Chapter 188
188.1
वैशंपायन उवाच
एवमुक्तास्तु ते पार्था यमौ च पुरुषर्षभौ
द्रौपद्या कृष्णया सार्धं नमश्चक्रुर्जनार्दनम्
Vaishampayana uvacha
Evamuktastu te partha yamau cha purusharshabhau
Draupadya krishnaya sardham namashchakrurjanardanam
188.2
स चैतान्पुरुषव्याघ्र साम्ना परमवल्गुना
सान्त्वयामास मानार्हान्मन्यमानो यथाविधि
Sa chaitanpurushavyaghra samna paramavalguna
Santvayamasa manarhanmanyamano yathavidhi
188.3
युधिष्ठिरस्तु कौन्तेयो मार्कण्डेयं महामुनिम्
पुनः पप्रच्छ साम्राज्ये भविष्यां जगतो गतिम्
Yudhishthirastu kaunteyo markandeyam mahamunim
Punah paprachchha samrajye bhavishyam jagato gatim
188.4
आश्चर्यभूतं भवतः श्रुतं नो वदतां वर
मुने भार्गव यद्वृत्तं युगादौ प्रभवाप्ययौ
Ashcharyabhutam bhavatah shrutam no vadatam vara
Mune bhargava yadvrittam yugadau prabhavapyayau
188.5
अस्मिन्कलियुगेऽप्यस्ति पुनः कौतूहलं मम
समाकुलेषु धर्मेषु किं नु शेषं भविष्यति
Asminkaliyugepyasti punah kautuhalam mama
Samakuleshu dharmeshu kim nu shesham bhavishyati
188.6
किंवीर्या मानवास्तत्र किमाहारविहारिणः
किमायुषः किंवसना भविष्यन्ति युगक्षये
Kinvirya manavastatra kimaharaviharinah
Kimayushah kinvasana bhavishyanti yugakshaye
188.7
कां च काष्ठां समासाद्य पुनः संपत्स्यते कृतम्
विस्तरेण मुने ब्रूहि विचित्राणीह भाषसे
Kam cha kashtham samasadya punah sampatsyate kritam
Vistarena mune bruhi vichitraniha bhashase
188.8
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठः पुनरेवाभ्यभाषत
रमयन्वृष्णिशार्दूलं पाण्डवांश्च महामुनिः
Ityuktah sa munishreshthah punarevabhyabhashata
Ramayanvrishnishardulam pandavanshcha mahamunih
188.9
मार्कण्डेय उवाच
भविष्यं सर्वलोकस्य वृत्तान्तं भरतर्षभ
कलुषं कालमासाद्य कथ्यमानं निबोध मे
Markandeya uvacha
Bhavishyam sarvalokasya vrittantam bharatarshabha
Kalusham kalamasadya kathyamanam nibodha me
188.10
कृते चतुष्पात्सकलो निर्व्याजोपाधिवर्जितः
वृषः प्रतिष्ठितो धर्मो मनुष्येष्वभवत्पुरा
Krite chatushpatsakalo nirvyajopadhivarjitah
Vrishah pratishthito dharmo manushyeshvabhavatpura
188.11
अधर्मपादविद्धस्तु त्रिभिरंशैः प्रतिष्ठितः
त्रेतायां द्वापरेऽर्धेन व्यामिश्रो धर्म उच्यते
Adharmapadaviddhastu tribhiranshaih pratishthitah
Tretayam dvaparerdhena vyamishro dharma uchyate
188.12
त्रिभिरंशैरधर्मस्तु लोकानाक्रम्य तिष्ठति
चतुर्थांशेन धर्मस्तु मनुष्यानुपतिष्ठति
Tribhiranshairadharmastu lokanakramya tishthati
Chaturthanshena dharmastu manushyanupatishthati
188.13
आयुर्वीर्यमथो बुद्धिर्बलं तेजश्च पाण्डव
मनुष्याणामनुयुगं ह्रसतीति निबोध मे
Ayurviryamatho buddhirbalam tejashcha pandava
Manushyanamanuyugam hrasatiti nibodha me
188.14
राजानो ब्राह्मणा वैश्याः शूद्राश्चैव युधिष्ठिर
व्याजैर्धर्मं चरिष्यन्ति धर्मवैतंसिका नराः
Rajano brahmana vaishyah shudrashchaiva yudhishthira
