UtshovChapter 193
193.1
युधिष्ठिर उवाच
किमुत्तरं तदा तौ स्म चक्रतुस्तेन भाषिते
ब्राह्मणो वाथ वा राजा तन्मे ब्रूहि पितामह
Yudhishthira uvacha
Kimuttaram tada tau sma chakratustena bhashite
Brahmano vatha va raja tanme bruhi pitamaha
193.2
अथ वा तौ गतौ तत्र यदेतत्कीर्तितं त्वया
संवादो वा तयोः कोऽभूत्किं वा तौ तत्र चक्रतुः
Atha va tau gatau tatra yadetatkirtitam tvaya
Sanvado va tayoh kobhutkim va tau tatra chakratuh
193.3
भीष्म उवाच
तथेत्येवं प्रतिश्रुत्य धर्मं संपूज्य चाभिभो
यमं कालं च मृत्युं च स्वर्गं संपूज्य चार्हतः
Bhishma uvacha
Tathetyevam pratishrutya dharmam sampujya chabhibho
Yamam kalam cha mrityum cha svargam sampujya charhatah
193.4
पूर्वं ये चापरे तत्र समेता ब्राह्मणर्षभाः
सर्वान्संपूज्य शिरसा राजानं सोऽब्रवीद्वचः
Purvam ye chapare tatra sameta brahmanarshabhah
Sarvansampujya shirasa rajanam sobravidvachah
193.5
फलेनानेन संयुक्तो राजर्षे गच्छ पुण्यताम्
भवता चाभ्यनुज्ञातो जपेयं भूय एव हि
Phalenanena sanyukto rajarshe gachchha punyatam
Bhavata chabhyanugyato japeyam bhuya eva hi
193.6
वरश्च मम पूर्वं हि देव्या दत्तो महाबल
श्रद्धा ते जपतो नित्यं भवितेति विशां पते
Varashcha mama purvam hi devya datto mahabala
Shraddha te japato nityam bhaviteti visham pate
193.7
राजोवाच
यद्येवमफला सिद्धिः श्रद्धा च जपितुं तव
गच्छ विप्र मया सार्धं जापकं फलमाप्नुहि
Rajovacha
Yadyevamaphala siddhih shraddha cha japitum tava
Gachchha vipra maya sardham japakam phalamapnuhi
193.8
ब्राह्मण उवाच
कृतः प्रयत्नः सुमहान्सर्वेषां संनिधाविह
सह तुल्यफलौ चावां गच्छावो यत्र नौ गतिः
Brahmana uvacha
Kritah prayatnah sumahansarvesham sannidhaviha
Saha tulyaphalau chavam gachchhavo yatra nau gatih
193.9
भीष्म उवाच
व्यवसायं तयोस्तत्र विदित्वा त्रिदशेश्वरः
सह देवैरुपययौ लोकपालैस्तथैव च
Bhishma uvacha
Vyavasayam tayostatra viditva tridasheshvarah
Saha devairupayayau lokapalaistathaiva cha
193.10
साध्या विश्वेऽथ मरुतो ज्योतींषि सुमहान्ति च
नद्यः शैलाः समुद्राश्च तीर्थानि विविधानि च
Sadhya vishvetha maruto jyotinshi sumahanti cha
Nadyah shailah samudrashcha tirthani vividhani cha
193.11
तपांसि संयोगविधिर्वेदाः स्तोभाः सरस्वती
नारदः पर्वतश्चैव विश्वावसुर्हहा हुहूः
Tapansi sanyogavidhirvedah stobhah sarasvati
Naradah parvatashchaiva vishvavasurhaha huhuh
193.12
गन्धर्वश्चित्रसेनश्च परिवारगणैर्युतः
नागाः सिद्धाश्च मुनयो देवदेवः प्रजापतिः
विष्णुः सहस्रशीर्षश्च देवोऽचिन्त्यः समागमत्
Gandharvashchitrasenashcha parivaraganairyutah
Nagah siddhashcha munayo devadevah prajapatih
Vishnuh sahasrashirshashcha devochintyah samagamat
193.13
अवाद्यन्तान्तरिक्षे च भेर्यस्तूर्याणि चाभिभो
पुष्पवर्षाणि दिव्यानि तत्र तेषां महात्मनाम्
ननृतुश्चाप्सरःसंघास्तत्र तत्र समन्ततः
Avadyantantarikshe cha bheryasturyani chabhibho
Pushpavarshani divyani tatra tesham mahatmanam
Nanritushchapsarahsanghastatra tatra samantatah
193.14
अथ स्वर्गस्तथा रूपी ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत्
संसिद्धस्त्वं महाभाग त्वं च सिद्धस्तथा नृप
Atha svargastatha rupi brahmanam vakyamabravit
Sansiddhastvam mahabhaga tvam cha siddhastatha nripa
193.15
अथ तौ सहितौ राजन्नन्योन्येन विधानतः
विषयप्रतिसंहारमुभावेव प्रचक्रतुः
Atha tau sahitau rajannanyonyena vidhanatah
Vishayapratisanharamubhaveva prachakratuh
193.16
प्राणापानौ तथोदानं समानं व्यानमेव च
एवं तान्मनसि स्थाप्य दधतुः प्राणयोर्मनः
Pranapanau tathodanam samanam vyanameva cha
