Adhyaya 32

32.1

Atha dvatrinshodhyayah

अ॒स्याजरा॑सो द॒माम॒रित्रा॑ अ॒र्चद्धू॑मासो अ॒ग्नयः॑ पाव॒काः ।
श्वि॒ती॒चयः॑ श्वा॒त्रासो॑ भुर॒ण्यवो॑ वन॒र्षदो॑ वा॒यवो॒ न सोमाः॑ ॥१॥

Asyajaraso damamaritra archaddhumaso agnayah pavakah
Shvitichayah shvatraso bhuranyavo vanarshado vayavo na somah

32.2

हर॑यो धु॒मके॑तवो॒ वात॑जूता॒ उप॒ द्यवि॑ । यत॑न्ते॒ वृथ॑ग॒ग्नयः॑ ॥२॥

Harayo dhumaketavo vatajuta upa dyavi, yatante vrithagagnayah

32.3

यजा॑ नो मि॒त्रावरु॑णा॒ यजा॑ दे॒वाँ२ ऋ॒तं बृ॒हत् । अग्ने॒ यक्षि॒ स्वं दम॑म् ॥३॥

Yaja no mitravaruna yaja devan2 ritam brihat, agne yakshi svam damam

32.4

यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑माँ॒२ अश्वाँ॑२ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्यः स॑दः ॥४॥

Yukshva hi devahutaman2 ashvan2 agne rathiriva, ni hota purvyah sadah

32.5

द्वे विरू॑पे चरतः॒ स्वर्थे॑ अ॒न्यान्या॑ व॒त्समुप॑ धापयेते ।
हरि॑र॒न्यस्यां॒ भव॑ति स्व॒धावा॑ञ्छु॒क्रो अ॒न्यस्यां॑ ददृशे सु॒वर्चाः॑ ॥५॥

Dve virupe charatah svarthe anyanya vatsamupa dhapayete
Hariranyasyam bhavati svadhavanchhukro anyasyam dadrishe suvarchah

32.6

अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्यः॑ ।
यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं वि॒भ्वं॑ वि॒शेवि॑शे ॥६॥

Ayamiha prathamo dhayi dhatribhirhota yajishtho adhvareshvidyah
Yamapnavano bhrigavo viruruchurvaneshu chitram vibhvam vishevishe

32.7

त्रीणि॑ श॒ता त्री स॒हस्रा॑ण्य॒ग्निं त्रि॒ᳪशच्च॑ दे॒वा नव॑ चासपर्यन् ।
औक्ष॑न्घृ॒तैरस्तृ॑णन् ब॒र्हिर॑स्मा॒ आदिद्धोता॑रं॒ न्य॑सादयन्त ॥७॥

Trini shata tri sahasranyagnim trinshachcha deva nava chasaparyan
Aukshanghritairastrinan barhirasma adiddhotaram nyasadayanta

32.8

मू॒र्धानं॑ दि॒वो अ॑र॒तिं पृ॑थि॒व्या वै॑श्वान॒रमृ॒त आ जा॒तम॒ग्निम् ।
क॒विᳪ स॒म्राज॒मति॑थिं॒ जना॑नामा॒सन्ना पात्रं॑ जनयन्त दे॒वाः ॥८॥

Murdhanam divo aratim prithivya vaishvanaramrita a jatamagnim
Kavim samrajamatithim jananamasanna patram janayanta devah

32.9

अ॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ जङ्घनद् द्रविण॒स्युर्वि॑प॒न्यया॑ । समि॑द्धः शु॒क्र आहु॑तः ॥९॥

Agnirvritrani janghanad dravinasyurvipanyaya, samiddhah shukra ahutah

32.10

विश्वे॑भिः सो॒म्यं मध्वग्न॒ इन्द्रे॑ण वा॒युना॑ । पिबा॑ मि॒त्रस्य॒ धाम॑भिः ॥१०॥

Vishvebhih somyam madhvagna indrena vayuna, piba mitrasya dhamabhih

32.11

आ यदि॒षे नृ॒पतिं॒ तेज॒ आन॒ट् शुचि॒रेतो॒ निषि॑क्तं॒ द्यौर॒भीके॑ ।
अ॒ग्निः शर्ध॑मनव॒द्यं युवा॑नᳪ स्वा॒ध्यं॑ जनयत्सू॒दय॑च्च ॥११॥

A yadishe nripatim teja anat shuchireto nishiktam dyaurabhike
Agnih shardhamanavadyam yuvanam svadhyam janayatsudayachcha

32.12

अग्ने॒ शर्ध॑ मह॒ते सौ॑भगाय॒ तव॑ द्यु॒म्नान्यु॑त्त॒मानि॑ सन्तु ।
संजा॑स्प॒त्यᳪ सु॒यम॒मा कृ॑णुष्व शत्रूय॒ताम॒भि ति॑ष्ठा॒ महा॑ᳪसि ॥१२॥

