UtshovChapter 141
141.1
युधिष्ठिर उवाच
अन्तर्हितानि भूतानि रक्षांसि बलवन्ति च
अग्निना तपसा चैव शक्यं गन्तुं वृकोदर
Yudhishthira uvacha
Antarhitani bhutani rakshansi balavanti cha
Agnina tapasa chaiva shakyam gantum vrikodara
141.2
संनिवर्तय कौन्तेय क्षुत्पिपासे बलान्वयात्
ततो बलं च दाक्ष्यं च संश्रयस्व कुरूद्वह
Sannivartaya kaunteya kshutpipase balanvayat
Tato balam cha dakshyam cha sanshrayasva kurudvaha
141.3
ऋषेस्त्वया श्रुतं वाक्यं कैलासं पर्वतं प्रति
बुद्ध्या प्रपश्य कौन्तेय कथं कृष्णा गमिष्यति
Rishestvaya shrutam vakyam kailasam parvatam prati
Buddhya prapashya kaunteya katham krishna gamishyati
141.4
अथ वा सहदेवेन धौम्येन च सहाभिभो
सूदैः पौरोगवैश्चैव सर्वैश्च परिचारकैः
Atha va sahadevena dhaumyena cha sahabhibho
Sudaih paurogavaishchaiva sarvaishcha paricharakaih
141.5
रथैरश्वैश्च ये चान्ये विप्राः क्लेशासहाः पथि
सर्वैस्त्वं सहितो भीम निवर्तस्वायतेक्षण
Rathairashvaishcha ye chanye viprah kleshasahah pathi
Sarvaistvam sahito bhima nivartasvayatekshana
141.6
त्रयो वयं गमिष्यामो लघ्वाहारा यतव्रताः
अहं च नकुलश्चैव लोमशश्च महातपाः
Trayo vayam gamishyamo laghvahara yatavratah
Aham cha nakulashchaiva lomashashcha mahatapah
141.7
ममागमनमाकाङ्क्षन्गङ्गाद्वारे समाहितः
वसेह द्रौपदीं रक्षन्यावदागमनं मम
Mamagamanamakankshangangadvare samahitah
Vaseha draupadim rakshanyavadagamanam mama
141.8
भीम उवाच
राजपुत्री श्रमेणार्ता दुःखार्ता चैव भारत
व्रजत्येव हि कल्याणी श्वेतवाहदिदृक्षया
Bhima uvacha
Rajaputri shramenarta duhkharta chaiva bharata
Vrajatyeva hi kalyani shvetavahadidrikshaya
141.9
तव चाप्यरतिस्तीव्रा वर्धते तमपश्यतः
किं पुनः सहदेवं च मां च कृष्णां च भारत
Tava chapyaratistivra vardhate tamapashyatah
Kim punah sahadevam cha mam cha krishnam cha bharata
141.10
रथाः कामं निवर्तन्तां सर्वे च परिचारकाः
सूदाः पौरोगवाश्चैव मन्यते यत्र नो भवान्
Rathah kamam nivartantam sarve cha paricharakah
Sudah paurogavashchaiva manyate yatra no bhavan
141.11
न ह्यहं हातुमिच्छामि भवन्तमिह कर्हिचित्
शैलेऽस्मिन्राक्षसाकीर्णे दुर्गेषु विषमेषु च
Na hyaham hatumichchhami bhavantamiha karhichit
Shailesminrakshasakirne durgeshu vishameshu cha
141.12
इयं चापि महाभागा राजपुत्री यतव्रता
त्वामृते पुरुषव्याघ्र नोत्सहेद्विनिवर्तितुम्
Iyam chapi mahabhaga rajaputri yatavrata
Tvamrite purushavyaghra notsahedvinivartitum
141.13
तथैव सहदेवोऽयं सततं त्वामनुव्रतः
न जातु विनिवर्तेत मतज्ञो ह्यहमस्य वै
Tathaiva sahadevoyam satatam tvamanuvratah
Na jatu vinivarteta matagyo hyahamasya vai
141.14
अपि चात्र महाराज सव्यसाचिदिदृक्षया
सर्वे लालसभूताः स्म तस्माद्यास्यामहे सह
Api chatra maharaja savyasachididrikshaya
Sarve lalasabhutah sma tasmadyasyamahe saha
141.15
यद्यशक्यो रथैर्गन्तुं शैलोऽयं बहुकन्दरः
पद्भिरेव गमिष्यामो मा राजन्विमना भव
Yadyashakyo rathairgantum shailoyam bahukandarah
Padbhireva gamishyamo ma rajanvimana bhava
141.16
अहं वहिष्ये पाञ्चालीं यत्र यत्र न शक्ष्यति