Vyajairdharmam charishyanti dharmavaitansika narah
188.15
सत्यं संक्षेप्स्यते लोके नरैः पण्डितमानिभिः
सत्यहान्या ततस्तेषामायुरल्पं भविष्यति
Satyam sankshepsyate loke naraih panditamanibhih
Satyahanya tatasteshamayuralpam bhavishyati
188.16
आयुषः प्रक्षयाद्विद्यां न शक्ष्यन्त्युपशिक्षितुम्
विद्याहीनानविज्ञानाल्लोभोऽप्यभिभविष्यति
Ayushah prakshayadvidyam na shakshyantyupashikshitum
Vidyahinanavigyanallobhopyabhibhavishyati
188.17
लोभक्रोधपरा मूढाः कामसक्ताश्च मानवाः
वैरबद्धा भविष्यन्ति परस्परवधेप्सवः
Lobhakrodhapara mudhah kamasaktashcha manavah
Vairabaddha bhavishyanti parasparavadhepsavah
188.18
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः संकीर्यन्तः परस्परम्
शूद्रतुल्या भविष्यन्ति तपःसत्यविवर्जिताः
Brahmanah kshatriya vaishyah sankiryantah parasparam
Shudratulya bhavishyanti tapahsatyavivarjitah
188.19
अन्त्या मध्या भविष्यन्ति मध्याश्चान्तावसायिनः
ईदृशो भविता लोको युगान्ते पर्युपस्थिते
Antya madhya bhavishyanti madhyashchantavasayinah
Idrisho bhavita loko yugante paryupasthite
188.20
वस्त्राणां प्रवरा शाणी धान्यानां कोरदूषकाः
भार्यामित्राश्च पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये
Vastranam pravara shani dhanyanam koradushakah
Bharyamitrashcha purusha bhavishyanti yugakshaye
188.21
मत्स्यामिषेण जीवन्तो दुहन्तश्चाप्यजैडकम्
गोषु नष्टासु पुरुषा भविष्यन्ति युगक्षये
Matsyamishena jivanto duhantashchapyajaidakam
Goshu nashtasu purusha bhavishyanti yugakshaye
188.22
अन्योन्यं परिमुष्णन्तो हिंसयन्तश्च मानवाः
अजपा नास्तिकाः स्तेना भविष्यन्ति युगक्षये
Anyonyam parimushnanto hinsayantashcha manavah
Ajapa nastikah stena bhavishyanti yugakshaye
188.23
सरित्तीरेषु कुद्दालैर्वापयिष्यन्ति चौषधीः
ताश्चाप्यल्पफलास्तेषां भविष्यन्ति युगक्षये
Sarittireshu kuddalairvapayishyanti chaushadhih
Tashchapyalpaphalastesham bhavishyanti yugakshaye
188.24
श्राद्धे दैवे च पुरुषा ये च नित्यं धृतव्रताः
तेऽपि लोभसमायुक्ता भोक्ष्यन्तीह परस्परम्
Shraddhe daive cha purusha ye cha nityam dhritavratah
Tepi lobhasamayukta bhokshyantiha parasparam
188.25
पिता पुत्रस्य भोक्ता च पितुः पुत्रस्तथैव च
अतिक्रान्तानि भोज्यानि भविष्यन्ति युगक्षये
Pita putrasya bhokta cha pituh putrastathaiva cha
Atikrantani bhojyani bhavishyanti yugakshaye
188.26
न व्रतानि चरिष्यन्ति ब्राह्मणा वेदनिन्दकाः
न यक्ष्यन्ति न होष्यन्ति हेतुवादविलोभिताः
Na vratani charishyanti brahmana vedanindakah
Na yakshyanti na hoshyanti hetuvadavilobhitah
188.27
निम्ने कृषिं करिष्यन्ति योक्ष्यन्ति धुरि धेनुकाः
एकहायनवत्सांश्च वाहयिष्यन्ति मानवाः
Nimne krishim karishyanti yokshyanti dhuri dhenukah
Ekahayanavatsanshcha vahayishyanti manavah
188.28
पुत्रः पितृवधं कृत्वा पिता पुत्रवधं तथा