Agne shardha mahate saubhagaya tava dyumnanyuttamani santu
Sanjaspatyam suyamama krinushva shatruyatamabhi tishtha mahansi

32.13

त्वाᳪ हि म॒न्द्रत॑ममर्कशो॒कैर्व॑वृ॒महे॒ महि॑ नः॒ श्रोष्य॑ग्ने ।
इन्द्रं॒ न त्वा॒ शव॑सा दे॒वता॑ वा॒युं पृ॑णन्ति॒ राध॑सा॒ नृत॑माः ॥१३॥

Tvam hi mandratamamarkashokairvavrimahe mahi nah shroshyagne
Indram na tva shavasa devata vayum prinanti radhasa nritamah

32.14

त्वे अ॑ग्ने स्वाहुत प्रि॒यासः॑ सन्तु सू॒रयः॑ ।
य॒न्तारो॒ ये म॒घवा॑नो॒ जना॑नामू॒र्वान्दय॑न्त॒ गोना॑म् ॥१४॥

Tve agne svahuta priyasah santu surayah
Yantaro ye maghavano jananamurvandayanta gonam

32.15

श्रु॒धि श्रु॑त्कर्ण॒ वह्नि॑भिर्दे॒वैर॑ग्ने स॒याव॑भिः ।
आसी॑दन्तु ब॒र्हिषि॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा प्रा॑त॒र्यावा॑णो अध्व॒रम् ॥१५॥

Shrudhi shrutkarna vahnibhirdevairagne sayavabhih
Asidantu barhishi mitro aryama prataryavano adhvaram

32.16

विश्वे॑षा॒मदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑नां॒ विश्वे॑षा॒मति॑थि॒र्मानु॑षाणाम् ।
अ॒ग्निर्दे॒वाना॒मव॑ आवृणा॒नः सु॑मृळी॒को भ॑वतु जा॒तवे॑दाः ॥१६॥

Vishveshamaditiryagyiyanam vishveshamatithirmanushanam
Agnirdevanamava avrinanah sumriliko bhavatu jatavedah

32.17

१६ (१७९४)
म॒हो अ॒ग्नेः स॑मिधा॒नस्य॒ शर्म॒ण्यना॑गा मि॒त्रे वरु॑णे स्व॒स्तये॑ ।
श्रेष्ठे॑ स्याम सवि॒तुः सवी॑मनि॒ तद्दे॒वाना॒मवो॑ अ॒द्या वृ॑णीमहे ॥१७॥

16 (1794)
Maho agneh samidhanasya sharmanyanaga mitre varune svastaye
Shreshthe syama savituh savimani taddevanamavo adya vrinimahe

32.18

(१) १७
आप॑श्चित्पिप्यु स्त॒र्यो॒ न गावो॒ नक्ष॑न्नृ॒तं ज॑रि॒तार॑स्त इन्द्र ।
या॒हि वा॒युर्न नि॒युतो॑ नो॒ अच्छा॒ त्वᳪ हि धी॒भिर्दय॑से॒ वि वाजा॑न् ॥१॥

(1) 17
Apashchitpipyu staryo na gavo nakshannritam jaritarasta indra
Yahi vayurna niyuto no achchha tvam hi dhibhirdayase vi vajan

32.19

गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ । उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑ ॥२॥

Gava upavatavatam mahi yagyasya rapsuda, ubha karna hiranyaya

32.20

यद॒द्य सूर॒ उदि॒तेऽना॑गा मि॒त्रो अ॑र्य॒मा । सु॒वाति॑ सवि॒ता भगः॑ ॥३॥

Yadadya sura uditenaga mitro aryama, suvati savita bhagah

32.21

आ सु॒ते सि॑ञ्चत॒ श्रिय॒ᳪ रोद॑स्योरभि॒श्रिय॑म् । र॒सा द॑धीत वृष॒भम् । तं प्रत्नथा॒यं वे॒नश्चो॑दयत् ॥४॥

A sute sinchata shriyam rodasyorabhishriyam, rasa dadhita vrishabham, tam pratnathayam venashchodayat

32.22

आ॒तिष्ठ॑न्तं॒ परि॒ विश्वे॑ अभूष॒ञ्छ्रियो॒ वसा॑नश्चरति॒ स्वरो॑चिः ।
म॒हत्तद्वृष्णो॒ असु॑रस्य॒ नामा वि॒श्वरू॑पो अ॒मृता॑नि तस्थौ ॥५॥

Atishthantam pari vishve abhushanchhriyo vasanashcharati svarochih
Mahattadvrishno asurasya nama vishvarupo amritani tasthau

