UtshovSarga 94
94.1
दीर्घकालोषितस्तस्मिन् गिरौ गिरिवनप्रियः ।
वैदेह्याः प्रियमाकांक्षन् स्वं च चित्तं विलोभयन् ॥ २.९४.१॥
Dirghakaloshitastasmin girau girivanapriyah
Vaidehyah priyamakankshan svam cha chittam vilobhayan
94.2
अथ दाशरथिश्चित्रं चित्रकूटमदर्शयत् ।
भार्य्याममरसङ्काशः शचीमिव पुरन्दरः ॥ २.९४.२॥
Atha dasharathishchitram chitrakutamadarshayat
Bharyyamamarasankashah shachimiva purandarah
94.3
न राज्याद्भ्रंशनं भद्रे न सुहृद्भिर्विनाभवः ।
मनो मे बाधते दृष्ट्वा रमणीयमिमं गिरिम् ॥ २.९४.३॥
Na rajyadbhranshanam bhadre na suhridbhirvinabhavah
Mano me badhate drishtva ramaniyamimam girim
94.4
पश्येममचलं भद्रे नानाद्विजगणायुतम् ।
शिखरैः खमिवोद्विद्धैर्द्धातुमद्भिर्विभूषितम् ॥ २.९४.४॥
Pashyemamachalam bhadre nanadvijaganayutam
Shikharaih khamivodviddhairddhatumadbhirvibhushitam
94.5
केचिद्रजतसङ्काशाः केचित् क्षतजसन्निभाः ।
पीतमाञ्जिष्ठवर्णाश्च केचिन्मणिवरप्रभाः ॥ २.९४.५॥
Kechidrajatasankashah kechit kshatajasannibhah
Pitamanjishthavarnashcha kechinmanivaraprabhah
94.6
पुष्पार्ककेतकाभाश्च केचिज्ज्योतीरसप्रभाः ।
विराजन्ते ऽचलेन्द्रस्य देशा धातुविभूषिताः ॥ २.९४.६॥
Pushparkaketakabhashcha kechijjyotirasaprabhah
Virajante chalendrasya desha dhatuvibhushitah
94.7
नानामृगगणद्वीपितरक्ष्वृक्षगणैर्वृतः ।
अदुष्टैर्भात्ययं शैलो बहुपक्षिसमायुतः ॥ २.९४.७॥
Nanamrigaganadvipitarakshvrikshaganairvritah
Adushtairbhatyayam shailo bahupakshisamayutah
94.8
आम्रजम्ब्वसनैर्लोध्रैः प्रियालैः पनसैर्धवैः ।
अङ्कोलैर्भव्यतिनिशैर्बिल्वतिन्दुकवेणुभिः ॥ २.९४.८॥
Amrajambvasanairlodhraih priyalaih panasairdhavaih
Ankolairbhavyatinishairbilvatindukavenubhih
94.9
काश्मर्यरिष्टवरुणैर्मधूकैस्तिलकैस्तथा ।
बदर्य्यामलकैर्नीपैर्वेत्रधन्वनबीजकैः ॥ २.९४.९॥
Kashmaryarishtavarunairmadhukaistilakaistatha
Badaryyamalakairnipairvetradhanvanabijakaih
94.10
पुष्पवद्भिः फलोपेतैश्छायावद्भिर्मनोरमैः ।
एवमादिभिराकीर्णः श्रियं पुष्यत्ययं गिरिः ॥ २.९४.१०॥
Pushpavadbhih phalopetaishchhayavadbhirmanoramaih
Evamadibhirakirnah shriyam pushyatyayam girih
94.11
शैलप्रस्थेषु रम्येषु पश्येमान् रोमहर्षणान् ।
किन्नरान् द्वन्द्वशो भद्रे रममाणान् मनस्विनः ॥ २.९४.११॥
Shailaprastheshu ramyeshu pashyeman romaharshanan
Kinnaran dvandvasho bhadre ramamanan manasvinah
94.12
शाखावसक्तान् खङ्गांश्च प्रवराण्यम्बराणि च ।
पश्च विद्याधरस्त्रीणां क्रीडोद्देशान् मनोरमान् ॥ २.९४.१२॥
Shakhavasaktan khanganshcha pravaranyambarani cha
Pashcha vidyadharastrinam kridoddeshan manoraman
94.13
जलप्रपातैरुद्भेदैर्निष्यन्दैश्च क्वचित् क्वचित् ।
स्रवद्भिर्भात्ययं शैलः स्रवन्मद इव द्विपः ॥ २.९४.१३॥
Jalaprapatairudbhedairnishyandaishcha kvachit kvachit
Sravadbhirbhatyayam shailah sravanmada iva dvipah
94.14
गुहासमीरणो गन्धान् नानापुष्पभवान् वहन् ।
घ्राणतर्प्पणमभ्येत्य कं नरं न प्रहर्षयेत् ॥ २.९४.१४॥