Evam tanmanasi sthapya dadhatuh pranayormanah
193.17
उपस्थितकृतौ तत्र नासिकाग्रमधो भ्रुवौ
कुङ्कुण्यां चैव मनसा शनैर्धारयतः स्म तौ
Upasthitakritau tatra nasikagramadho bhruvau
Kunkunyam chaiva manasa shanairdharayatah sma tau
193.18
निश्चेष्टाभ्यां शरीराभ्यां स्थिरदृष्टी समाहितौ
जितासनौ तथाधाय मूर्धन्यात्मानमेव च
Nishcheshtabhyam sharirabhyam sthiradrishti samahitau
Jitasanau tathadhaya murdhanyatmanameva cha
193.19
तालुदेशमथोद्दाल्य ब्राह्मणस्य महात्मनः
ज्योतिर्ज्वाला सुमहती जगाम त्रिदिवं तदा
Taludeshamathoddalya brahmanasya mahatmanah
Jyotirjvala sumahati jagama tridivam tada
193.20
हाहाकारस्ततो दिक्षु सर्वासु सुमहानभूत्
तज्ज्योतिः स्तूयमानं स्म ब्रह्माणं प्राविशत्तदा
Hahakarastato dikshu sarvasu sumahanabhut
Tajjyotih stuyamanam sma brahmanam pravishattada
193.21
ततः स्वागतमित्याह तत्तेजः स पितामहः
प्रादेशमात्रं पुरुषं प्रत्युद्गम्य विशां पते
Tatah svagatamityaha tattejah sa pitamahah
Pradeshamatram purusham pratyudgamya visham pate
193.22
भूयश्चैवापरं प्राह वचनं मधुरं स्म सः
जापकैस्तुल्यफलता योगानां नात्र संशयः
Bhuyashchaivaparam praha vachanam madhuram sma sah
Japakaistulyaphalata yoganam natra sanshayah
193.23
योगस्य तावदेतेभ्यः फलं प्रत्यक्षदर्शनम्
जापकानां विशिष्टं तु प्रत्युत्थानं समाधिकम्
Yogasya tavadetebhyah phalam pratyakshadarshanam
Japakanam vishishtam tu pratyutthanam samadhikam
193.24
उष्यतां मयि चेत्युक्त्वाचेतयत्स ततः पुनः
अथास्य प्रविवेशास्यं ब्राह्मणो विगतज्वरः
Ushyatam mayi chetyuktvachetayatsa tatah punah
Athasya praviveshasyam brahmano vigatajvarah
193.25
राजाप्येतेन विधिना भगवन्तं पितामहम्
यथैव द्विजशार्दूलस्तथैव प्राविशत्तदा
Rajapyetena vidhina bhagavantam pitamaham
Yathaiva dvijashardulastathaiva pravishattada
193.26
स्वयंभुवमथो देवा अभिवाद्य ततोऽब्रुवन्
जापकार्थमयं यत्नस्तदर्थं वयमागताः
Svayambhuvamatho deva abhivadya tatobruvan
Japakarthamayam yatnastadartham vayamagatah
193.27
कृतपूजाविमौ तुल्यं त्वया तुल्यफलाविमौ
योगजापकयोर्दृष्टं फलं सुमहदद्य वै
सर्वाँल्लोकानतीत्यैतौ गच्छेतां यत्र वाञ्छितम्
Kritapujavimau tulyam tvaya tulyaphalavimau
Yogajapakayordrishtam phalam sumahadadya vai
Sarvanllokanatityaitau gachchhetam yatra vanchhitam
193.28
ब्रह्मोवाच
महास्मृतिं पठेद्यस्तु तथैवानुस्मृतिं शुभाम्
तावप्येतेन विधिना गच्छेतां मत्सलोकताम्
Brahmovacha
Mahasmritim pathedyastu tathaivanusmritim shubham
Tavapyetena vidhina gachchhetam matsalokatam
193.29
यश्च योगे भवेद्भक्तः सोऽपि नास्त्यत्र संशयः
विधिनानेन देहान्ते मम लोकानवाप्नुयात्
गम्यतां साधयिष्यामि यथास्थानानि सिद्धये
Yashcha yoge bhavedbhaktah sopi nastyatra sanshayah
Vidhinanena dehante mama lokanavapnuyat
Gamyatam sadhayishyami yathasthanani siddhaye
193.30
भीष्म उवाच
इत्युक्त्वा स तदा देवस्तत्रैवान्तरधीयत
आमन्त्र्य तं ततो देवा ययुः स्वं स्वं निवेशनम्
Bhishma uvacha
Ityuktva sa tada devastatraivantaradhiyata
Amantrya tam tato deva yayuh svam svam niveshanam
193.31
ते च सर्वे महात्मानो धर्मं सत्कृत्य तत्र वै
पृष्ठतोऽनुययू राजन्सर्वे सुप्रीतमानसाः
Te cha sarve mahatmano dharmam satkritya tatra vai
Prishthatonuyayu rajansarve supritamanasah
193.32
एतत्फलं जापकानां गतिश्चैव प्रकीर्तिता
यथाश्रुतं महाराज किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
Etatphalam japakanam gatishchaiva prakirtita
Yathashrutam maharaja kim bhuyah shrotumichchhasi