32.23

प्र वो॑ म॒हे मन्द॑माना॒यान्ध॒सोऽर्चा॑ वि॒श्वान॑राय विश्वा॒भुवे॑ ।
इन्द्र॑स्य॒ यस्य॒ सुम॑ख॒ᳪ सहो॒ महि॒ श्रवो॑ नृ॒म्णं च॒ रोद॑सी सप॒र्यतः॑ ॥६॥

Pra vo mahe mandamanayandhasorcha vishvanaraya vishvabhuve
Indrasya yasya sumakham saho mahi shravo nrimnam cha rodasi saparyatah

32.24

बृ॒हन्निदि॒ध्म ए॑षां॒ भूरि॑ श॒स्तं पृ॒थुः स्वरुः॑ । येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥७॥

Brihannididhma esham bhuri shastam prithuh svaruh, yeshamindro yuva sakha

32.25

इन्द्रेहि॒ मत्स्यन्ध॑सो॒ विश्वे॑भिः सोम॒पर्व॑भिः । म॒हाँ२ अ॑भि॒ष्टिरोज॑सा ॥८॥

Indrehi matsyandhaso vishvebhih somaparvabhih, mahan2 abhishtirojasa

32.26

इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑वृणो॒च्छर्ध॑नीतिः॒ प्र मा॒यिना॑ममिना॒द्वर्प॑णीतिः ।
अह॒न्व्य॑ᳪसमु॒शध॒ग्वने॑ष्वा॒विर्धेना॑ अकृणोद्रा॒म्याणा॑म् ॥९॥

Indro vritramavrinochchhardhanitih pra mayinamaminadvarpanitih
Ahanvyansamushadhagvaneshvavirdhena akrinodramyanam

32.27

कुत॒स्त्वमि॑न्द्र॒ माहि॑नः॒ सन्नेको॑ यासि सत्पते॒ किं त॑ इ॒त्था ।
सं पृ॑च्छसे समरा॒णः शु॑भा॒नैर्वो॒चेस्तन्नो॑ हरिवो॒ यत्ते॑ अ॒स्मे ।
म॒हाँ२ इन्द्रो॒ य ओज॑सा क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि क॒दा च॒न प्रयु॑च्छसि ॥१०॥

Kutastvamindra mahinah sanneko yasi satpate kim ta ittha
Sam prichchhase samaranah shubhanairvochestanno harivo yatte asme
Mahan2 indro ya ojasa kada chana starirasi kada chana prayuchchhasi

32.28

आ तत्त॑ इन्द्रा॒य वः॑ पनन्ता॒भि य ऊ॒र्वं गोम॑न्तं॒ तितृ॑त्सान् ।
स॒कृ॒त्स्वं॒ ये पु॑रुपु॒त्रां म॒हीᳪ स॒हस्र॑धारां बृह॒तीं दुदु॑क्षन् ॥११॥

A tatta indraya vah panantabhi ya urvam gomantam titritsan
Sakritsvam ye puruputram mahim sahasradharam brihatim dudukshan

32.29

इ॒मां ते॒ धियं॒ प्र भ॑रे म॒हो म॒हीम॒स्य स्तो॒त्रे धि॒षणा॒ यत्त॑ आन॒जे ।
तमु॑त्स॒वे च॑ प्रस॒वे च॑ सास॒हिमिन्द्रं॑ दे॒वासः॒ शव॑सामद॒न्ननु॑ ॥१२॥

Imam te dhiyam pra bhare maho mahimasya stotre dhishana yatta anaje
Tamutsave cha prasave cha sasahimindram devasah shavasamadannanu

32.30

(२) २९
वि॒भ्राड् बृ॒हत्पि॑बतु सो॒म्यं मध्वायु॒र्दध॑द्य॒ज्ञप॑ता॒ अवि॑ह्रुतम् ।
वात॑जूतो॒ यो अ॑भि॒रक्ष॑ति॒ त्मना॑ प्र॒जाः पु॑पोष पुरु॒धा वि रा॑जति ॥१॥

(2) 29
Vibhrad brihatpibatu somyam madhvayurdadhadyagyapata avihrutam
Vatajuto yo abhirakshati tmana prajah puposha purudha vi rajati

32.31

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तवः॑ । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥२॥

Udu tyam jatavedasam devam vahanti ketavah, drishe vishvaya suryam

32.32

येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒२ अनु॑ । त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि ॥३॥

Yena pavaka chakshasa bhuranyantam janan2 anu, tvam varuna pashyasi

32.33

३२ (१८१०)
दै॑व्या अध्वर्यू॒ आ ग॑त॒ᳪ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा । मध्वा॑ य॒ज्ञᳪ सम॑ञ्जाथे ।
तं प्र॒त्नथा॒यं वे॒नश्चो॑दयच्चि॒त्रं दे॒वाना॑म् ॥४॥