निरुद्वेगो बृहद्वादी न निन्दामुपलप्स्यते
Putrah pitrivadham kritva pita putravadham tatha
Nirudvego brihadvadi na nindamupalapsyate
188.29
म्लेच्छभूतं जगत्सर्वं निष्क्रियं यज्ञवर्जितम्
भविष्यति निरानन्दमनुत्सवमथो तथा
Mlechchhabhutam jagatsarvam nishkriyam yagyavarjitam
Bhavishyati niranandamanutsavamatho tatha
188.30
प्रायशः कृपणानां हि तथा बन्धुमतामपि
विधवानां च वित्तानि हरिष्यन्तीह मानवाः
Prayashah kripananam hi tatha bandhumatamapi
Vidhavanam cha vittani harishyantiha manavah
188.31
अल्पवीर्यबलाः स्तब्धा लोभमोहपरायणाः
तत्कथादानसंतुष्टा दुष्टानामपि मानवाः
परिग्रहं करिष्यन्ति पापाचारपरिग्रहाः
Alpaviryabalah stabdha lobhamohaparayanah
Tatkathadanasantushta dushtanamapi manavah
Parigraham karishyanti papacharaparigrahah
188.32
संघातयन्तः कौन्तेय राजानः पापबुद्धयः
परस्परवधोद्युक्ता मूर्खाः पण्डितमानिनः
भविष्यन्ति युगस्यान्ते क्षत्रिया लोककण्टकाः
Sanghatayantah kaunteya rajanah papabuddhayah
Parasparavadhodyukta murkhah panditamaninah
Bhavishyanti yugasyante kshatriya lokakantakah
188.33
अरक्षितारो लुब्धाश्च मानाहंकारदर्पिताः
केवलं दण्डरुचयो भविष्यन्ति युगक्षये
Arakshitaro lubdhashcha manahankaradarpitah
Kevalam dandaruchayo bhavishyanti yugakshaye
188.34
आक्रम्याक्रम्य साधूनां दारांश्चैव धनानि च
भोक्ष्यन्ते निरनुक्रोशा रुदतामपि भारत
Akramyakramya sadhunam daranshchaiva dhanani cha
Bhokshyante niranukrosha rudatamapi bharata
188.35
न कन्यां याचते कश्चिन्नापि कन्या प्रदीयते
स्वयंग्राहा भविष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Na kanyam yachate kashchinnapi kanya pradiyate
Svayangraha bhavishyanti yugante paryupasthite
188.36
राजानश्चाप्यसंतुष्टाः परार्थान्मूढचेतसः
सर्वोपायैर्हरिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Rajanashchapyasantushtah pararthanmudhachetasah
Sarvopayairharishyanti yugante paryupasthite
188.37
म्लेच्छीभूतं जगत्सर्वं भविष्यति च भारत
हस्तो हस्तं परिमुषेद्युगान्ते पर्युपस्थिते
Mlechchhibhutam jagatsarvam bhavishyati cha bharata
Hasto hastam parimushedyugante paryupasthite
188.38
सत्यं संक्षिप्यते लोके नरैः पण्डितमानिभिः
स्थविरा बालमतयो बालाः स्थविरबुद्धयः
Satyam sankshipyate loke naraih panditamanibhih
Sthavira balamatayo balah sthavirabuddhayah
188.39
भीरवः शूरमानीनः शूरा भीरुविषादिनः
न विश्वसन्ति चान्योन्यं युगान्ते पर्युपस्थिते
Bhiravah shuramaninah shura bhiruvishadinah
Na vishvasanti chanyonyam yugante paryupasthite
188.40
एकाहार्यं जगत्सर्वं लोभमोहव्यवस्थितम्
अधर्मो वर्धति महान्न च धर्मः प्रवर्तते
Ekaharyam jagatsarvam lobhamohavyavasthitam
Adharmo vardhati mahanna cha dharmah pravartate
188.41
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या न शिष्यन्ति जनाधिप
एकवर्णस्तदा लोको भविष्यति युगक्षये
