UtshovChapter 151
151.1
युधिष्ठिर उवाच
किं श्रेयः पुरुषस्येह किं कुर्वन्सुखमेधते
विपाप्मा च भवेत्केन किं वा कल्मषनाशनम्
Yudhishthira uvacha
Kim shreyah purushasyeha kim kurvansukhamedhate
Vipapma cha bhavetkena kim va kalmashanashanam
151.2
भीष्म उवाच
अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वितः
द्विसंध्यं पठितः पुत्र कल्मषापहरः परः
Bhishma uvacha
Ayam daivatavansho vai rishivanshasamanvitah
Dvisandhyam pathitah putra kalmashapaharah parah
151.3
देवासुरगुरुर्देवः सर्वभूतनमस्कृतः
अचिन्त्योऽथाप्यनिर्देश्यः सर्वप्राणो ह्ययोनिजः
Devasuragururdevah sarvabhutanamaskritah
Achintyothapyanirdeshyah sarvaprano hyayonijah
151.4
पितामहो जगन्नाथः सावित्री ब्रह्मणः सती
वेदभूरथ कर्ता च विष्णुर्नारायणः प्रभुः
Pitamaho jagannathah savitri brahmanah sati
Vedabhuratha karta cha vishnurnarayanah prabhuh
151.5
उमापतिर्विरूपाक्षः स्कन्दः सेनापतिस्तथा
विशाखो हुतभुग्वायुश्चन्द्रादित्यौ प्रभाकरौ
Umapatirvirupakshah skandah senapatistatha
Vishakho hutabhugvayushchandradityau prabhakarau
151.6
शक्रः शचीपतिर्देवो यमो धूमोर्णया सह
वरुणः सह गौर्या च सह ऋद्ध्या धनेश्वरः
Shakrah shachipatirdevo yamo dhumornaya saha
Varunah saha gaurya cha saha riddhya dhaneshvarah
151.7
सौम्या गौः सुरभिर्देवी विश्रवाश्च महानृषिः
षट्कालः सागरो गङ्गा स्रवन्त्योऽथ मरुद्गणाः
Saumya gauh surabhirdevi vishravashcha mahanrishih
Shatkalah sagaro ganga sravantyotha marudganah
151.8
वालखिल्यास्तपःसिद्धाः कृष्णद्वैपायनस्तथा
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहाहुहूः
Valakhilyastapahsiddhah krishnadvaipayanastatha
Naradah parvatashchaiva vishvavasurhahahuhuh
151.9
तुम्बरुश्चित्रसेनश्च देवदूतश्च विश्रुतः
देवकन्या महाभागा दिव्याश्चाप्सरसां गणाः
Tumbarushchitrasenashcha devadutashcha vishrutah
Devakanya mahabhaga divyashchapsarasam ganah
151.10
उर्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी अलम्बुषा
विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा
Urvashi menaka rambha mishrakeshi alambusha
Vishvachi cha ghritachi cha panchachuda tilottama
151.11
आदित्या वसवो रुद्राः साश्विनः पितरोऽपि च
धर्मः सत्यं तपो दीक्षा व्यवसायः पितामहः
Aditya vasavo rudrah sashvinah pitaropi cha
Dharmah satyam tapo diksha vyavasayah pitamahah
151.12
शर्वर्यो दिवसाश्चैव मारीचः कश्यपस्तथा
शुक्रो बृहस्पतिर्भौमो बुधो राहुः शनैश्चरः
Sharvaryo divasashchaiva marichah kashyapastatha
Shukro brihaspatirbhaumo budho rahuh shanaishcharah
151.13
नक्षत्राण्यृतवश्चैव मासाः संध्याः सवत्सराः
वैनतेयाः समुद्राश्च कद्रुजाः पन्नगास्तथा
Nakshatranyritavashchaiva masah sandhyah savatsarah