32 (1810)
Daivya adhvaryu a gatam rathena suryatvacha, madhva yagyam samanjathe
Tam pratnathayam venashchodayachchitram devanam

32.34

आ न॒ इळा॑भिर्वि॒दथे॑ सुश॒स्ति वि॒श्वान॑रः सवि॒ता दे॒व ए॑तु ।
अपि॒ यथा॑ युवानो॒ मत्स॑था नो॒ विश्वं॒ जग॑दभिपि॒त्वे म॑नी॒षा ॥५॥

A na ilabhirvidathe sushasti vishvanarah savita deva etu
Api yatha yuvano matsatha no vishvam jagadabhipitve manisha

32.35

यद॒द्य कच्च॑ वृत्रहन्नु॒दगा॑ अ॒भि सू॑र्य । सर्वं॒ तदि॑न्द्र ते॒ वशे॑ ॥६॥

Yadadya kachcha vritrahannudaga abhi surya, sarvam tadindra te vashe

32.36

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य । विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम् ॥७॥

Taranirvishvadarshato jyotishkridasi surya, vishvama bhasi rochanam

32.37

तत्सूर्य॑स्य देव॒त्वं तन्म॑हि॒त्वं म॒ध्या कर्तो॒र्वित॑त॒ᳪ सं ज॑भार ।
य॒देदयु॑क्त ह॒रितः॑ स॒धस्था॒दाद्रात्री॒ वास॑स्तनुते सि॒मस्मै॑ ॥८॥

Tatsuryasya devatvam tanmahitvam madhya kartorvitatam sam jabhara
Yadedayukta haritah sadhasthadadratri vasastanute simasmai

32.38

तन्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्याभि॒चक्षे॒ सूर्यो॑ रू॒पं कृ॑णुते॒ द्योरु॒पस्थे॑ ।
अ॒न॒न्तम॒न्यद्रुश॑दस्य॒ पाजः॑ कृ॒ष्णम॒न्यद्ध॒रितः॒ सं भ॑रन्ति ॥९॥

Tanmitrasya varunasyabhichakshe suryo rupam krinute dyorupasthe
Anantamanyadrushadasya pajah krishnamanyaddharitah sam bharanti

32.39

बण्म॒हाँ२ अ॑सि सूर्य॒ बळा॑दित्य म॒हाँ२ अ॑सि ।
म॒हस्ते॑ स॒तो म॑हि॒मा प॑नस्यते॒ऽद्धा दे॑व म॒हाँ२ अ॑सि ॥१०॥

Banmahan2 asi surya baladitya mahan2 asi
Mahaste sato mahima panasyateddha deva mahan2 asi

32.40

बट् सू॑र्य॒ श्रव॑सा म॒हाँ२ अ॑सि स॒त्रा दे॑व म॒हाँ२ अ॑सि ।
म॒ह्ना दे॒वाना॑मसु॒र्यः॑ पु॒रोहि॑तो वि॒भु ज्योति॒रदा॑भ्यम् ॥११॥

Bat surya shravasa mahan2 asi satra deva mahan2 asi
Mahna devanamasuryah purohito vibhu jyotiradabhyam

32.41

श्राय॑न्त इव॒ सूर्यं॒ विश्वेदिन्द्र॑स्य भक्षत ।
वसू॑नि जा॒ते जन॑मान॒ ओज॑सा॒ प्रति॑ भा॒गं न दी॑धिम ॥१२॥

Shrayanta iva suryam vishvedindrasya bhakshata
Vasuni jate janamana ojasa prati bhagam na didhima

32.42

अ॒द्या दे॑वा॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ निरᳪह॑सः पिपृ॒ता निर॑व॒द्यात् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥१३॥

Adya deva udita suryasya niranhasah piprita niravadyat
Tanno mitro varuno mamahantamaditih sindhuh prithivi uta dyauh

32.43

आ कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृतं॒ मर्त्यं॑ च ।
हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना दे॒वो या॑ति॒ भुव॑नानि॒ पश्य॑न् ॥१४॥

A krishnena rajasa vartamano niveshayannamritam martyam cha
Hiranyayena savita rathena devo yati bhuvanani pashyan

32.44

(३)४३
प्र वा॑वृजे सुप्र॒या ब॒र्हिरे॑षा॒मा वि॒श्पती॑व॒ बीरि॑ट इयाते ।
वि॒शाम॒क्तोरु॒षसः॑ पू॒र्वहू॑तौ वा॒युः पू॒षा स्व॒स्तये॑ नि॒युत्वा॑न् ॥१॥

