8
भवानपि नरेन्द्रस्य कार्तवीर्यस्य भारत
अष्टकस्य च राजर्षेर्लोमपादस्य चैव ह
Bhavanapi narendrasya kartaviryasya bharata
Ashtakasya cha rajarsherlomapadasya chaiva ha
91.9
भरतस्य च वीरस्य सार्वभौमस्य पार्थिव
ध्रुवं प्राप्स्यसि दुष्प्रापाँल्लोकांस्तीर्थपरिप्लुतः
Bharatasya cha virasya sarvabhaumasya parthiva
Dhruvam prapsyasi dushprapanllokanstirthapariplutah
91.10
प्रभासादीनि तीर्थानि महेन्द्रादींश्च पर्वतान्
गङ्गाद्याः सरितश्चैव प्लक्षादींश्च वनस्पतीन्
त्वया सह महीपाल द्रष्टुमिच्छामहे वयम्
Prabhasadini tirthani mahendradinshcha parvatan
Gangadyah saritashchaiva plakshadinshcha vanaspatin
Tvaya saha mahipala drashtumichchhamahe vayam
91.11
यदि ते ब्राह्मणेष्वस्ति काचित्प्रीतिर्जनाधिप
कुरु क्षिप्रं वचोऽस्माकं ततः श्रेयोऽभिपत्स्यसे
Yadi te brahmaneshvasti kachitpritirjanadhipa
Kuru kshipram vachosmakam tatah shreyobhipatsyase
91.12
तीर्थानि हि महाबाहो तपोविघ्नकरैः सदा
अनुकीर्णानि रक्षोभिस्तेभ्यो नस्त्रातुमर्हसि
Tirthani hi mahabaho tapovighnakaraih sada
Anukirnani rakshobhistebhyo nastratumarhasi
91.13
तीर्थान्युक्तानि धौम्येन नारदेन च धीमता
यान्युवाच च देवर्षिर्लोमशः सुमहातपाः
Tirthanyuktani dhaumyena naradena cha dhimata
Yanyuvacha cha devarshirlomashah sumahatapah
91.14
विधिवत्तानि सर्वाणि पर्यटस्व नराधिप
धूतपाप्मा सहास्माभिर्लोमशेन च पालितः
Vidhivattani sarvani paryatasva naradhipa
Dhutapapma sahasmabhirlomashena cha palitah
91.15
स तथा पूज्यमानस्तैर्हर्षादश्रुपरिप्लुतः
भीमसेनादिभिर्वीरैर्भ्रातृभिः परिवारितः
बाढमित्यब्रवीत्सर्वांस्तानृषीन्पाण्डवर्षभः
Sa tatha pujyamanastairharshadashrupariplutah
Bhimasenadibhirvirairbhratribhih parivaritah
Badhamityabravitsarvanstanrishinpandavarshabhah
91.16
लोमशं समनुज्ञाप्य धौम्यं चैव पुरोहितम्
ततः स पाण्डवश्रेष्ठो भ्रातृभिः सहितो वशी
द्रौपद्या चानवद्याङ्ग्या गमनाय मनो दधे
Lomasham samanugyapya dhaumyam chaiva purohitam
Tatah sa pandavashreshtho bhratribhih sahito vashi
Draupadya chanavadyangya gamanaya mano dadhe
91.17
अथ व्यासो महाभागस्तथा नारदपर्वतौ
काम्यके पाण्डवं द्रष्टुं समाजग्मुर्मनीषिणः
Atha vyaso mahabhagastatha naradaparvatau
Kamyake pandavam drashtum samajagmurmanishinah
91.18
तेषां युधिष्ठिरो राजा पूजां चक्रे यथाविधि
सत्कृतास्ते महाभागा युधिष्ठिरमथाब्रुवन्
Tesham yudhishthiro raja pujam chakre yathavidhi
Satkritaste mahabhaga yudhishthiramathabruvan
91.19
युधिष्ठिर यमौ भीम मनसा कुरुतार्जवम्
मनसा कृतशौचा वै शुद्धास्तीर्थानि गच्छत
Yudhishthira yamau bhima manasa kurutarjavam
Manasa kritashaucha vai shuddhastirthani gachchhata
91.20
शरीरनियमं ह्याहुर्ब्राह्मणा मानुषं व्रतम्
मनोविशुद्धां बुद्धिं च दैवमाहुर्व्रतं द्विजाः
Shariraniyamam hyahurbrahmana manusham vratam
Manovishuddham buddhim cha daivamahurvratam dvijah
91.21
मनो ह्यदुष्टं शूराणां पर्याप्तं वै नराधिप
मैत्रीं बुद्धिं समास्थाय शुद्धास्तीर्थानि गच्छत
Mano hyadushtam shuranam paryaptam vai naradhipa
Maitrim buddhim samasthaya shuddhastirthani gachchhata
91.22
ते यूयं मानसैः शुद्धाः शरीरनियमव्रतैः
दैवं व्रतं समास्थाय यथोक्तं फलमाप्स्यथ
Te yuyam manasaih shuddhah shariraniyamavrataih
Daivam vratam samasthaya yathoktam phalamapsyatha
91.23
ते तथेति प्रतिज्ञाय कृष्णया सह पाण्डवाः
कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे मुनिभिर्दिव्यमानुषैः
Te tatheti pratigyaya krishnaya saha pandavah
Kritasvastyayanah sarve munibhirdivyamanushaih
91.24
लोमशस्योपसंगृह्य पादौ द्वैपायनस्य च
नारदस्य च राजेन्द्र देवर्षेः पर्वतस्य च
Lomashasyopasangrihya padau dvaipayanasya cha
Naradasya cha rajendra devarsheh parvatasya cha
91.25
धौम्येन सहिता वीरास्तथान्यैर्वनवासिभिः
मार्गशीर्ष्यामतीतायां पुष्येण प्रययुस्ततः
Dhaumyena sahita virastathanyairvanavasibhih
Margashirshyamatitayam pushyena prayayustatah
91.26
कठिनानि समादाय चीराजिनजटाधराः
अभेद्यैः कवचैर्युक्तास्तीर्थान्यन्वचरंस्तदा
Kathinani samadaya chirajinajatadharah
Abhedyaih kavachairyuktastirthanyanvacharanstada
91.27
इन्द्रसेनादिभिर्भृत्यै रथैः परिचतुर्दशैः
महानसव्यापृतैश्च तथान्यैः परिचारकैः
Indrasenadibhirbhrityai rathaih parichaturdashaih
Mahanasavyapritaishcha tathanyaih paricharakaih
91.28
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशास्तूणवन्तः समार्गणाः
प्राङ्मुखाः प्रययुर्वीराः पाण्डवा जनमेजय
Sayudha baddhanistrinshastunavantah samarganah
Pranmukhah prayayurvirah pandava janamejaya