Brahmanah kshatriya vaishya na shishyanti janadhipa
Ekavarnastada loko bhavishyati yugakshaye
188.42
न क्षंस्यति पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा
भार्या च पतिशुश्रूषां न करिष्यति काचन
Na kshansyati pita putram putrashcha pitaram tatha
Bharya cha patishushrusham na karishyati kachana
188.43
ये यवान्ना जनपदा गोधूमान्नास्तथैव च
तान्देशान्संश्रयिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Ye yavanna janapada godhumannastathaiva cha
Tandeshansanshrayishyanti yugante paryupasthite
188.44
स्वैराहाराश्च पुरुषा योषितश्च विशां पते
अन्योन्यं न सहिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Svairaharashcha purusha yoshitashcha visham pate
Anyonyam na sahishyanti yugante paryupasthite
188.45
म्लेच्छभूतं जगत्सर्वं भविष्यति युधिष्ठिर
न श्राद्धैर्हि पितॄंश्चापि तर्पयिष्यन्ति मानवाः
Mlechchhabhutam jagatsarvam bhavishyati yudhishthira
Na shraddhairhi pitrinshchapi tarpayishyanti manavah
188.46
न कश्चित्कस्यचिच्छ्रोता न कश्चित्कस्यचिद्गुरुः
तमोग्रस्तस्तदा लोको भविष्यति नराधिप
Na kashchitkasyachichchhrota na kashchitkasyachidguruh
Tamograstastada loko bhavishyati naradhipa
188.47
परमायुश्च भविता तदा वर्षाणि षोडश
ततः प्राणान्विमोक्ष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Paramayushcha bhavita tada varshani shodasha
Tatah prananvimokshyanti yugante paryupasthite
188.48
पञ्चमे वाथ षष्ठे वा वर्षे कन्या प्रसूयते
सप्तवर्षाष्टवर्षाश्च प्रजास्यन्ति नरास्तदा
Panchame vatha shashthe va varshe kanya prasuyate
Saptavarshashtavarshashcha prajasyanti narastada
188.49
पत्यौ स्त्री तु तदा राजन्पुरुषो वा स्त्रियं प्रति
युगान्ते राजशार्दूल न तोषमुपयास्यति
Patyau stri tu tada rajanpurusho va striyam prati
Yugante rajashardula na toshamupayasyati
188.50
अल्पद्रव्या वृथालिङ्गा हिंसा च प्रभविष्यति
न कश्चित्कस्यचिद्दाता भविष्यति युगक्षये
Alpadravya vrithalinga hinsa cha prabhavishyati
Na kashchitkasyachiddata bhavishyati yugakshaye
188.51
अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः
केशशूलाः स्त्रियश्चापि भविष्यन्ति युगक्षये
Attashula janapadah shivashulashchatushpathah
Keshashulah striyashchapi bhavishyanti yugakshaye
188.52
म्लेच्छाः क्रूराः सर्वभक्षा दारुणाः सर्वकर्मसु
भाविनः पश्चिमे काले मनुष्या नात्र संशयः
Mlechchhah krurah sarvabhaksha darunah sarvakarmasu
Bhavinah pashchime kale manushya natra sanshayah
188.53
क्रयविक्रयकाले च सर्वः सर्वस्य वञ्चनम्
युगान्ते भरतश्रेष्ठ वृत्तिलोभात्करिष्यति
Krayavikrayakale cha sarvah sarvasya vanchanam
Yugante bharatashreshtha vrittilobhatkarishyati
188.54
ज्ञानानि चाप्यविज्ञाय करिष्यन्ति क्रियास्तथा
आत्मच्छन्देन वर्तन्ते युगान्ते पर्युपस्थिते
Gyanani chapyavigyaya karishyanti kriyastatha