इति मे वर्तते बुद्धिर्मा राजन्विमना भव
Aham vahishye panchalim yatra yatra na shakshyati
Iti me vartate buddhirma rajanvimana bhava
141.17
सुकुमारौ तथा वीरौ माद्रीनन्दिकरावुभौ
दुर्गे संतारयिष्यामि यद्यशक्तौ भविष्यतः
Sukumarau tatha virau madrinandikaravubhau
Durge santarayishyami yadyashaktau bhavishyatah
141.18
युधिष्ठिर उवाच
एवं ते भाषमाणस्य बलं भीमाभिवर्धताम्
यस्त्वमुत्सहसे वोढुं द्रौपदीं विपुलेऽध्वनि
Yudhishthira uvacha
Evam te bhashamanasya balam bhimabhivardhatam
Yastvamutsahase vodhum draupadim vipuledhvani
141.19
यमजौ चापि भद्रं ते नैतदन्यत्र विद्यते
बलं च ते यशश्चैव धर्मः कीर्तिश्च वर्धताम्
Yamajau chapi bhadram te naitadanyatra vidyate
Balam cha te yashashchaiva dharmah kirtishcha vardhatam
141.20
यस्त्वमुत्सहसे नेतुं भ्रातरौ सह कृष्णया
मा ते ग्लानिर्महाबाहो मा च तेऽस्तु पराभवः
Yastvamutsahase netum bhratarau saha krishnaya
Ma te glanirmahabaho ma cha testu parabhavah
141.21
वैशंपायन उवाच
ततः कृष्णाब्रवीद्वाक्यं प्रहसन्ती मनोरमा
गमिष्यामि न संतापः कार्यो मां प्रति भारत
Vaishampayana uvacha
Tatah krishnabravidvakyam prahasanti manorama
Gamishyami na santapah karyo mam prati bharata
141.22
लोमश उवाच
तपसा शक्यते गन्तुं पर्वतो गन्धमादनः
तपसा चैव कौन्तेय सर्वे योक्ष्यामहे वयम्
Lomasha uvacha
Tapasa shakyate gantum parvato gandhamadanah
Tapasa chaiva kaunteya sarve yokshyamahe vayam
141.23
नकुलः सहदेवश्च भीमसेनश्च पार्थिव
अहं च त्वं च कौन्तेय द्रक्ष्यामः श्वेतवाहनम्
Nakulah sahadevashcha bhimasenashcha parthiva
Aham cha tvam cha kaunteya drakshyamah shvetavahanam
141.24
वैशंपायन उवाच
एवं संभाषमाणास्ते सुबाहोर्विषयं महत्
ददृशुर्मुदिता राजन्प्रभूतगजवाजिमत्
Vaishampayana uvacha
Evam sambhashamanaste subahorvishayam mahat
Dadrishurmudita rajanprabhutagajavajimat
141.25
किराततङ्गणाकीर्णं कुणिन्दशतसंकुलम्
हिमवत्यमरैर्जुष्टं बह्वाश्चर्यसमाकुलम्
Kiratatanganakirnam kunindashatasankulam
Himavatyamarairjushtam bahvashcharyasamakulam
141.26
सुबाहुश्चापि तान्दृष्ट्वा पूजया प्रत्यगृह्णत
विषयान्ते कुणिन्दानामीश्वरः प्रीतिपूर्वकम्
Subahushchapi tandrishtva pujaya pratyagrihnata
Vishayante kunindanamishvarah pritipurvakam
141.27
तत्र ते पूजितास्तेन सर्व एव सुखोषिताः
प्रतस्थुर्विमले सूर्ये हिमवन्तं गिरिं प्रति
Tatra te pujitastena sarva eva sukhoshitah
Pratasthurvimale surye himavantam girim prati
141.28
इन्द्रसेनमुखांश्चैव भृत्यान्पौरोगवांस्तथा
सूदांश्च परिबर्हं च द्रौपद्याः सर्वशो नृप
Indrasenamukhanshchaiva bhrityanpaurogavanstatha
Sudanshcha paribarham cha draupadyah sarvasho nripa
141.29
राज्ञः कुणिन्दाधिपतेः परिदाय महारथाः
पद्भिरेव महावीर्या ययुः कौरवनन्दनाः
Ragyah kunindadhipateh paridaya maharathah
Padbhireva mahavirya yayuh kauravanandanah
141.30
ते शनैः प्राद्रवन्सर्वे कृष्णया सह पाण्डवाः
तस्माद्देशात्सुसंहृष्टा द्रष्टुकामा धनंजयम्
Te shanaih pradravansarve krishnaya saha pandavah
Tasmaddeshatsusanhrishta drashtukama dhananjayam