UtshovChapter 93
93.1
वैशंपायन उवाच
ते तथा सहिता वीरा वसन्तस्तत्र तत्र ह
क्रमेण पृथिवीपाल नैमिषारण्यमागताः
Vaishampayana uvacha
Te tatha sahita vira vasantastatra tatra ha
Kramena prithivipala naimisharanyamagatah
93.2
ततस्तीर्थेषु पुण्येषु गोमत्याः पाण्डवा नृप
कृताभिषेकाः प्रददुर्गाश्च वित्तं च भारत
Tatastirtheshu punyeshu gomatyah pandava nripa
Kritabhishekah pradadurgashcha vittam cha bharata
93.3
तत्र देवान्पितॄन्विप्रांस्तर्पयित्वा पुनः पुनः
कन्यातीर्थेऽश्वतीर्थे च गवां तीर्थे च कौरवाः
Tatra devanpitrinvipranstarpayitva punah punah
Kanyatirtheshvatirthe cha gavam tirthe cha kauravah
93.4
वालकोट्यां वृषप्रस्थे गिरावुष्य च पाण्डवाः
बाहुदायां महीपाल चक्रुः सर्वेऽभिषेचनम्
Valakotyam vrishaprasthe giravushya cha pandavah
Bahudayam mahipala chakruh sarvebhishechanam
93.5
प्रयागे देवयजने देवानां पृथिवीपते
ऊषुराप्लुत्य गात्राणि तपश्चातस्थुरुत्तमम्
Prayage devayajane devanam prithivipate
Ushuraplutya gatrani tapashchatasthuruttamam
93.6
गङ्गायमुनयोश्चैव संगमे सत्यसंगराः
विपाप्मानो महात्मानो विप्रेभ्यः प्रददुर्वसु
Gangayamunayoshchaiva sangame satyasangarah
Vipapmano mahatmano viprebhyah pradadurvasu
93.7
तपस्विजनजुष्टां च ततो वेदीं प्रजापतेः
जग्मुः पाण्डुसुता राजन्ब्राह्मणैः सह भारत
Tapasvijanajushtam cha tato vedim prajapateh
Jagmuh pandusuta rajanbrahmanaih saha bharata
93.8
तत्र ते न्यवसन्वीरास्तपश्चातस्थुरुत्तमम्
संतर्पयन्तः सततं वन्येन हविषा द्विजान्
Tatra te nyavasanvirastapashchatasthuruttamam
Santarpayantah satatam vanyena havisha dvijan
93.9
ततो महीधरं जग्मुर्धर्मज्ञेनाभिसत्कृतम्
राजर्षिणा पुण्यकृता गयेनानुपमद्युते
Tato mahidharam jagmurdharmagyenabhisatkritam
Rajarshina punyakrita gayenanupamadyute
93.10
सरो गयशिरो यत्र पुण्या चैव महानदी
ऋषिजुष्टं सुपुण्यं तत्तीर्थं ब्रह्मसरोत्तमम्
Saro gayashiro yatra punya chaiva mahanadi
Rishijushtam supunyam tattirtham brahmasarottamam
93.11
अगस्त्यो भगवान्यत्र गतो वैवस्वतं प्रति
उवास च स्वयं यत्र धर्मो राजन्सनातनः
Agastyo bhagavanyatra gato vaivasvatam prati
Uvasa cha svayam yatra dharmo rajansanatanah
93.12
सर्वासां सरितां चैव समुद्भेदो विशां पते
यत्र संनिहितो नित्यं महादेवः पिनाकधृक्
Sarvasam saritam chaiva samudbhedo visham pate
Yatra sannihito nityam mahadevah pinakadhrik
93.13
तत्र ते पाण्डवा वीराश्चातुर्मास्यैस्तदेजिरे
ऋषियज्ञेन महता यत्राक्षयवटो महान्
Tatra te pandava virashchaturmasyaistadejire
Rishiyagyena mahata yatrakshayavato mahan
93.14
ब्राह्मणास्तत्र शतशः समाजग्मुस्तपोधनाः
चातुर्मास्येनायजन्त आर्षेण विधिना तदा