Atmachchhandena vartante yugante paryupasthite
188.55
स्वभावात्क्रूरकर्माणश्चान्योन्यमभिशङ्किनः
भवितारो जनाः सर्वे संप्राप्ते युगसंक्षये
Svabhavatkrurakarmanashchanyonyamabhishankinah
Bhavitaro janah sarve samprapte yugasankshaye
188.56
आरामांश्चैव वृक्षांश्च नाशयिष्यन्ति निर्व्यथाः
भविता संक्षयो लोके जीवितस्य च देहिनाम्
Aramanshchaiva vrikshanshcha nashayishyanti nirvyathah
Bhavita sankshayo loke jivitasya cha dehinam
188.57
तथा लोभाभिभूताश्च चरिष्यन्ति महीमिमाम्
ब्राह्मणाश्च भविष्यन्ति ब्रह्मस्वानि च भुञ्जते
Tatha lobhabhibhutashcha charishyanti mahimimam
Brahmanashcha bhavishyanti brahmasvani cha bhunjate
188.58
हाहाकृता द्विजाश्चैव भयार्ता वृषलार्दिताः
त्रातारमलभन्तो वै भ्रमिष्यन्ति महीमिमाम्
Hahakrita dvijashchaiva bhayarta vrishalarditah
Trataramalabhanto vai bhramishyanti mahimimam
188.59
जीवितान्तकरा रौद्राः क्रूराः प्राणिविहिंसकाः
यदा भविष्यन्ति नरास्तदा संक्षेप्स्यते युगम्
Jivitantakara raudrah krurah pranivihinsakah
Yada bhavishyanti narastada sankshepsyate yugam
188.60
आश्रयिष्यन्ति च नदीः पर्वतान्विषमाणि च
प्रधावमाना वित्रस्ता द्विजाः कुरुकुलोद्वह
Ashrayishyanti cha nadih parvatanvishamani cha
Pradhavamana vitrasta dvijah kurukulodvaha
188.61
दस्युप्रपीडिता राजन्काका इव द्विजोत्तमाः
कुराजभिश्च सततं करभारप्रपीडिताः
Dasyuprapidita rajankaka iva dvijottamah
Kurajabhishcha satatam karabharaprapiditah
188.62
धैर्यं त्यक्त्वा महीपाल दारुणे युगसंक्षये
विकर्माणि करिष्यन्ति शूद्राणां परिचारकाः
Dhairyam tyaktva mahipala darune yugasankshaye
Vikarmani karishyanti shudranam paricharakah
188.63
शूद्रा धर्मं प्रवक्ष्यन्ति ब्राह्मणाः पर्युपासकाः
श्रोतारश्च भविष्यन्ति प्रामाण्येन व्यवस्थिताः
Shudra dharmam pravakshyanti brahmanah paryupasakah
Shrotarashcha bhavishyanti pramanyena vyavasthitah
188.64
विपरीतश्च लोकोऽयं भविष्यत्यधरोत्तरः
एडूकान्पूजयिष्यन्ति वर्जयिष्यन्ति देवताः
शूद्राः परिचरिष्यन्ति न द्विजान्युगसंक्षये
Viparitashcha lokoyam bhavishyatyadharottarah
Edukanpujayishyanti varjayishyanti devatah
Shudrah paricharishyanti na dvijanyugasankshaye
188.65
आश्रमेषु महर्षीणां ब्राह्मणावसथेषु च
देवस्थानेषु चैत्येषु नागानामालयेषु च
Ashrameshu maharshinam brahmanavasatheshu cha
Devasthaneshu chaityeshu naganamalayeshu cha
188.66
एडूकचिह्ना पृथिवी न देवगृहभूषिता
भविष्यति युगे क्षीणे तद्युगान्तस्य लक्षणम्
Edukachihna prithivi na devagrihabhushita
Bhavishyati yuge kshine tadyugantasya lakshanam
188.67
यदा रौद्रा धर्महीना मांसादाः पानपास्तथा
भविष्यन्ति नरा नित्यं तदा संक्षेप्स्यते युगम्
Yada raudra dharmahina mansadah panapastatha
Bhavishyanti nara nityam tada sankshepsyate yugam
188.68
पुष्पे पुष्पं यदा राजन्फले फलमुपाश्रितम्
