Adhyaya 10

10.1

Atha dashamodhyayah

देव॑ सवितः॒ प्रसु॑व य॒ज्ञं प्रसु॑वे॒मं भगा॑य ।
दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑त॒पाः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॑र्नो अ॒द्य वाज॑ᳪ स्वदतु ॥१॥

Deva savitah prasuva yagyam prasuvemam bhagaya
Divyo gandharvah ketapah ketam nah punatu vachaspatirno adya vajam svadatu

10.2

ध्रु॒व॒सदं॑ त्वा नृ॒षदं॑ मनः॒सद॑म् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् ॥२॥

Dhruvasadam tva nrishadam manahsadam
Upayamagrihitosindraya tva jushtam grihnamyesha te yonirindraya tva jushtatamam

10.3

२(४६०)
अ॒प्सु॒षदं॑ त्वा घृत॒सदं॑ व्योम॒सद॑म् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् ।
पृ॒थि॒वी॒सदं॑ त्वाऽन्तरिक्ष॒सदं॑ दिवि॒सदं॑ देव॒सदं॑ नाक॒सद॑म् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् ॥३॥

2(460)
Apsushadam tva ghritasadam vyomasadam
Upayamagrihitosindraya tva jushtam grihnamyesha te yonirindraya tva jushtatamam
Prithivisadam tvantarikshasadam divisadam devasadam nakasadam
Upayamagrihitosindraya tva jushtam grihnamyesha te yonirindraya tva jushtatamam

10.4

अ॒पाᳪ रस॒मुद्व॑यस॒ᳪ सूर्ये॒ सन्त॑ᳪ स॒माहि॑तम् । अ॒पाᳪ रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं वो॑ गृह्णाम्युत्त॒मम् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् ॥४॥

Apam rasamudvayasam surye santam samahitam, apam rasasya yo rasastam vo grihnamyuttamam
Upayamagrihitosindraya tva jushtam grihnamyesha te yonirindraya tva jushtatamam

10.5

ग्रहा॑ ऊर्जाहुतयो॒ व्यन्तो॒ विप्रा॑य म॒तिम् । तेषां॒ विशि॑प्रियाणां वो॒ऽहमिष॒मूर्ज॒ᳪ सम॑ग्रभम् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा॒ जुष्ट॑तमम् ॥५॥

Graha urjahutayo vyanto vipraya matim, tesham vishipriyanam vohamishamurjam samagrabham
Upayamagrihitosindraya tva jushtam grihnamyesha te yonirindraya tva jushtatamam

10.6

सं॒पृच॑ स्थ॒ सं मा॑ भ॒द्रेण॑ पृङ्क्त । वि॒पृच॑ स्थ॒ वि मा॑ पा॒पेन॑ पृङ्क्त ॥६॥

Sampricha stha sam ma bhadrena prinkta, vipricha stha vi ma papena prinkta

10.7

(१)६
इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि वाज॒सास्त्वया॒ यं वाज॑ᳪ सेत् ।
वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तरं॑ म॒हीमदि॑तिं॒ नाम॒ वच॑सा करामहे ।
यस्या॑मि॒दं विश्वं॒ भुव॑नमावि॒वेश॒ तस्यां॑ नो दे॒वः स॑वि॒ता धर्म॑ साविषक् ॥१॥

(1)6
Indrasya vajrosi vajasastvaya yam vajam set
Vajasya nu prasave mataram mahimaditim nama vachasa karamahe
Yasyamidam vishvam bhuvanamavivesha tasyam no devah savita dharma savishak

10.8

देवी॑रापो अपांनपा॒द्यो व॑ ऊ॒र्मिः प्रतू॑र्तिः। क॒कुन्मा॑न् वाज॒सास्तेना॒यं वाज॑ᳪसेत् ॥२॥

Devirapo apannapadyo va urmih praturtih, kakunman vajasastenayam vajanset

10.9

अ॒प्स्व॒न्तर॒मृत॑म॒प्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्तिभिः । अश्वा॒ भव॑त वा॒जिनः॑ ॥३॥

