UtshovChapter 137
137.1
वैशंपायन उवाच
अथ रात्र्यां व्यतीतायामशेषो नागरो जनः
तत्राजगाम त्वरितो दिदृक्षुः पाण्डुनन्दनान्
Vaishampayana uvacha
Atha ratryam vyatitayamashesho nagaro janah
Tatrajagama tvarito didrikshuh pandunandanan
137.2
निर्वापयन्तो ज्वलनं ते जना ददृशुस्ततः
जातुषं तद्गृहं दग्धममात्यं च पुरोचनम्
Nirvapayanto jvalanam te jana dadrishustatah
Jatusham tadgriham dagdhamamatyam cha purochanam
137.3
नूनं दुर्योधनेनेदं विहितं पापकर्मणा
पाण्डवानां विनाशाय इत्येवं चुक्रुषुर्जनाः
Nunam duryodhanenedam vihitam papakarmana
Pandavanam vinashaya ityevam chukrushurjanah
137.4
विदिते धृतराष्ट्रस्य धार्तराष्ट्रो न संशयः
दग्धवान्पाण्डुदायादान्न ह्येनं प्रतिषिद्धवान्
Vidite dhritarashtrasya dhartarashtro na sanshayah
Dagdhavanpandudayadanna hyenam pratishiddhavan
137.5
नूनं शांतनवो भीष्मो न धर्ममनुवर्तते
द्रोणश्च विदुरश्चैव कृपश्चान्ये च कौरवाः
Nunam shantanavo bhishmo na dharmamanuvartate
Dronashcha vidurashchaiva kripashchanye cha kauravah
137.6
ते वयं धृतराष्ट्रस्य प्रेषयामो दुरात्मनः
संवृत्तस्ते परः कामः पाण्डवान्दग्धवानसि
Te vayam dhritarashtrasya preshayamo duratmanah
Sanvrittaste parah kamah pandavandagdhavanasi
137.7
ततो व्यपोहमानास्ते पाण्डवार्थे हुताशनम्
निषादीं ददृशुर्दग्धां पञ्चपुत्रामनागसम्
Tato vyapohamanaste pandavarthe hutashanam
Nishadim dadrishurdagdham panchaputramanagasam
137.8
खनकेन तु तेनैव वेश्म शोधयता बिलम्
पांसुभिः प्रत्यपिहितं पुरुषैस्तैरलक्षितम्
Khanakena tu tenaiva veshma shodhayata bilam
Pansubhih pratyapihitam purushaistairalakshitam
137.9
ततस्ते प्रेषयामासुर्धृतराष्ट्रस्य नागराः
पाण्डवानग्निना दग्धानमात्यं च पुरोचनम्
Tataste preshayamasurdhritarashtrasya nagarah
Pandavanagnina dagdhanamatyam cha purochanam
137.10
श्रुत्वा तु धृतराष्ट्रस्तद्राजा सुमहदप्रियम्
विनाशं पाण्डुपुत्राणां विललाप सुदुःखितः
Shrutva tu dhritarashtrastadraja sumahadapriyam
Vinasham panduputranam vilalapa suduhkhitah
137.11
अद्य पाण्डुर्मृतो राजा भ्राता मम सुदुर्लभः
तेषु वीरेषु दग्धेषु मात्रा सह विशेषतः
Adya pandurmrito raja bhrata mama sudurlabhah
Teshu vireshu dagdheshu matra saha visheshatah
137.12
गच्छन्तु पुरुषाः शीघ्रं नगरं वारणावतम्
सत्कारयन्तु तान्वीरान्कुन्तिराजसुतां च ताम्
Gachchhantu purushah shighram nagaram varanavatam
Satkarayantu tanvirankuntirajasutam cha tam
137.13
कारयन्तु च कुल्यानि शुभ्राणि च महान्ति च
ये च तत्र मृतास्तेषां सुहृदोऽर्चन्तु तानपि
Karayantu cha kulyani shubhrani cha mahanti cha
Ye cha tatra mritastesham suhridorchantu tanapi
137.14
एवंगते मया शक्यं यद्यत्कारयितुं हितम्
पाण्डवानां च कुन्त्याश्च तत्सर्वं क्रियतां धनैः
Evangate maya shakyam yadyatkarayitum hitam
Pandavanam cha kuntyashcha tatsarvam kriyatam dhanaih
137.15
एवमुक्त्वा ततश्चक्रे ज्ञातिभिः परिवारितः
उदकं पाण्डुपुत्राणां धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः
Evamuktva tatashchakre gyatibhih parivaritah
Udakam panduputranam dhritarashtrombikasutah
137.16
चुक्रुशुः कौरवाः सर्वे भृशं शोकपरायणाः
विदुरस्त्वल्पशश्चक्रे शोकं वेद परं हि सः
Chukrushuh kauravah sarve bhrisham shokaparayanah
Vidurastvalpashashchakre shokam veda param hi sah
137.17
पाण्डवाश्चापि निर्गत्य नगराद्वारणावतात्
जवेन प्रययू राजन्दक्षिणां दिशमाश्रिताः
Pandavashchapi nirgatya nagaradvaranavatat
Javena prayayu rajandakshinam dishamashritah
137.18
विज्ञाय निशि पन्थानं नक्षत्रैर्दक्षिणामुखाः
यतमाना वनं राजन्गहनं प्रतिपेदिरे
Vigyaya nishi panthanam nakshatrairdakshinamukhah
Yatamana vanam rajangahanam pratipedire
137.19
ततः श्रान्ताः पिपासार्ता निद्रान्धाः पाण्डुनन्दनाः
पुनरूचुर्महावीर्यं भीमसेनमिदं वचः
Tatah shrantah pipasarta nidrandhah pandunandanah
Punaruchurmahaviryam bhimasenamidam vachah
137.20
इतः कष्टतरं किं नु यद्वयं गहने वने
दिशश्च न प्रजानीमो गन्तुं चैव न शक्नुमः
Itah kashtataram kim nu yadvayam gahane vane
Dishashcha na prajanimo gantum chaiva na shaknumah
137.21
तं च पापं न जानीमो यदि दग्धः पुरोचनः
कथं नु विप्रमुच्येम भयादस्मादलक्षिताः
Tam cha papam na janimo yadi dagdhah purochanah
Katham nu vipramuchyema bhayadasmadalakshitah
137.22
पुनरस्मानुपादाय तथैव व्रज भारत
त्वं हि नो बलवानेको यथा सततगस्तथा
Punarasmanupadaya tathaiva vraja bharata
Tvam hi no balavaneko yatha satatagastatha
137.23
इत्युक्तो धर्मराजेन भीमसेनो महाबलः
आदाय कुन्तीं भ्रातॄंश्च जगामाशु महाबलः
Ityukto dharmarajena bhimaseno mahabalah
Adaya kuntim bhratrinshcha jagamashu mahabalah