(3)43
Pra vavrije supraya barhireshama vishpativa birita iyate
Vishamaktorushasah purvahutau vayuh pusha svastaye niyutvan

32.45

इ॒न्द्रवा॒यू बृह॒स्पतिं॑ मि॒त्राग्निं पू॒षणं॒ भग॑म् । आ॒दि॒त्यान्मारु॑तं ग॒णम् ॥२॥

Indravayu brihaspatim mitragnim pushanam bhagam, adityanmarutam ganam

32.46

वरु॑णः प्रावि॒ता भु॑वन्मि॒त्रो विश्वा॑भिरू॒तिभिः॑ । कर॑तां नः सु॒राध॑सः ॥३॥

Varunah pravita bhuvanmitro vishvabhirutibhih, karatam nah suradhasah

32.47

अधि॑ न इन्द्रैषां॒ विष्णो॑ सजा॒त्या॑नाम् । इ॒ता मरु॑तो॒ अश्वि॑ना ।
तं प्र॒त्नथा॒यं वे॒नश्चोदय॒द्ये दे॑वास॒ आ न॒ इळा॑भि॒र्विश्वे॑भिः सो॒म्यं मध्वोमा॑सश्चर्षणीधृतः ॥४॥

Adhi na indraisham vishno sajatyanam, ita maruto ashvina
Tam pratnathayam venashchodayadye devasa a na ilabhirvishvebhih somyam madhvomasashcharshanidhritah

32.48

अग्न॒ इन्द्र॒ वरु॑ण॒ मित्र॒ देवाः॒ शर्धः॒ प्र य॑न्त॒ मारु॑तो॒त वि॑ष्णो ।
उ॒भा नास॑त्या रु॒द्रो अध॒ ग्नाः पू॒षा भगः॒ सर॑स्वती जुषन्त ॥५॥

Agna indra varuna mitra devah shardhah pra yanta marutota vishno
Ubha nasatya rudro adha gnah pusha bhagah sarasvati jushanta

32.49

४८ (१८२६)
इ॒न्द्रा॒ग्नी मि॒त्रावरु॒णादि॑ति॒ᳪ स्वः॑ पृथि॒वीं द्यां म॒रुतः॒ पर्व॑ताँ२ अ॒पः ।
हु॒वे विष्णुं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॒ भगं॒ नु शᳪस॑ᳪ सवि॒तार॑मू॒तये॑ ॥६॥

48 (1826)
Indragni mitravarunaditim svah prithivim dyam marutah parvatan2 apah
Huve vishnum pushanam brahmanaspatim bhagam nu shansam savitaramutaye

32.50

अ॒स्मे रु॒द्रा मे॒हना॒ पर्व॑तासो वृत्र॒हत्ये॒ भर॑हूतौ स॒जोषाः॑ ।
यः शᳪस॑ते स्तुव॒ते धायि॑ प॒ज्र इन्द्र॑ज्येष्ठा अ॒स्माँ२ अ॑वन्तु दे॒वाः ॥७॥

Asme rudra mehana parvataso vritrahatye bharahutau sajoshah
Yah shansate stuvate dhayi pajra indrajyeshtha asman2 avantu devah

32.51

अ॒र्वाञ्चो॑ अ॒द्या भ॑वता यजत्रा॒ आ वो॒ हार्दि॒ भय॑मानो व्ययेयम् ।
त्राध्वं॑ नो देवा नि॒जुरो॒ वृक॑स्य॒ त्राध्वं॑ क॒र्ताद॑व॒पदो॑ यजत्राः ॥८॥

Arvancho adya bhavata yajatra a vo hardi bhayamano vyayeyam
Tradhvam no deva nijuro vrikasya tradhvam kartadavapado yajatrah

32.52

विश्वे॑ अ॒द्य म॒रुतो॒ विश्व॑ ऊ॒ती विश्वे॑ भवन्त्व॒ग्नयः॒ समि॑द्धाः ।
विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒सा ग॑मन्तु॒ विश्व॑मस्तु॒ द्रवि॑णं॒ वाजो॑ अ॒स्मे ॥९॥

Vishve adya maruto vishva uti vishve bhavantvagnayah samiddhah
Vishve no deva avasa gamantu vishvamastu dravinam vajo asme

32.53

विश्वे॑ देवाः शृणु॒तेमᳪ हवं॑ मे॒ ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ य उप॒ द्यवि॒ ष्ठ ।
ये अ॑ग्निजि॒ह्वा उ॒त वा॒ यज॑त्रा आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ मादयध्वम् ॥१०॥

Vishve devah shrinutemam havam me ye antarikshe ya upa dyavi shtha
Ye agnijihva uta va yajatra asadyasminbarhishi madayadhvam