Apsvantaramritamapsu bheshajamapamuta prashastibhih, ashva bhavata vajinah

10.10

वातो॑ वा वो॒ मनो॑ वा गन्ध॒र्वाः स॒प्तवि॑ᳪशतिः । ते अग्रेऽश्व॑मयुञ्ज॒ᳪस्ते अ॑स्मिन्ज॒वमाद॑धुः ॥४॥

Vato va vo mano va gandharvah saptavinshatih, te agreshvamayunjanste asminjavamadadhuh

10.11

वात॑रᳪहा भव वाजिन्यु॒ज्यमा॑न॒ इन्द्र॑स्येव॒ दक्षि॑णः श्रि॒यैधि॑ ।
यु॒ञ्जन्तु॑ त्वा म॒रुतो॑ वि॒श्ववेद॑स॒ आ ते॒ त्वष्टा॑ प॒त्सु ज॒वं द॑धातु ॥५॥

Vataranha bhava vajinyujyamana indrasyeva dakshinah shriyaidhi
Yunjantu tva maruto vishvavedasa a te tvashta patsu javam dadhatu

10.12

ज॒वो यस्ते॑ वाजि॒न्निहि॑तो॒ गुहा॒ यः श्ये॒ने परी॑त्तो॒ अच॑रच्च॒ वाते॑ ।
तेन॑ नो वाजि॒न् बल॑वा॒न् बले॑न वाज॒जिच्चै॒धि सम॑ने च पारयि॒ष्णुः ॥६॥

Javo yaste vajinnihito guha yah shyene paritto acharachcha vate
Tena no vajin balavan balena vajajichchaidhi samane cha parayishnuh

10.13

वाजि॑नो वाजजितो॒ वाज॑ᳪ सरि॒ष्यन्तः॑ । बृह॒स्पते॑र्भा॒गमव॑जिघ्रत ॥७॥

Vajino vajajito vajam sarishyantah, brihaspaterbhagamavajighrata

10.14

(२) १३
दे॒वस्य॑ व॒यᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यस॑वसः । बृह॒स्पते॑रुत्त॒मं नाक॑ᳪ रुहे॒मेन्द्र॑स्योत्त॒मं नाक॑ᳪ रुहेम ।
दे॒वस्य॑ व॒यᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यस॑वसः । बृह॒स्पते॑रुत्त॒मं नाक॑मरुहा॒मेन्द्र॑स्योत्त॒मं नाक॑मरुहाम ॥१॥

(2) 13
Devasya vayam savituh save satyasavasah, brihaspateruttamam nakam ruhemendrasyottamam nakam ruhema
Devasya vayam savituh save satyasavasah, brihaspateruttamam nakamaruhamendrasyottamam nakamaruhama

10.15

बृह॑स्पते॒ वाजं॑ जय॒ बृह॒स्पत॑ये॒ वाचं॑ वदत । बृह॒स्पतिं॒ वाजं॑ जापयत ॥२॥

Brihaspate vajam jaya brihaspataye vacham vadata, brihaspatim vajam japayata

10.16

इन्द्र॒ वाजं॑ ज॒येन्द्रा॑य॒ वाचं॑ वदत । इन्द्रं॒ वाजं॑ जापयत ॥३॥

Indra vajam jayendraya vacham vadata, indram vajam japayata

10.17

ए॒षा वः॒ सा स॒त्या सं॒वाग॑भू॒द्यया॒ बृह॒स्पतिं॒ वाज॒मजी॑जपत ।
आजी॑जपत॒ बृह॒स्पतिं॒ वाचं॒ वन॑स्पतयो॒ विमु॑च्यध्वम् ॥४॥

Esha vah sa satya sanvagabhudyaya brihaspatim vajamajijapata
Ajijapata brihaspatim vacham vanaspatayo vimuchyadhvam

10.18

दे॒वस्य॑ व॒यᳪ स॑वि॒तुः स॒वे स॒त्यस॑वसः । बृह॒स्पते॑र्वाज॒जितो॒ वाजं॑ जेषम् ॥५॥

Devasya vayam savituh save satyasavasah, brihaspatervajajito vajam jesham

10.19

१८ (४७६)
वाजि॑नो॒ वाजं॑ जय॒ताध्व॑न स्क॒भ्नन्तः॑ । योज॑ना॒ मिमा॑नाः॒ काष्ठां॑ गच्छत ॥६॥