प्रजास्यति महाराज तदा संक्षेप्स्यते युगम्
Pushpe pushpam yada rajanphale phalamupashritam
Prajasyati maharaja tada sankshepsyate yugam
188.69
अकालवर्षी पर्जन्यो भविष्यति गते युगे
अक्रमेण मनुष्याणां भविष्यति तदा क्रिया
विरोधमथ यास्यन्ति वृषला ब्राह्मणैः सह
Akalavarshi parjanyo bhavishyati gate yuge
Akramena manushyanam bhavishyati tada kriya
Virodhamatha yasyanti vrishala brahmanaih saha
188.70
मही म्लेच्छसमाकीर्णा भविष्यति ततोऽचिरात्
करभारभयाद्विप्रा भजिष्यन्ति दिशो दश
Mahi mlechchhasamakirna bhavishyati tatochirat
Karabharabhayadvipra bhajishyanti disho dasha
188.71
निर्विशेषा जनपदा नरावृष्टिभिरर्दिताः
आश्रमानभिपत्स्यन्ति फलमूलोपजीविनः
Nirvishesha janapada naravrishtibhirarditah
Ashramanabhipatsyanti phalamulopajivinah
188.72
एवं पर्याकुले लोके मर्यादा न भविष्यति
न स्थास्यन्त्युपदेशे च शिष्या विप्रियकारिणः
Evam paryakule loke maryada na bhavishyati
Na sthasyantyupadeshe cha shishya vipriyakarinah
188.73
आचार्योपनिधिश्चैव वत्स्यते तदनन्तरम्
अर्थयुक्त्या प्रवत्स्यन्ति मित्रसंबन्धिबान्धवाः
अभावः सर्वभूतानां युगान्ते च भविष्यति
Acharyopanidhishchaiva vatsyate tadanantaram
Arthayuktya pravatsyanti mitrasambandhibandhavah
Abhavah sarvabhutanam yugante cha bhavishyati
188.74
दिशः प्रज्वलिताः सर्वा नक्षत्राणि चलानि च
ज्योतींषि प्रतिकूलानि वाताः पर्याकुलास्तथा
उल्कापाताश्च बहवो महाभयनिदर्शकाः
Dishah prajvalitah sarva nakshatrani chalani cha
Jyotinshi pratikulani vatah paryakulastatha
Ulkapatashcha bahavo mahabhayanidarshakah
188.75
षड्भिरन्यैश्च सहितो भास्करः प्रतपिष्यति
तुमुलाश्चापि निर्ह्रादा दिग्दाहाश्चापि सर्वशः
कबन्धान्तर्हितो भानुरुदयास्तमये तदा
Shadbhiranyaishcha sahito bhaskarah pratapishyati
Tumulashchapi nirhrada digdahashchapi sarvashah
Kabandhantarhito bhanurudayastamaye tada
188.76
अकालवर्षी च तदा भविष्यति सहस्रदृक्
सस्यानि च न रोक्ष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Akalavarshi cha tada bhavishyati sahasradrik
Sasyani cha na rokshyanti yugante paryupasthite
188.77
अभीक्ष्णं क्रूरवादिन्यः परुषा रुदितप्रियाः
भर्तॄणां वचने चैव न स्थास्यन्ति तदा स्त्रियः
Abhikshnam kruravadinyah parusha ruditapriyah
Bhartrinam vachane chaiva na sthasyanti tada striyah
188.78
पुत्राश्च मातापितरौ हनिष्यन्ति युगक्षये
सूदयिष्यन्ति च पतीन्स्त्रियः पुत्रानपाश्रिताः
Putrashcha matapitarau hanishyanti yugakshaye
Sudayishyanti cha patinstriyah putranapashritah
188.79
अपर्वणि महाराज सूर्यं राहुरुपैष्यति
युगान्ते हुतभुक्चापि सर्वतः प्रज्वलिष्यति
Aparvani maharaja suryam rahurupaishyati
Yugante hutabhukchapi sarvatah prajvalishyati
188.80
पानीयं भोजनं चैव याचमानास्तदाध्वगाः
न लप्स्यन्ते निवासं च निरस्ताः पथि शेरते
Paniyam bhojanam chaiva yachamanastadadhvagah