Vainateyah samudrashcha kadrujah pannagastatha
151.14
शतद्रूश्च विपाशा च चन्द्रभागा सरस्वती
सिन्धुश्च देविका चैव पुष्करं तीर्थमेव च
Shatadrushcha vipasha cha chandrabhaga sarasvati
Sindhushcha devika chaiva pushkaram tirthameva cha
151.15
गङ्गा महानदी चैव कपिला नर्मदा तथा
कम्पुना च विशल्या च करतोयाम्बुवाहिनी
Ganga mahanadi chaiva kapila narmada tatha
Kampuna cha vishalya cha karatoyambuvahini
151.16
सरयूर्गण्डकी चैव लोहित्यश्च महानदः
ताम्रारुणा वेत्रवती पर्णाशा गौतमी तथा
Sarayurgandaki chaiva lohityashcha mahanadah
Tamraruna vetravati parnasha gautami tatha
151.17
गोदावरी च वेण्णा च कृष्णवेणा तथाद्रिजा
दृषद्वती च कावेरी वंक्षुर्मन्दाकिनी तथा
Godavari cha venna cha krishnavena tathadrija
Drishadvati cha kaveri vankshurmandakini tatha
151.18
प्रयागं च प्रभासं च पुण्यं नैमिषमेव च
तच्च विश्वेश्वरस्थानं यत्र तद्विमलं सरः
Prayagam cha prabhasam cha punyam naimishameva cha
Tachcha vishveshvarasthanam yatra tadvimalam sarah
151.19
पुण्यतीर्थैश्च कलिलं कुरुक्षेत्रं प्रकीर्तितम्
सिन्धूत्तमं तपोदानं जम्बूमार्गमथापि च
Punyatirthaishcha kalilam kurukshetram prakirtitam
Sindhuttamam tapodanam jambumargamathapi cha
151.20
हिरण्वती वितस्ता च तथैवेक्षुमती नदी
वेदस्मृतिर्वैदसिनी मलवासाश्च नद्यपि
Hiranvati vitasta cha tathaivekshumati nadi
Vedasmritirvaidasini malavasashcha nadyapi
151.21
भूमिभागास्तथा पुण्या गङ्गाद्वारमथापि च
ऋषिकुल्यास्तथा मेध्या नदी चित्रपथा तथा
Bhumibhagastatha punya gangadvaramathapi cha
Rishikulyastatha medhya nadi chitrapatha tatha
151.22
कौशिकी यमुना सीता तथा चर्मण्वती नदी
नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी
महेन्द्रवाणी त्रिदिवा नीलिका च सरस्वती
Kaushiki yamuna sita tatha charmanvati nadi
Nadi bhimarathi chaiva bahuda cha mahanadi
Mahendravani tridiva nilika cha sarasvati
151.23
नन्दा चापरनन्दा च तथा तीर्थं महाह्रदम्
गयाथ फल्गुतीर्थं च धर्मारण्यं सुरैर्वृतम्
Nanda chaparananda cha tatha tirtham mahahradam
Gayatha phalgutirtham cha dharmaranyam surairvritam
151.24
तथा देवनदी पुण्या सरश्च ब्रह्मनिर्मितम्
पुण्यं त्रिलोकविख्यातं सर्वपापहरं शिवम्
Tatha devanadi punya sarashcha brahmanirmitam
Punyam trilokavikhyatam sarvapapaharam shivam
151.25
हिमवान्पर्वतश्चैव दिव्यौषधिसमन्वितः
विन्ध्यो धातुविचित्राङ्गस्तीर्थवानौषधान्वितः
Himavanparvatashchaiva divyaushadhisamanvitah
Vindhyo dhatuvichitrangastirthavanaushadhanvitah
151.26
मेरुर्महेन्द्रो मलयः श्वेतश्च रजताचितः
शृङ्गवान्मन्दरो नीलो निषधो दर्दुरस्तथा
Merurmahendro malayah shvetashcha rajatachitah
Shringavanmandaro nilo nishadho dardurastatha
151.27