18 (476)
Vajino vajam jayatadhvana skabhnantah, yojana mimanah kashtham gachchhata

10.20

ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णिं तु॑रण्यति ग्री॒वायां॑ ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ ।
क्रतुं॑ दधि॒क्रा अनु॑ स॒न्तवी॑त्वत्प॒थामङ्का॒ᳪस्यन्वा॒पनी॑फणत् ॥७॥

Esha sya vaji kshipanim turanyati grivayam baddho apikaksha asani
Kratum dadhikra anu santavitvatpathamankansyanvapaniphanat

10.21

२०॥
उ॒त स्मा॑स्य॒ द्रव॑तस्तुरणय॒तः प॒र्णं न वेरनु॑वाति प्रग॒र्धिनः॑ ।
श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒सं परि॑ दधि॒क्राव्णः॑ स॒होर्जा तरि॑त्रतः ॥८॥

20
Uta smasya dravatasturanayatah parnam na veranuvati pragardhinah
Shyenasyeva dhrajato ankasam pari dadhikravnah sahorja taritratah

10.22

२१॥
शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः ।
ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृक॒ᳪ रक्षा॑ᳪसि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः ॥९॥

21
Sham no bhavantu vajino haveshu devatata mitadravah svarkah
Jambhayantohim vrikam rakshansi sanemyasmadyuyavannamivah

10.23

ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒ विश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनो॑ मि॒तद्र॑वः ।
स॒ह॒स्र॒सा मे॒धसा॑ता इव॒ त्मना॑ म॒हो ये धन॑ᳪ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे ॥१०॥

Te no arvanto havanashruto havam vishve shrinvantu vajino mitadravah
Sahasrasa medhasata iva tmana maho ye dhanam samitheshu jabhrire

10.24

वाजे॑वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ।
अ॒स्य मध्वः॑ पिबत मा॒दय॑ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानैः॑ ॥११॥

Vajevajevata vajino no dhaneshu vipra amrita ritagyah
Asya madhvah pibata madayadhvam tripta yata pathibhirdevayanaih

10.25

आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒देमे द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वरू॑पे ।
आ मा॑ गंतं पितरा मातरा यु॒वमा मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ गम्यात् ॥१२॥

A ma vajasya prasavo jagamyademe dyavaprithivi vishvarupe
A ma gantam pitara matara yuvama ma somo amritatvaya gamyat

10.26

वाजि॑नो वाजजितो॒ वाज॑ᳪ ससृ॒वाᳪसः॑। बृह॒स्पते॑र्भा॒गमव॑जिघ्रत निमृजा॒नाः ॥१३॥

Vajino vajajito vajam sasrivansah, brihaspaterbhagamavajighrata nimrijanah

10.27

(३) २६
आ॒पये॒ स्वाहा॑ स्वा॒पये॒ स्वाहा॑ऽपि॒जाय॒ स्वाहा॒ क्रत॑वे॒ स्वाहा॑ । वस॑वे॒ स्वाहा॑ह॒र्पत॑ये॒ स्वाहा॑ ।
अह्ने॑ मु॒ग्धाय॒ स्वाहा॑ मु॒ग्धाय॑ वैनᳪशि॒नाय॒ स्वाहा॑ विन॒ᳪशिन॑ आन्त्याय॒नाय॒ स्वाहान्त्या॑य
भौव॒नाय॒ स्वाहा॒ भुव॑नस्य॒ पत॑ये॒ स्वाहाधि॑पतये॒ स्वाहा॑ ॥१॥

(3) 26
Apaye svaha svapaye svahapijaya svaha kratave svaha, vasave svahaharpataye svaha
Ahne mugdhaya svaha mugdhaya vainanshinaya svaha vinanshina antyayanaya svahantyaya
Bhauvanaya svaha bhuvanasya pataye svahadhipataye svaha

10.28

आयु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पतां प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ चक्षु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ᳪ श्रोत्रं॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् ।
पृ॒ष्ठं य॒ज्ञेन॑ कल्पतां य॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् ॥२॥