Na lapsyante nivasam cha nirastah pathi sherate
188.81
निर्घातवायसा नागाः शकुनाः समृगद्विजाः
रूक्षा वाचो विमोक्ष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Nirghatavayasa nagah shakunah samrigadvijah
Ruksha vacho vimokshyanti yugante paryupasthite
188.82
मित्रसंबन्धिनश्चापि संत्यक्ष्यन्ति नरास्तदा
जनं परिजनं चापि युगान्ते पर्युपस्थिते
Mitrasambandhinashchapi santyakshyanti narastada
Janam parijanam chapi yugante paryupasthite
188.83
अथ देशान्दिशश्चापि पत्तनानि पुराणि च
क्रमशः संश्रयिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते
Atha deshandishashchapi pattanani purani cha
Kramashah sanshrayishyanti yugante paryupasthite
188.84
हा तात हा सुतेत्येवं तदा वाचः सुदारुणाः
विक्रोशमानश्चान्योन्यं जनो गां पर्यटिष्यति
Ha tata ha sutetyevam tada vachah sudarunah
Vikroshamanashchanyonyam jano gam paryatishyati
188.85
ततस्तुमुलसंघाते वर्तमाने युगक्षये
द्विजातिपूर्वको लोकः क्रमेण प्रभविष्यति
Tatastumulasanghate vartamane yugakshaye
Dvijatipurvako lokah kramena prabhavishyati
188.86
ततः कालान्तरेऽन्यस्मिन्पुनर्लोकविवृद्धये
भविष्यति पुनर्दैवमनुकूलं यदृच्छया
Tatah kalantarenyasminpunarlokavivriddhaye
Bhavishyati punardaivamanukulam yadrichchhaya
188.87
यदा चन्द्रश्च सूर्यश्च तथा तिष्यबृहस्पती
एकराशौ समेष्यन्ति प्रपत्स्यति तदा कृतम्
Yada chandrashcha suryashcha tatha tishyabrihaspati
Ekarashau sameshyanti prapatsyati tada kritam
188.88
कालवर्षी च पर्जन्यो नक्षत्राणि शुभानि च
प्रदक्षिणा ग्रहाश्चापि भविष्यन्त्यनुलोमगाः
क्षेमं सुभिक्षमारोग्यं भविष्यति निरामयम्
Kalavarshi cha parjanyo nakshatrani shubhani cha
Pradakshina grahashchapi bhavishyantyanulomagah
Kshemam subhikshamarogyam bhavishyati niramayam
188.89
कल्किर्विष्णुयशा नाम द्विजः कालप्रचोदितः
उत्पत्स्यते महावीर्यो महाबुद्धिपराक्रमः
Kalkirvishnuyasha nama dvijah kalaprachoditah
Utpatsyate mahaviryo mahabuddhiparakramah
188.90
संभूतः संभलग्रामे ब्राह्मणावसथे शुभे
मनसा तस्य सर्वाणि वाहनान्यायुधानि च
उपस्थास्यन्ति योधाश्च शस्त्राणि कवचानि च
Sambhutah sambhalagrame brahmanavasathe shubhe
Manasa tasya sarvani vahananyayudhani cha
Upasthasyanti yodhashcha shastrani kavachani cha
188.91
स धर्मविजयी राजा चक्रवर्ती भविष्यति
स चेमं संकुलं लोकं प्रसादमुपनेष्यति
Sa dharmavijayi raja chakravarti bhavishyati
Sa chemam sankulam lokam prasadamupaneshyati
188.92
उत्थितो ब्राह्मणो दीप्तः क्षयान्तकृदुदारधीः
स संक्षेपो हि सर्वस्य युगस्य परिवर्तकः
Utthito brahmano diptah kshayantakridudaradhih
Sa sankshepo hi sarvasya yugasya parivartakah
188.93
स सर्वत्र गतान्क्षुद्रान्ब्राह्मणैः परिवारितः
उत्सादयिष्यति तदा सर्वान्म्लेच्छगणान्द्विजः
Sa sarvatra gatankshudranbrahmanaih parivaritah
Utsadayishyati tada sarvanmlechchhaganandvijah