चित्रकूटोऽञ्जनाभश्च पर्वतो गन्धमादनः
पुण्यः सोमगिरिश्चैव तथैवान्ये महीधराः
दिशश्च विदिशश्चैव क्षितिः सर्वे महीरुहाः
Chitrakutonjanabhashcha parvato gandhamadanah
Punyah somagirishchaiva tathaivanye mahidharah
Dishashcha vidishashchaiva kshitih sarve mahiruhah
151.28
विश्वेदेवा नभश्चैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा
पान्तु वः सततं देवाः कीर्तिताकीर्तिता मया
Vishvedeva nabhashchaiva nakshatrani grahastatha
Pantu vah satatam devah kirtitakirtita maya
151.29
कीर्तयानो नरो ह्येतान्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः
स्तुवंश्च प्रतिनन्दंश्च मुच्यते सर्वतो भयात्
सर्वसंकरपापेभ्यो देवतास्तवनन्दकः
Kirtayano naro hyetanmuchyate sarvakilbishaih
Stuvanshcha pratinandanshcha muchyate sarvato bhayat
Sarvasankarapapebhyo devatastavanandakah
151.30
देवतानन्तरं विप्रांस्तपःसिद्धांस्तपोधिकान्
कीर्तितान्कीर्तयिष्यामि सर्वपापप्रमोचनान्
Devatanantaram vipranstapahsiddhanstapodhikan
Kirtitankirtayishyami sarvapapapramochanan
151.31
यवक्रीतोऽथ रैभ्यश्च कक्षीवानौशिजस्तथा
भृग्वङ्गिरास्तथा कण्वो मेधातिथिरथ प्रभुः
बर्ही च गुणसंपन्नः प्राचीं दिशमुपाश्रिताः
Yavakritotha raibhyashcha kakshivanaushijastatha
Bhrigvangirastatha kanvo medhatithiratha prabhuh
Barhi cha gunasampannah prachim dishamupashritah
151.32
भद्रां दिशं महाभागा उल्मुचुः प्रमुचुस्तथा
मुमुचुश्च महाभागः स्वस्त्यात्रेयश्च वीर्यवान्
Bhadram disham mahabhaga ulmuchuh pramuchustatha
Mumuchushcha mahabhagah svastyatreyashcha viryavan
151.33
मित्रावरुणयोः पुत्रस्तथागस्त्यः प्रतापवान्
दृढायुश्चोर्ध्वबाहुश्च विश्रुतावृषिसत्तमौ
Mitravarunayoh putrastathagastyah pratapavan
Dridhayushchordhvabahushcha vishrutavrishisattamau
151.34
पश्चिमां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान्
उषद्गुः सह सोदर्यैः परिव्याधश्च वीर्यवान्
Pashchimam dishamashritya ya edhante nibodha tan
Ushadguh saha sodaryaih parivyadhashcha viryavan
151.35
ऋषिर्दीर्घतमाश्चैव गौतमः कश्यपस्तथा
एकतश्च द्वितश्चैव त्रितश्चैव महर्षयः
अत्रेः पुत्रश्च धर्मात्मा तथा सारस्वतः प्रभुः
Rishirdirghatamashchaiva gautamah kashyapastatha
Ekatashcha dvitashchaiva tritashchaiva maharshayah
Atreh putrashcha dharmatma tatha sarasvatah prabhuh
151.36
उत्तरां दिशमाश्रित्य य एधन्ते निबोध तान्
अत्रिर्वसिष्ठः शक्तिश्च पाराशर्यश्च वीर्यवान्
Uttaram dishamashritya ya edhante nibodha tan
Atrirvasishthah shaktishcha parasharyashcha viryavan
151.37
विश्वामित्रो भरद्वाजो जमदग्निस्तथैव च
ऋचीकपौत्रो रामश्च ऋषिरौद्दालकिस्तथा
Vishvamitro bharadvajo jamadagnistathaiva cha
Richikapautro ramashcha rishirauddalakistatha
151.38