Ayuryagyena kalpatam prano yagyena kalpatam chakshuryagyena kalpatam shrotram yagyena kalpatam
Prishtham yagyena kalpatam yagyo yagyena kalpatam

10.29

जाय॒ एहि॒ स्वो॒ रोहा॑व । प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ स्व॑र्देवा अगन्मा॒मृता॑ अभूम ॥३॥

Jaya ehi svo rohava, prajapateh praja abhuma svardeva aganmamrita abhuma

10.30

अ॒स्मे वो॑ अस्त्विन्द्रि॒यम॒स्मे नृ॒म्णमु॒त क्रतुः॑ । अ॒स्मे वर्चा॑ᳪसि सन्तु वः ॥४॥

Asme vo astvindriyamasme nrimnamuta kratuh, asme varchansi santu vah

10.31

नमो॑ मा॒त्रे पृ॑थि॒व्या इ॒यं ते॒ राड्य॒न्तासि॒ यम॑नः ।
ध्रु॒वो॑ऽसि ध॒रुणः॑ कृ॒ष्यै क्षेमा॑य र॒य्यै पोषा॑य ॥५॥

Namo matre prithivya iyam te radyantasi yamanah
Dhruvosi dharunah krishyai kshemaya rayyai poshaya

10.32

(४) ३१
वाज॑स्ये॒मं प्र॑स॒वः सु॑षु॒वेऽग्रे॒ सोम॒ᳪ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒प्सु ।
ता अ॒स्मभ्यं॒ मधु॑मतीर्भवन्तु व॒यᳪ रा॒ष्ट्रे जा॑गृयाम पु॒रोहि॑ताः ॥१॥

(4) 31
Vajasyemam prasavah sushuvegre somam rajanamoshadhishvapsu
Ta asmabhyam madhumatirbhavantu vayam rashtre jagriyama purohitah

10.33

वाज॑स्ये॒दं प्र॑स॒व आब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वतः॑ ।
सने॑मि॒ राजा॒ परि॑याति वि॒द्वान् र॒यिं पुष्टिं॑ व॒र्धय॑मानो अ॒स्मे ॥२॥

Vajasyedam prasava ababhuvema cha vishva bhuvanani sarvatah
Sanemi raja pariyati vidvan rayim pushtim vardhayamano asme

10.34

३३ (४९१)
वाज॑स्ये॒मां प्र॑स॒वः शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् ।
आदि॑त्सन्तं दापयति प्रजा॒न्त्स नो॑ र॒यिᳪ सर्व॑वीरं॒ निय॑च्छतु॒ ॥३॥

33 (491)
Vajasyemam prasavah shishriye divamima cha vishva bhuvanani samrat
Aditsantam dapayati prajantsa no rayim sarvaviram niyachchhatu

10.35

अग्ने॒ अच्छा॑वदे॒ह नः॒ प्रति॑ नः सु॒मना॑ भव । प्र नो॑ यच्छ सहस्रजि॒त्त्वᳪहि ध॑न॒दा असि॑ ॥४॥

Agne achchhavadeha nah prati nah sumana bhava, pra no yachchha sahasrajittvanhi dhanada asi

10.36

सोम॒ᳪ राजा॑न॒मव॑से॒ऽग्निम॒न्वार॑भामहे । आ॒दि॒त्यान् विष्णु॒ᳪ सूर्यं॑ ब्र॒ह्माणं॑ च॒ बृह॒स्पति॑म् ॥५॥

Somam rajanamavasegnimanvarabhamahe, adityan vishnum suryam brahmanam cha brihaspatim

10.37

प्र नो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र पू॒षा प्र सर॑स्वती । प्र वाग्दे॒वी द॑दातु नः ॥६॥

Pra no yachchhatvaryama pra pusha pra sarasvati, pra vagdevi dadatu nah

10.38

अ॒र्य॒मणं॒ बृह॒स्पति॒मिन्द्रं॒ दाना॑य चोदय । वाचं॒ विष्णु॒ᳪ सर॑स्वतीᳪ सवि॒तारं॑ च वा॒जिन॑म् ॥७॥

