Chapter 136
136.1
वैशंपायन उवाच
तांस्तु दृष्ट्वा सुमनसः परिसंवत्सरोषितान्
विश्वस्तानिव संलक्ष्य हर्षं चक्रे पुरोचनः
Vaishampayana uvacha
Tanstu drishtva sumanasah parisanvatsaroshitan
Vishvastaniva sanlakshya harsham chakre purochanah
136.2
पुरोचने तथा हृष्टे कौन्तेयोऽथ युधिष्ठिरः
भीमसेनार्जुनौ चैव यमौ चोवाच धर्मवित्
Purochane tatha hrishte kaunteyotha yudhishthirah
Bhimasenarjunau chaiva yamau chovacha dharmavit
136.3
अस्मानयं सुविश्वस्तान्वेत्ति पापः पुरोचनः
वञ्चितोऽयं नृशंसात्मा कालं मन्ये पलायने
Asmanayam suvishvastanvetti papah purochanah
Vanchitoyam nrishansatma kalam manye palayane
136.4
आयुधागारमादीप्य दग्ध्वा चैव पुरोचनम्
षट्प्राणिनो निधायेह द्रवामोऽनभिलक्षिताः
Ayudhagaramadipya dagdhva chaiva purochanam
Shatpranino nidhayeha dravamonabhilakshitah
136.5
अथ दानापदेशेन कुन्ती ब्राह्मणभोजनम्
चक्रे निशि महद्राजन्नाजग्मुस्तत्र योषितः
Atha danapadeshena kunti brahmanabhojanam
Chakre nishi mahadrajannajagmustatra yoshitah
136.6
ता विहृत्य यथाकामं भुक्त्वा पीत्वा च भारत
जग्मुर्निशि गृहानेव समनुज्ञाप्य माधवीम्
Ta vihritya yathakamam bhuktva pitva cha bharata
Jagmurnishi grihaneva samanugyapya madhavim
136.7
निषादी पञ्चपुत्रा तु तस्मिन्भोज्ये यदृच्छया
अन्नार्थिनी समभ्यागात्सपुत्रा कालचोदिता
Nishadi panchaputra tu tasminbhojye yadrichchhaya
Annarthini samabhyagatsaputra kalachodita
136.8
सा पीत्वा मदिरां मत्ता सपुत्रा मदविह्वला
सह सर्वैः सुतै राजंस्तस्मिन्नेव निवेशने
सुष्वाप विगतज्ञाना मृतकल्पा नराधिप
Sa pitva madiram matta saputra madavihvala
Saha sarvaih sutai rajanstasminneva niveshane
Sushvapa vigatagyana mritakalpa naradhipa
136.9
अथ प्रवाते तुमुले निशि सुप्ते जने विभो
तदुपादीपयद्भीमः शेते यत्र पुरोचनः
Atha pravate tumule nishi supte jane vibho
Tadupadipayadbhimah shete yatra purochanah
136.10
ततः प्रतापः सुमहाञ्शब्दश्चैव विभावसोः
प्रादुरासीत्तदा तेन बुबुधे स जनव्रजः
Tatah pratapah sumahanshabdashchaiva vibhavasoh
Pradurasittada tena bubudhe sa janavrajah
136.11
पौरा ऊचुः
दुर्योधनप्रयुक्तेन पापेनाकृतबुद्धिना
गृहमात्मविनाशाय कारितं दाहितं च यत्
Paura uchuh
Duryodhanaprayuktena papenakritabuddhina
Grihamatmavinashaya karitam dahitam cha yat
136.12
अहो धिग्धृतराष्ट्रस्य बुद्धिर्नातिसमञ्जसी
यः शुचीन्पाण्डवान्बालान्दाहयामास मन्त्रिणा
Aho dhigdhritarashtrasya buddhirnatisamanjasi
Yah shuchinpandavanbalandahayamasa mantrina
136.13
दिष्ट्या त्विदानीं पापात्मा दग्धोऽयमतिदुर्मतिः
अनागसः सुविश्वस्तान्यो ददाह नरोत्तमान्
Dishtya tvidanim papatma dagdhoyamatidurmatih
Anagasah suvishvastanyo dadaha narottaman
136.14
वैशंपायन उवाच
एवं ते विलपन्ति स्म वारणावतका जनाः
परिवार्य गृहं तच्च तस्थू रात्रौ समन्ततः
Vaishampayana uvacha
Evam te vilapanti sma varanavataka janah
Parivarya griham tachcha tasthu ratrau samantatah
136.15
पाण्डवाश्चापि ते राजन्मात्रा सह सुदुःखिताः
बिलेन तेन निर्गत्य जग्मुर्गूढमलक्षिताः
Pandavashchapi te rajanmatra saha suduhkhitah
Bilena tena nirgatya jagmurgudhamalakshitah
136.16
तेन निद्रोपरोधेन साध्वसेन च पाण्डवाः
न शेकुः सहसा गन्तुं सह मात्रा परंतपाः
Tena nidroparodhena sadhvasena cha pandavah
Na shekuh sahasa gantum saha matra parantapah
136.17
भीमसेनस्तु राजेन्द्र भीमवेगपराक्रमः
जगाम भ्रातॄनादाय सर्वान्मातरमेव च
Bhimasenastu rajendra bhimavegaparakramah
Jagama bhratrinadaya sarvanmatarameva cha
136.18
स्कन्धमारोप्य जननीं यमावङ्केन वीर्यवान्
पार्थौ गृहीत्वा पाणिभ्यां भ्रातरौ सुमहाबलौ
Skandhamaropya jananim yamavankena viryavan
Parthau grihitva panibhyam bhratarau sumahabalau
136.19
तरसा पादपान्भञ्जन्महीं पद्भ्यां विदारयन्
स जगामाशु तेजस्वी वातरंहा वृकोदरः
Tarasa padapanbhanjanmahim padbhyam vidarayan
Sa jagamashu tejasvi vataranha vrikodarah