32.54

दे॒वेभ्यो॒ हि प्र॑थ॒मं य॒ज्ञिये॑भ्योऽमृत॒त्वᳪ सु॒वसि॑ भा॒गमु॑त्त॒मम् ।
आदिद्दा॒मान॑ᳪ सवित॒र्व्यू॑र्णुषेऽनूची॒ना जी॑वि॒ता मानु॑षेभ्यः ॥११॥

Devebhyo hi prathamam yagyiyebhyomritatvam suvasi bhagamuttamam
Adiddamanam savitarvyurnushenuchina jivita manushebhyah

32.55

(४) ५४
प्र वा॒युमच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षा बृ॒हद्र॑यिं वि॒श्ववा॑रᳪ रथ॒प्राम् ।
द्यु॒तद्या॑मा नि॒युतः॒ पत्य॑मानः क॒विः क॒विमि॑यक्षसि प्रयज्यो ॥१॥

(4) 54
Pra vayumachchha brihati manisha brihadrayim vishvavaram rathapram
Dyutadyama niyutah patyamanah kavih kavimiyakshasi prayajyo

32.56

इन्द्र॑वायू इ॒मे सु॒ता उप॒ प्रयो॑भि॒रा ग॑तम् । इन्द॑वो वामु॒शन्ति॒ हि ॥२॥

Indravayu ime suta upa prayobhira gatam, indavo vamushanti hi

32.57

मि॒त्रᳪ हु॑वे पू॒तद॑क्षं॒ वरु॑णं च रि॒शाद॑सम् । धियं॑ घृ॒ताची॒ᳪ साध॑न्ता ॥३॥

Mitram huve putadaksham varunam cha rishadasam, dhiyam ghritachim sadhanta

32.58

दस्रा॑ यु॒वाक॑वः सु॒ता नास॑त्या वृ॒क्तब॑र्हिषः । आ या॑तᳪ रुद्रवर्तनी ।
तं प्र॒त्नथा॒यं वे॒नश्चो॑दयत् ॥४॥

Dasra yuvakavah suta nasatya vriktabarhishah, a yatam rudravartani
Tam pratnathayam venashchodayat

32.59

वि॒दद्यदी॑ स॒रमा॑ रु॒ग्णमद्रे॒र्महि॒ पाथः॑ पू॒र्व्यᳪ स॒ध्र्य॑क्कः ।
अग्रं॑ नयत्सु॒पद्यक्ष॑राणा॒मच्छा॒ रवं॑ प्रथ॒मा जा॑न॒ती गा॑त् ॥५॥

Vidadyadi sarama rugnamadrermahi pathah purvyam sadhryakkah
Agram nayatsupadyaksharanamachchha ravam prathama janati gat

32.60

न॒हि स्पश॒मवि॑दन्न॒न्यम॒स्माद्वै॑श्वान॒रात्पु॑र ए॒तार॑म॒ग्नेः ।
एमे॑नमवृधन्न॒मृता॒ अम॑र्त्यं वैश्वान॒रं क्षै॑त्रजित्याय दे॒वाः ॥६॥

Nahi spashamavidannanyamasmadvaishvanaratpura etaramagneh
Emenamavridhannamrita amartyam vaishvanaram kshaitrajityaya devah

32.61

उ॒ग्रा वि॑घ॒निना॒ मृध॑ इन्द्रा॒ग्नी ह॑वामहे । ता नो॑ मृळात ई॒दृशे॑ ॥७॥

Ugra vighanina mridha indragni havamahe, ta no mrilata idrishe

32.62

उपा॑स्मै गायता नरः॒ पव॑माना॒येन्द॑वे । अ॒भि दे॒वाँ२ इय॑क्षते ॥८॥

Upasmai gayata narah pavamanayendave, abhi devan2 iyakshate

32.63

ये त्वा॑हि॒हत्ये॑ मघव॒न्नव॑र्ध॒न्ये शा॑म्ब॒रे ह॑रिवो॒ ये ग इ॑ष्टौ ।
ये त्वा॑ नू॒नम॑नु॒मद॑न्ति॒ विप्राः॒ पिबे॑न्द्र॒ सोम॒ᳪ सग॑णो म॒रुद्भिः॑ ॥९॥

Ye tvahihatye maghavannavardhanye shambare harivo ye ga ishtau
Ye tva nunamanumadanti viprah pibendra somam sagano marudbhih

32.64

जनि॑ष्ठा उ॒ग्रः सह॑से तु॒राय॑ म॒न्द्र ओजि॑ष्ठो बहु॒लाभि॑मानः ।
अव॑र्ध॒न्निन्द्रं॑ म॒रुत॑श्चि॒दत्र॑ मा॒ता यद्वी॒रं द॒धन॒द्धनि॑ष्ठा ॥१०॥