श्वेतकेतुः कोहलश्च विपुलो देवलस्तथा
देवशर्मा च धौम्यश्च हस्तिकाश्यप एव च
Shvetaketuh kohalashcha vipulo devalastatha
Devasharma cha dhaumyashcha hastikashyapa eva cha
151.39
लोमशो नाचिकेतश्च लोमहर्षण एव च
ऋषिरुग्रश्रवाश्चैव भार्गवश्च्यवनस्तथा
Lomasho nachiketashcha lomaharshana eva cha
Rishirugrashravashchaiva bhargavashchyavanastatha
151.40
एष वै समवायस्ते ऋषिदेवसमन्वितः
आद्यः प्रकीर्तितो राजन्सर्वपापप्रमोचनः
Esha vai samavayaste rishidevasamanvitah
Adyah prakirtito rajansarvapapapramochanah
151.41
नृगो ययातिर्नहुषो यदुः पूरुश्च वीर्यवान्
धुन्धुमारो दिलीपश्च सगरश्च प्रतापवान्
Nrigo yayatirnahusho yaduh purushcha viryavan
Dhundhumaro dilipashcha sagarashcha pratapavan
151.42
कृशाश्वो यौवनाश्वश्च चित्राश्वः सत्यवांस्तथा
दुःषन्तो भरतश्चैव चक्रवर्ती महायशाः
Krishashvo yauvanashvashcha chitrashvah satyavanstatha
Duhshanto bharatashchaiva chakravarti mahayashah
151.43
यवनो जनकश्चैव तथा दृढरथो नृपः
रघुर्नरवरश्चैव तथा दशरथो नृपः
Yavano janakashchaiva tatha dridharatho nripah
Raghurnaravarashchaiva tatha dasharatho nripah
151.44
रामो राक्षसहा वीरः शशबिन्दुर्भगीरथः
हरिश्चन्द्रो मरुत्तश्च जह्नुर्जाह्नविसेविता
Ramo rakshasaha virah shashabindurbhagirathah
Harishchandro maruttashcha jahnurjahnavisevita
151.45
महोदयो ह्यलर्कश्च ऐलश्चैव नराधिपः
करंधमो नरश्रेष्ठः कध्मोरश्च नराधिपः
Mahodayo hyalarkashcha ailashchaiva naradhipah
Karandhamo narashreshthah kadhmorashcha naradhipah
151.46
दक्षोऽम्बरीषः कुकुरो रवतश्च महायशाः
मुचुकुन्दश्च राजर्षिर्मित्रभानुः प्रियंकरः
Dakshombarishah kukuro ravatashcha mahayashah
Muchukundashcha rajarshirmitrabhanuh priyankarah
151.47
त्रसदस्युस्तथा राजा श्वेतो राजर्षिसत्तमः
महाभिषश्च विख्यातो निमिराजस्तथाष्टकः
Trasadasyustatha raja shveto rajarshisattamah
Mahabhishashcha vikhyato nimirajastathashtakah
151.48
आयुः क्षुपश्च राजर्षिः कक्षेयुश्च नराधिपः
शिबिरौशीनरश्चैव गयश्चैव नराधिपः
Ayuh kshupashcha rajarshih kaksheyushcha naradhipah
Shibiraushinarashchaiva gayashchaiva naradhipah
151.49
प्रतर्दनो दिवोदासः सौदासः कोसलेश्वरः
ऐलो नलश्च राजर्षिर्मनुश्चैव प्रजापतिः
Pratardano divodasah saudasah kosaleshvarah
Ailo nalashcha rajarshirmanushchaiva prajapatih
151.50
हविध्रश्च पृषध्रश्च प्रतीपः शंतनुस्तथा
कक्षसेनश्च राजर्षिर्ये चान्ये नानुकीर्तिताः
Havidhrashcha prishadhrashcha pratipah shantanustatha
Kakshasenashcha rajarshirye chanye nanukirtitah
151.51
मा विघ्नं मा च मे पापं मा च मे परिपन्थिनः
ध्रुवो जयो मे नित्यं स्यात्परत्र च परा गतिः
Ma vighnam ma cha me papam ma cha me paripanthinah
Dhruvo jayo me nityam syatparatra cha para gatih