Aryamanam brihaspatimindram danaya chodaya, vacham vishnum sarasvatim savitaram cha vajinam

10.39

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे॒ऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् ।
सर॑स्वत्यै वा॒चो यन्तुर्ये॒ दधामि । बृह॒स्पते॑ष्ट्वा॒ साम्रा॑ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य त्वा साम्रा॑ज्येना॒भिषि॑ञ्चामि ॥८॥

Devasya tva savituh prasaveshvinorbahubhyam pushno hastabhyam
Sarasvatyai vacho yanturye dadhami, brihaspateshtva samrajyenabhishinchamindrasya tva samrajyenabhishinchami

10.40

(५) ३९
अ॒ग्निरेका॑क्षरेण प्रा॒णमुद॑जय॒त् तमुज्जे॑षम॒श्विनौ॒ द्व्य॑क्षरेण द्वि॒पदो॑ मनु॒ष्या॒नुद॑जयतां॒ तानुज्जे॑षम् ।
विष्णु॒स्त्र्य॑क्षरेण॒ त्रीनि॒माँल्लो॒कानुद॑जय॒त्तानुज्जे॑ष॒ᳪ सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षम् ॥१॥

(5) 39
Agnirekaksharena pranamudajayat tamujjeshamashvinau dvyaksharena dvipado manushyanudajayatam tanujjesham
Vishnustryaksharena trinimanllokanudajayattanujjesham somashchaturaksharena chatushpadah pashunudajayattanujjesham

10.41

पू॒षा पञ्चा॑क्षरेण॒ पञ्च॑ ऋ॒तूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षᳪ सवि॒ता षळ॑क्षरेण॒ षळृ॒तूनुद॑जय॒त्तानुज्जे॑षम् ॥
म॒रुतः॑ स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्त ग्रा॒म्यान् पशू॒नुद॑जय॒ᳪस्तानुज्जे॑षं॒ बृह॒स्पति॑र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षम् ॥२॥

Pusha panchaksharena pancha ritunudajayattanujjesham savita shalaksharena shalritunudajayattanujjesham
Marutah saptaksharena sapta gramyan pashunudajayanstanujjesham brihaspatirashtaksharena gayatrimudajayattamujjesham

10.42

मि॒त्रो नवा॑क्षरेण त्रि॒वृत॒ᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒त् तमुज्जे॑षं वरु॑णो॒ दशा॑क्षरेण वि॒राज॒मुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षम् ।
इन्द्र॒ एकाद॑शाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒मुद॑जय॒त्तामुज्जे॑षं॒ विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जय॒ᳪस्तामुज्जे॑षम् ॥३॥

Mitro navaksharena trivritam stomamudajayat tamujjesham varuno dashaksharena virajamudajayattamujjesham
Indra ekadashaksharena trishtubhamudajayattamujjesham vishve deva dvadashaksharena jagatimudajayanstamujjesham

10.43

वस॑व॒स्त्रयो॑दशाक्षरेण त्रयोद॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒ᳪस्तमुज्जे॑षᳪ रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒ᳪस्तमुज्जे॑षम् ।
आ॒दि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒ᳪस्तमुज्जे॑ष॒मदि॑तिः॒ षोळ॑शाक्षरेण षोळ॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षम् ।
प्र॒जाप॑तिः स॒प्तद॑शाक्षरेण स॒प्तद॒शᳪ स्तोम॒मुद॑जय॒त्तमुज्जे॑षम् ॥४॥

Vasavastrayodashaksharena trayodasham stomamudajayanstamujjesham rudrashchaturdashaksharena chaturdasham stomamudajayanstamujjesham
Adityah panchadashaksharena panchadasham stomamudajayanstamujjeshamaditih sholashaksharena sholasham stomamudajayattamujjesham
Prajapatih saptadashaksharena saptadasham stomamudajayattamujjesham

10.44

(६) ४३ (५०१)
॥इति शुक्लयजुः काण्वसंहितायां दशमोऽध्यायः॥ (१०)
॥इति प्रथमो दशकः ॥१॥

(6) 43 (501)
, Iti shuklayajuh kanvasanhitayam dashamodhyayah, (10)
, Iti prathamo dashakah