UtshovChapter 115
115.1
वैशंपायन उवाच
कुन्तीपुत्रेषु जातेषु धृतराष्ट्रात्मजेषु च
मद्रराजसुता पाण्डुं रहो वचनमब्रवीत्
Vaishampayana uvacha
Kuntiputreshu jateshu dhritarashtratmajeshu cha
Madrarajasuta pandum raho vachanamabravit
115.2
न मेऽस्ति त्वयि संतापो विगुणेऽपि परंतप
नावरत्वे वरार्हायाः स्थित्वा चानघ नित्यदा
Na mesti tvayi santapo vigunepi parantapa
Navaratve vararhayah sthitva chanagha nityada
115.3
गान्धार्याश्चैव नृपते जातं पुत्रशतं तथा
श्रुत्वा न मे तथा दुःखमभवत्कुरुनन्दन
Gandharyashchaiva nripate jatam putrashatam tatha
Shrutva na me tatha duhkhamabhavatkurunandana
115.4
इदं तु मे महद्दुःखं तुल्यतायामपुत्रता
दिष्ट्या त्विदानीं भर्तुर्मे कुन्त्यामप्यस्ति संततिः
Idam tu me mahadduhkham tulyatayamaputrata
Dishtya tvidanim bharturme kuntyamapyasti santatih
115.5
यदि त्वपत्यसंतानं कुन्तिराजसुता मयि
कुर्यादनुग्रहो मे स्यात्तव चापि हितं भवेत्
Yadi tvapatyasantanam kuntirajasuta mayi
Kuryadanugraho me syattava chapi hitam bhavet
115.6
स्तम्भो हि मे सपत्नीत्वाद्वक्तुं कुन्तिसुतां प्रति
यदि तु त्वं प्रसन्नो मे स्वयमेनां प्रचोदय
Stambho hi me sapatnitvadvaktum kuntisutam prati
Yadi tu tvam prasanno me svayamenam prachodaya
115.7
पाण्डुरुवाच
ममाप्येष सदा माद्रि हृद्यर्थः परिवर्तते
न तु त्वां प्रसहे वक्तुमिष्टानिष्टविवक्षया
Panduruvacha
Mamapyesha sada madri hridyarthah parivartate
Na tu tvam prasahe vaktumishtanishtavivakshaya
115.8
तव त्विदं मतं ज्ञात्वा प्रयतिष्याम्यतः परम्
मन्ये ध्रुवं मयोक्ता सा वचो मे प्रतिपत्स्यते
Tava tvidam matam gyatva prayatishyamyatah param
Manye dhruvam mayokta sa vacho me pratipatsyate
115.9
वैशंपायन उवाच
ततः कुन्तीं पुनः पाण्डुर्विविक्त इदमब्रवीत्
कुलस्य मम संतानं लोकस्य च कुरु प्रियम्
Vaishampayana uvacha
Tatah kuntim punah pandurvivikta idamabravit
Kulasya mama santanam lokasya cha kuru priyam
115.10
मम चापिण्डनाशाय पूर्वेषामपि चात्मनः
मत्प्रियार्थं च कल्याणि कुरु कल्याणमुत्तमम्
Mama chapindanashaya purveshamapi chatmanah
Matpriyartham cha kalyani kuru kalyanamuttamam
115.11
यशसोऽर्थाय चैव त्वं कुरु कर्म सुदुष्करम्
प्राप्याधिपत्यमिन्द्रेण यज्ञैरिष्टं यशोर्थिना
Yashasorthaya chaiva tvam kuru karma sudushkaram
Prapyadhipatyamindrena yagyairishtam yashorthina
115.12
तथा मन्त्रविदो विप्रास्तपस्तप्त्वा सुदुष्करम्
गुरूनभ्युपगच्छन्ति यशसोऽर्थाय भामिनि
Tatha mantravido viprastapastaptva sudushkaram
Gurunabhyupagachchhanti yashasorthaya bhamini
115.13
तथा राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणाश्च तपोधनाः
चक्रुरुच्चावचं कर्म यशसोऽर्थाय दुष्करम्
Tatha rajarshayah sarve brahmanashcha tapodhanah
Chakruruchchavacham karma yashasorthaya dushkaram
115.14
सा त्वं माद्रीं प्लवेनेव तारयेमामनिन्दिते
अपत्यसंविभागेन परां कीर्तिमवाप्नुहि
Sa tvam madrim plaveneva tarayemamanindite