Brahmanastatra shatashah samajagmustapodhanah
Chaturmasyenayajanta arshena vidhina tada
93.15
तत्र विद्यातपोनित्या ब्राह्मणा वेदपारगाः
कथाः प्रचक्रिरे पुण्याः सदसिस्था महात्मनाम्
Tatra vidyataponitya brahmana vedaparagah
Kathah prachakrire punyah sadasistha mahatmanam
93.16
तत्र विद्याव्रतस्नातः कौमारं व्रतमास्थितः
शमठोऽकथयद्राजन्नामूर्तरयसं गयम्
Tatra vidyavratasnatah kaumaram vratamasthitah
Shamathokathayadrajannamurtarayasam gayam
93.17
अमूर्तरयसः पुत्रो गयो राजर्षिसत्तमः
पुण्यानि यस्य कर्माणि तानि मे शृणु भारत
Amurtarayasah putro gayo rajarshisattamah
Punyani yasya karmani tani me shrinu bharata
93.18
यस्य यज्ञो बभूवेह बह्वन्नो बहुदक्षिणः
यत्रान्नपर्वता राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः
Yasya yagyo babhuveha bahvanno bahudakshinah
Yatrannaparvata rajanshatashotha sahasrashah
93.19
घृतकुल्याश्च दध्नश्च नद्यो बहुशतास्तथा
व्यञ्जनानां प्रवाहाश्च महार्हाणां सहस्रशः
Ghritakulyashcha dadhnashcha nadyo bahushatastatha
Vyanjananam pravahashcha maharhanam sahasrashah
93.20
अहन्यहनि चाप्येतद्याचतां संप्रदीयते
अन्यत्तु ब्राह्मणा राजन्भुञ्जतेऽन्नं सुसंस्कृतम्
Ahanyahani chapyetadyachatam sampradiyate
Anyattu brahmana rajanbhunjatennam susanskritam
93.21
तत्र वै दक्षिणाकाले ब्रह्मघोषो दिवं गतः
न स्म प्रज्ञायते किंचिद्ब्रह्मशब्देन भारत
Tatra vai dakshinakale brahmaghosho divam gatah
Na sma pragyayate kinchidbrahmashabdena bharata
93.22
पुण्येन चरता राजन्भूर्दिशः खं नभस्तथा
आपूर्णमासीच्छब्देन तदप्यासीन्महाद्भुतम्
Punyena charata rajanbhurdishah kham nabhastatha
Apurnamasichchhabdena tadapyasinmahadbhutam
93.23
तत्र स्म गाथा गायन्ति मनुष्या भरतर्षभ
अन्नपानैः शुभैस्तृप्ता देशे देशे सुवर्चसः
Tatra sma gatha gayanti manushya bharatarshabha
Annapanaih shubhaistripta deshe deshe suvarchasah
93.24
गयस्य यज्ञे के त्वद्य प्राणिनो भोक्तुमीप्सवः
यत्र भोजनशिष्टस्य पर्वताः पञ्चविंशतिः
Gayasya yagye ke tvadya pranino bhoktumipsavah
Yatra bhojanashishtasya parvatah panchavinshatih
93.25
न स्म पूर्वे जनाश्चक्रुर्न करिष्यन्ति चापरे
गयो यदकरोद्यज्ञे राजर्षिरमितद्युतिः
Na sma purve janashchakrurna karishyanti chapare
Gayo yadakarodyagye rajarshiramitadyutih
93.26
कथं नु देवा हविषा गयेन परितर्पिताः
पुनः शक्ष्यन्त्युपादातुमन्यैर्दत्तानि कानिचित्
Katham nu deva havisha gayena paritarpitah
Punah shakshyantyupadatumanyairdattani kanichit
93.27
एवंविधाः सुबहवस्तस्य यज्ञे महात्मनः
बभूवुरस्य सरसः समीपे कुरुनन्दन
Evanvidhah subahavastasya yagye mahatmanah
Babhuvurasya sarasah samipe kurunandana