Janishtha ugrah sahase turaya mandra ojishtho bahulabhimanah
Avardhannindram marutashchidatra mata yadviram dadhanaddhanishtha

32.65

६४ (१८४२)
आ तू न॑ इन्द्र वृत्रहन्न॒स्माक॑म॒र्धमा ग॑हि । म॒हान्म॒हीभि॑रू॒तिभिः॑ ॥११॥

64 (1842)
A tu na indra vritrahannasmakamardhama gahi, mahanmahibhirutibhih

32.66

त्वमि॑न्द्र॒ प्रतू॑र्तिष्व॒भि विश्वा॑ असि॒ स्पृधः॑ ।
अ॒श॒स्ति॒हा ज॑नि॒ता वि॑श्व॒तूर॑सि॒ त्वं तू॑र्य तरुष्य॒तः ॥१२॥

Tvamindra praturtishvabhi vishva asi spridhah
Ashastiha janita vishvaturasi tvam turya tarushyatah

32.67

अनु॑ ते॒ शुष्मं॑ तु॒रय॑न्तमीयतुः क्षो॒णी शिशुं॒ न मा॒तरा॑ ।
विश्वा॑स्ते॒ स्पृधः॑ श्नथयन्त म॒न्यवे॑ वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ तूर्व॑सि ॥१३॥

Anu te shushmam turayantamiyatuh kshoni shishum na matara
Vishvaste spridhah shnathayanta manyave vritram yadindra turvasi

32.68

य॒ज्ञो दे॒वानां॒ प्रत्ये॑ति सु॒म्नमादि॑त्यासो॒ भव॑ता मृळ॒यन्तः॑ ।
आ वो॒ऽर्वाची॑ सुम॒तिर्व॑वृत्याद॒ᳪहो॑श्चि॒द्या व॑रिवो॒वित्त॒रास॑त् ॥१४॥

Yagyo devanam pratyeti sumnamadityaso bhavata mrilayantah
A vorvachi sumatirvavrityadanhoshchidya varivovittarasat

32.69

अद॑ब्धेभिः सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वᳪ शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो॒ गय॑म् ।
हिर॑ण्यजिह्वः सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घश॑ᳪस ईशत ॥१५॥

Adabdhebhih savitah payubhishtvam shivebhiradya pari pahi no gayam
Hiranyajihvah suvitaya navyase raksha makirno aghashansa ishata

32.70

(५) ६९
प्र वी॑र॒या शुच॑यो दद्रिरे वामध्व॒र्युभि॒र्मधु॑मन्तः सु॒तासः॑ ।
वह॑ वायो नि॒युतो॑ या॒ह्यच्छा॒ पिबा॑ सु॒तस्यान्ध॑सो॒ मदा॑य ॥१॥

(5) 69
Pra viraya shuchayo dadrire vamadhvaryubhirmadhumantah sutasah
Vaha vayo niyuto yahyachchha piba sutasyandhaso madaya

32.71

गाव॒ उपा॑वताव॒तं म॒ही य॒ज्ञस्य॑ र॒प्सुदा॑ । उ॒भा कर्णा॑ हिर॒ण्यया॑ ॥२॥

Gava upavatavatam mahi yagyasya rapsuda, ubha karna hiranyaya

32.72

काव्य॑योरा॒जाने॑षु॒ क्रत्वा॒ दक्ष॑स्य दुरो॒णे । रि॒शाद॑सा स॒धस्थ॒ आ ॥३॥

Kavyayorajaneshu kratva dakshasya durone, rishadasa sadhastha a

32.73

दैव्या॑ अध्वर्यू॒ आ ग॑त॒ᳪ रथे॑न॒ सूर्य॑त्वचा । मध्वा॑ य॒ज्ञᳪ सम॑ञ्जाथे । तं प्र॒त्नथा॒यं वे॒नश्चो॑दयत् ॥४॥

Daivya adhvaryu a gatam rathena suryatvacha, madhva yagyam samanjathe, tam pratnathayam venashchodayat

32.74

ति॒र॒श्चीनो॒ वित॑तो र॒श्मिरे॑षाम॒धः स्वि॑दा॒सी३दु॒परि॑ स्विदासी३त् ।
रे॒तो॒धा आ॑सन्महि॒मान॑ आसन्त्स्व॒धा अ॒वस्ता॒त्प्रय॑तिः प॒रस्ता॑त् ॥५॥

Tirashchino vitato rashmireshamadhah svidasi3dupari svidasi3t
Retodha asanmahimana asantsvadha avastatprayatih parastat