Apatyasanvibhagena param kirtimavapnuhi
115.15
एवमुक्ताब्रवीन्माद्रीं सकृच्चिन्तय दैवतम्
तस्मात्ते भवितापत्यमनुरूपमसंशयम्
Evamuktabravinmadrim sakrichchintaya daivatam
Tasmatte bhavitapatyamanurupamasanshayam
115.16
ततो माद्री विचार्यैव जगाम मनसाश्विनौ
तावागम्य सुतौ तस्यां जनयामासतुर्यमौ
Tato madri vicharyaiva jagama manasashvinau
Tavagamya sutau tasyam janayamasaturyamau
115.17
नकुलं सहदेवं च रूपेणाप्रतिमौ भुवि
तथैव तावपि यमौ वागुवाचाशरीरिणी
Nakulam sahadevam cha rupenapratimau bhuvi
Tathaiva tavapi yamau vaguvachasharirini
115.18
रूपसत्त्वगुणोपेतावेतावन्याञ्जनानति
भासतस्तेजसात्यर्थं रूपद्रविणसंपदा
Rupasattvagunopetavetavanyanjananati
Bhasatastejasatyartham rupadravinasampada
115.19
नामानि चक्रिरे तेषां शतशृङ्गनिवासिनः
भक्त्या च कर्मणा चैव तथाशीर्भिर्विशां पते
Namani chakrire tesham shatashringanivasinah
Bhaktya cha karmana chaiva tathashirbhirvisham pate
115.20
ज्येष्ठं युधिष्ठिरेत्याहुर्भीमसेनेति मध्यमम्
अर्जुनेति तृतीयं च कुन्तीपुत्रानकल्पयन्
Jyeshtham yudhishthiretyahurbhimaseneti madhyamam
Arjuneti tritiyam cha kuntiputranakalpayan
115.21
पूर्वजं नकुलेत्येवं सहदेवेति चापरम्
माद्रीपुत्रावकथयंस्ते विप्राः प्रीतमानसाः
अनुसंवत्सरं जाता अपि ते कुरुसत्तमाः
Purvajam nakuletyevam sahadeveti chaparam
Madriputravakathayanste viprah pritamanasah
Anusanvatsaram jata api te kurusattamah
115.22
कुन्तीमथ पुनः पाण्डुर्माद्र्यर्थे समचोदयत्
तमुवाच पृथा राजन्रहस्युक्ता सती सदा
Kuntimatha punah pandurmadryarthe samachodayat
Tamuvacha pritha rajanrahasyukta sati sada
115.23
उक्ता सकृद्द्वन्द्वमेषा लेभे तेनास्मि वञ्चिता
बिभेम्यस्याः परिभवान्नारीणां गतिरीदृशी
Ukta sakriddvandvamesha lebhe tenasmi vanchita
Bibhemyasyah paribhavannarinam gatiridrishi
115.24
नाज्ञासिषमहं मूढा द्वन्द्वाह्वाने फलद्वयम्
तस्मान्नाहं नियोक्तव्या त्वयैषोऽस्तु वरो मम
Nagyasishamaham mudha dvandvahvane phaladvayam
Tasmannaham niyoktavya tvayaishostu varo mama
115.25
एवं पाण्डोः सुताः पञ्च देवदत्ता महाबलाः
संभूताः कीर्तिमन्तस्ते कुरुवंशविवर्धनाः
Evam pandoh sutah pancha devadatta mahabalah
Sambhutah kirtimantaste kuruvanshavivardhanah
115.26
शुभलक्षणसंपन्नाः सोमवत्प्रियदर्शनाः
सिंहदर्पा महेष्वासाः सिंहविक्रान्तगामिनः
सिंहग्रीवा मनुष्येन्द्रा ववृधुर्देवविक्रमाः
Shubhalakshanasampannah somavatpriyadarshanah
Sinhadarpa maheshvasah sinhavikrantagaminah
Sinhagriva manushyendra vavridhurdevavikramah
115.27
विवर्धमानास्ते तत्र पुण्ये हैमवते गिरौ
विस्मयं जनयामासुर्महर्षीणां समेयुषाम्
Vivardhamanaste tatra punye haimavate girau
Vismayam janayamasurmaharshinam sameyusham
115.28
ते च पञ्च शतं चैव कुरुवंशविवर्धनाः
सर्वे ववृधुरल्पेन कालेनाप्स्विव नीरजाः
Te cha pancha shatam chaiva kuruvanshavivardhanah
Sarve vavridhuralpena kalenapsviva nirajah