UtshovChapter 92
92.1
युधिष्ठिर उवाच
न वै निर्गुणमात्मानं मन्ये देवर्षिसत्तम
तथास्मि दुःखसंतप्तो यथा नान्यो महीपतिः
Yudhishthira uvacha
Na vai nirgunamatmanam manye devarshisattama
Tathasmi duhkhasantapto yatha nanyo mahipatih
92.2
परांश्च निर्गुणान्मन्ये न च धर्मरतानपि
ते च लोमश लोकेऽस्मिन्नृध्यन्ते केन केतुना
Paranshcha nirgunanmanye na cha dharmaratanapi
Te cha lomasha lokesminnridhyante kena ketuna
92.3
लोमश उवाच
नात्र दुःखं त्वया राजन्कार्यं पार्थ कथंचन
यदधर्मेण वर्धेरन्नधर्मरुचयो जनाः
Lomasha uvacha
Natra duhkham tvaya rajankaryam partha kathanchana
Yadadharmena vardherannadharmaruchayo janah
92.4
वर्धत्यधर्मेण नरस्ततो भद्राणि पश्यति
ततः सपत्नाञ्जयति समूलस्तु विनश्यति
Vardhatyadharmena narastato bhadrani pashyati
Tatah sapatnanjayati samulastu vinashyati
92.5
मया हि दृष्टा दैतेया दानवाश्च महीपते
वर्धमाना ह्यधर्मेण क्षयं चोपगताः पुनः
Maya hi drishta daiteya danavashcha mahipate
Vardhamana hyadharmena kshayam chopagatah punah
92.6
पुरा देवयुगे चैव दृष्टं सर्वं मया विभो
अरोचयन्सुरा धर्मं धर्मं तत्यजिरेऽसुराः
Pura devayuge chaiva drishtam sarvam maya vibho
Arochayansura dharmam dharmam tatyajiresurah
92.7
तीर्थानि देवा विविशुर्नाविशन्भारतासुराः
तानधर्मकृतो दर्पः पूर्वमेव समाविशत्
Tirthani deva vivishurnavishanbharatasurah
Tanadharmakrito darpah purvameva samavishat
92.8
दर्पान्मानः समभवन्मानात्क्रोधो व्यजायत
क्रोधादह्रीस्ततोऽलज्जा वृत्तं तेषां ततोऽनशत्
Darpanmanah samabhavanmanatkrodho vyajayata
Krodhadahristatolajja vrittam tesham tatonashat
92.9
तानलज्जान्गतह्रीकान्हीनवृत्तान्वृथाव्रतान्
क्षमा लक्ष्मीश्च धर्मश्च नचिरात्प्रजहुस्ततः
लक्ष्मीस्तु देवानगमदलक्ष्मीरसुरान्नृप
Tanalajjangatahrikanhinavrittanvrithavratan
Kshama lakshmishcha dharmashcha nachiratprajahustatah
Lakshmistu devanagamadalakshmirasurannripa
92.10
तानलक्ष्मीसमाविष्टान्दर्पोपहतचेतसः
दैतेयान्दानवांश्चैव कलिरप्याविशत्ततः
Tanalakshmisamavishtandarpopahatachetasah
Daiteyandanavanshchaiva kalirapyavishattatah
92.11
तानलक्ष्मीसमाविष्टान्दानवान्कलिना तथा
दर्पाभिभूतान्कौन्तेय क्रियाहीनानचेतसः
Tanalakshmisamavishtandanavankalina tatha
Darpabhibhutankaunteya kriyahinanachetasah
92.12
मानाभिभूतानचिराद्विनाशः प्रत्यपद्यत
निर्यशस्यास्ततो दैत्याः कृत्स्नशो विलयं गताः
Manabhibhutanachiradvinashah pratyapadyata
Niryashasyastato daityah kritsnasho vilayam gatah
92.13
देवास्तु सागरांश्चैव सरितश्च सरांसि च
अभ्यगच्छन्धर्मशीलाः पुण्यान्यायतनानि च
Devastu sagaranshchaiva saritashcha saransi cha
Abhyagachchhandharmashilah punyanyayatanani cha
92.14
तपोभिः क्रतुभिर्दानैराशीर्वादैश्च पाण्डव
प्रजहुः सर्वपापानि श्रेयश्च प्रतिपेदिरे
Tapobhih kratubhirdanairashirvadaishcha pandava
Prajahuh sarvapapani shreyashcha pratipedire
92.15
एवं हि दानवन्तश्च क्रियावन्तश्च सर्वशः
तीर्थान्यगच्छन्विबुधास्तेनापुर्भूतिमुत्तमाम्
Evam hi danavantashcha kriyavantashcha sarvashah
Tirthanyagachchhanvibudhastenapurbhutimuttamam
92.16
तथा त्वमपि राजेन्द्र स्नात्वा तीर्थेषु सानुजः
पुनर्वेत्स्यसि तां लक्ष्मीमेष पन्थाः सनातनः
Tatha tvamapi rajendra snatva tirtheshu sanujah
Punarvetsyasi tam lakshmimesha panthah sanatanah
92.17
यथैव हि नृगो राजा शिबिरौशीनरो यथा
भगीरथो वसुमना गयः पूरुः पुरूरवाः
Yathaiva hi nrigo raja shibiraushinaro yatha
Bhagiratho vasumana gayah puruh pururavah
92.18
चरमाणास्तपो नित्यं स्पर्शनादम्भसश्च ते
तीर्थाभिगमनात्पूता दर्शनाच्च महात्मनाम्
Charamanastapo nityam sparshanadambhasashcha te
Tirthabhigamanatputa darshanachcha mahatmanam
92.19
अलभन्त यशः पुण्यं धनानि च विशां पते
तथा त्वमपि राजेन्द्र लब्धासि विपुलां श्रियम्
Alabhanta yashah punyam dhanani cha visham pate
Tatha tvamapi rajendra labdhasi vipulam shriyam
92.20
यथा चेक्ष्वाकुरचरत्सपुत्रजनबान्धवः
मुचुकुन्दोऽथ मान्धाता मरुत्तश्च महीपतिः
Yatha chekshvakuracharatsaputrajanabandhavah
Muchukundotha mandhata maruttashcha mahipatih
92.21
कीर्तिं पुण्यामविन्दन्त यथा देवास्तपोबलात्
देवर्षयश्च कार्त्स्न्येन तथा त्वमपि वेत्स्यसे
Kirtim punyamavindanta yatha devastapobalat
Devarshayashcha kartsnyena tatha tvamapi vetsyase
92.22
धार्तराष्ट्रास्तु दर्पेण मोहेन च वशीकृताः
नचिराद्विनशिष्यन्ति दैत्या इव न संशयः
Dhartarashtrastu darpena mohena cha vashikritah
Nachiradvinashishyanti daitya iva na sanshayah