Guhasamirano gandhan nanapushpabhavan vahan
Ghranatarppanamabhyetya kam naram na praharshayet
94.15
यदीह शरदो ऽनेकास्त्वया सार्द्धमनिन्दिते ।
लक्ष्मणेन च वत्स्यामि न मां शोकः प्रधक्ष्यति ॥ २.९४.१५॥
Yadiha sharado nekastvaya sarddhamanindite
Lakshmanena cha vatsyami na mam shokah pradhakshyati
94.16
बहुपुष्पफले रम्ये नानाद्विजगणायुते ।
विचित्रशिखरे ह्यस्मिन् रतवानस्मि भामिनि ॥ २.९४.१६॥
Bahupushpaphale ramye nanadvijaganayute
Vichitrashikhare hyasmin ratavanasmi bhamini
94.17
अनेन वनवासेन मया प्राप्तं फलद्वयम् ।
पितुश्चानृणता धर्मे भरतस्य प्रियं तथा ॥ २.९४.१७॥
Anena vanavasena maya praptam phaladvayam
Pitushchanrinata dharme bharatasya priyam tatha
94.18
वैदेहि रमसे कच्चिच्चित्रकूटे मया सह ।
पश्यन्ती विविधान् भावान् मनोवाक्कायसंयतान् ॥ २.९४.१८॥
Vaidehi ramase kachchichchitrakute maya saha
Pashyanti vividhan bhavan manovakkayasanyatan
94.19
इदमेवामृतं प्राहू राज्ञि राजर्षयः परे ।
वनवासं भवार्थाय प्रेत्य मे प्रपितामहाः ॥ २.९४.१९॥
Idamevamritam prahu ragyi rajarshayah pare
Vanavasam bhavarthaya pretya me prapitamahah
94.20
शिलाः शैलस्य शोभन्ते विशालाः शतशो ऽभितः ।
बहुला बहुलैर्वर्णैर्नीलपीतसितारुणैः ॥ २.९४.२०॥
Shilah shailasya shobhante vishalah shatasho bhitah
Bahula bahulairvarnairnilapitasitarunaih
94.21
निशि भान्त्यचलेन्द्रस्य हुताशनशिखा इव ।
ओषध्यः स्वप्रभालक्ष्या भ्राजमानाः सहस्रशः ॥ २.९४.२१॥
Nishi bhantyachalendrasya hutashanashikha iva
Oshadhyah svaprabhalakshya bhrajamanah sahasrashah
94.22
केचित् क्षयनिभा देशाः केचिदुद्यानसन्निभाः ।
केचिदेकशिला भान्ति पर्वतस्यास्य भामिनि ॥ २.९४.२२॥
Kechit kshayanibha deshah kechidudyanasannibhah
Kechidekashila bhanti parvatasyasya bhamini
94.23
भित्त्वेव वसुधां भाति चित्रकूटः समुत्थितः ।
चित्रकूटस्य कूटो ऽसौ दृश्यते सर्वतः शुभः ॥ २.९४.२३॥
Bhittveva vasudham bhati chitrakutah samutthitah
Chitrakutasya kuto sau drishyate sarvatah shubhah
94.24
कुष्ठपुन्नागस्थगरभूर्जपत्रोत्तरच्छदान् ।
कामिनां स्वास्तरान् पश्य कुशेशयदलायुतान् ॥ २.९४.२४॥
Kushthapunnagasthagarabhurjapatrottarachchhadan
Kaminam svastaran pashya kusheshayadalayutan
94.25
मृदिताश्चापविद्धाश्च दृश्यन्ते कमलस्रजः ।
कामिभिर्वनिते पश्य फलानि विविधानि च ॥ २.९४.२५॥
Mriditashchapaviddhashcha drishyante kamalasrajah
Kamibhirvanite pashya phalani vividhani cha
94.26
वस्वौकसारां नलिनीमत्येतीवोत्तरान् कुरून् ।
पर्वतश्चित्रकूटो ऽसौ बहुमूलफलोदकः ॥ २.९४.२६॥
Vasvaukasaram nalinimatyetivottaran kurun
Parvatashchitrakuto sau bahumulaphalodakah
94.27
इमं तु कालं वनिते विजह्रिवांस्त्वया च सीते सह लक्ष्मणेन च ।
रतिं प्रपत्स्ये कुलधर्मवर्द्धनीं सतां पथि स्वैर्नियमैः परैः स्थितः ॥ २.९४.२७ ॥
Imam tu kalam vanite vijahrivanstvaya cha site saha lakshmanena cha
Ratim prapatsye kuladharmavarddhanim satam pathi svairniyamaih paraih sthitah