32.75

आ रोद॑सी अपृण॒दा स्व॑र्म॒हज्जा॒तं यदे॑नम॒पसो॒ अधा॑रयन् ।
सो अ॑ध्व॒राय॒ परि॑ णीयते क॒विरत्यो॒ न वाज॑सातये॒ चनो॑हितः ॥६॥

A rodasi aprinada svarmahajjatam yadenamapaso adharayan
So adhvaraya pari niyate kaviratyo na vajasataye chanohitah

32.76

उ॒क्थेभि॑र्वृत्र॒हन्त॑मा॒ या म॑न्दा॒ना चि॒दा गि॒रा । आ॑ङ्गू॒षैरा॒विवा॑सतः ॥७॥

Ukthebhirvritrahantama ya mandana chida gira, angushairavivasatah

32.77

उप॑ नः सू॒नवो॒ गिरः॑ शृ॒ण्वन्त्व॒मृत॑स्य॒ ये । सु॒मृ॒ळी॒का भ॑वन्तु नः ॥८॥

Upa nah sunavo girah shrinvantvamritasya ye, sumrilika bhavantu nah

32.78

ब्रह्मा॑णि मे म॒तयः॒ शᳪ सु॒तासः॒ शुष्म॑ इयर्ति॒ प्रभृ॑तो मे॒ अद्रिः॑ ।
आ शा॑सते॒ प्रति॑ हर्यन्त्यु॒क्थेमा हरी॑ वहत॒स्ता नो॒ अच्छ॑ ॥९॥

Brahmani me matayah sham sutasah shushma iyarti prabhrito me adrih
A shasate prati haryantyukthema hari vahatasta no achchha

32.79

अनु॑त्त॒मा ते॑ मघव॒न्नकि॒र्नु न त्वावाँ॑२ अस्ति दे॒वता॒ विदा॑नः ।
न जाय॑मानो॒ नश॑ते॒ न जा॒तो यानि॑ करि॒ष्या कृ॑णु॒हि प्र॑वृद्ध ॥१०॥

Anuttama te maghavannakirnu na tvavan2 asti devata vidanah
Na jayamano nashate na jato yani karishya krinuhi pravriddha

32.80

तदिदा॑स॒ भुव॑नेषु॒ ज्येष्ठं॒ यतो॑ ज॒ज्ञ उ॒ग्रस्त्वे॒षनृ॑म्णः ।
स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो नि रि॑णाति॒ शत्रू॒ननु॒ यं विश्वे॒ मद॒न्त्यूमाः॑ ॥११॥

Tadidasa bhuvaneshu jyeshtham yato jagya ugrastveshanrimnah
Sadyo jagyano ni rinati shatrunanu yam vishve madantyumah

32.81

इ॒मा उ॑ त्वा पुरूवसो॒ गिरो॑ वर्धन्तु॒ या मम॑ ।
पा॒व॒कव॑र्णाः॒ शुच॑यो विप॒श्चितो॒ऽभि स्तोमै॑रनूषत ॥१२॥

Ima u tva puruvaso giro vardhantu ya mama
Pavakavarnah shuchayo vipashchitobhi stomairanushata

32.82

यस्या॒यं विश्व॒ आर्यो॒ दासः॑ शेवधि॒पा अ॒रिः ।
ति॒रश्चि॑द॒र्ये रु॒शमे॒ पवी॑रवि॒ तुभ्येत्सो अ॑ज्यते र॒यिः ॥१३॥

Yasyayam vishva aryo dasah shevadhipa arih
Tirashchidarye rushame paviravi tubhyetso ajyate rayih

32.83

अ॒यᳪ स॒हस्र॒मृषि॑भिः॒ सह॑स्कृतः समु॒द्र इ॑व पप्रथे ।
स॒त्यः सो अ॑स्य महि॒मा गृ॑णे॒ शवो॑ य॒ज्ञेषु॑ विप्र॒राज्ये॑ ॥१४॥

Ayam sahasramrishibhih sahaskritah samudra iva paprathe
Satyah so asya mahima grine shavo yagyeshu viprarajye

32.84

अद॑ब्धेभिः सवितः पा॒युभि॒ष्ट्वᳪ शि॒वेभि॑र॒द्य परि॑ पाहि नो॒ गय॑म् ।
हिर॑ण्यजिह्वः सुवि॒ताय॒ नव्य॑से॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घश॑ᳪस ईशत ॥१५॥

Adabdhebhih savitah payubhishtvam shivebhiradya pari pahi no gayam
Hiranyajihvah suvitaya navyase raksha makirno aghashansa ishata

32.85

(६) ८४ (१८६२)
॥इति शुक्लयजुःकाण्वसंहितायां द्वात्रिंशोऽध्यायः ॥३२॥

(6) 84 (1862)
, Iti shuklayajuhkanvasanhitayam dvatrinshodhyayah