UtshovSarga 97
97.1
वाल्मीकिनैवमुक्तस्तु राघवः प्रत्यभाषत ।
प्राञ्जलिर्जगतो मध्ये दृष्ट्वा तां वरवर्णिनीम् ।। ७.९७.१ ॥
Valmikinaivamuktastu raghavah pratyabhashata
Pranjalirjagato madhye drishtva tam varavarninim
97.2
एवमेतन्महाभाग यथा वदसि धर्मवित् ।
प्रत्ययस्तु मम ब्रह्मंस्तव वाक्यैरकल्मषैः ।। ७.९७.२ ॥
Evametanmahabhaga yatha vadasi dharmavit
Pratyayastu mama brahmanstava vakyairakalmashaih
97.3
प्रत्ययस्तु पुरा वृत्तो वैदेह्याः सुरसन्निधौ ।
शपथस्तु कृतस्तत्र तेन वेश्म प्रवेशिता ।लोकापवादो बलवान्येन त्यक्ता हि मैथिली ।। ७.९७.३ ॥
Pratyayastu pura vritto vaidehyah surasannidhau
Shapathastu kritastatra tena veshma praveshita, lokapavado balavanyena tyakta hi maithili
97.4
सेयं लोकभयाद्ब्रह्मन्नपापेत्यभिजानता ।
परित्यक्ता मया सीता तद्भावन्क्षन्तुमर्हति ।। ७.९७.४ ॥
Seyam lokabhayadbrahmannapapetyabhijanata
Parityakta maya sita tadbhavankshantumarhati
97.5
जानामि चेमौ पुत्रौ मे यमजातौ कुशीलवौ ।
शुद्धायां जगतो मध्ये मैथिल्यां प्रीतिरस्तु मे ।। ७.९७.५ ॥
Janami chemau putrau me yamajatau kushilavau
Shuddhayam jagato madhye maithilyam pritirastu me
97.6
अभिप्रायं तु विज्ञाय रामस्य सुरसत्तमाः ।
सीतायाः शपथे तस्मिन् महेन्द्राद्या महौजसः ।। ७.९७.६ ॥
Abhiprayam tu vigyaya ramasya surasattamah
Sitayah shapathe tasmin mahendradya mahaujasah
97.7
पितामहं पुरस्कृत्य सर्व एव समागताः ।
। ७.९७.७ ॥
Pitamaham puraskritya sarva eva samagatah
97.8
आदित्या वसवो रुद्रा ह्यश्विनौ समरुद्गणाः ।
गन्धर्वाप्सरसश्चैव सर्व एव समागताः ।। ७.९७.८ ॥
Aditya vasavo rudra hyashvinau samarudganah
Gandharvapsarasashchaiva sarva eva samagatah
97.9
साध्याश्च विश्वेदेवाश्च सर्वे च परमर्षयः ।
नागाः सुपर्णाः सिद्धाश्च ते सर्वे हृष्टमानसाः ।सीताशपथसम्भ्रान्ताः सर्व एव समागताः ।। ७.९७.९ ॥
Sadhyashcha vishvedevashcha sarve cha paramarshayah
Nagah suparnah siddhashcha te sarve hrishtamanasah, sitashapathasambhrantah sarva eva samagatah
97.10
दृष्ट्वा देवानृषींश्चैव राघवः पुनरब्रवीत् ।
प्रत्ययो मे नरश्रेष्ठा ऋषिवाक्यैरकल्मषैः ।। ७.९७.१० ॥
Drishtva devanrishinshchaiva raghavah punarabravit
Pratyayo me narashreshtha rishivakyairakalmashaih
97.11
शुद्धायां जगतो मध्ये वैदेह्यां प्रीतिरस्तु मे ।
। ७.९७.११ ॥
Shuddhayam jagato madhye vaidehyam pritirastu me
97.12
ततो वायुः शुभः पुण्यो दिव्यगन्धो मनोरमः ।
तज्जनौघं सुरश्रेष्ठो ह्लादयामास सर्वतः ।। ७.९७.१२ ॥
Tato vayuh shubhah punyo divyagandho manoramah
Tajjanaugham surashreshtho hladayamasa sarvatah
97.13
तदद्भुतमिवाचिन्त्यं निरैक्षन्त समागताः ।
मानवाः सर्वराष्ट्रेभ्यः पूर्वं कृतयुगे यथा ।। ७.९७.१३ ॥
Tadadbhutamivachintyam niraikshanta samagatah
Manavah sarvarashtrebhyah purvam kritayuge yatha
97.14
सर्वान्समागतान्दृष्ट्वा सीता काषायवासिनी ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यमधोदृष्टिरवाङ्मुखी ।। ७.९७.१४ ॥
Sarvansamagatandrishtva sita kashayavasini
Abravitpranjalirvakyamadhodrishtiravanmukhi
97.15
यथा ऽहं राघवादन्यं मनसापि न चिन्तये ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ।। ७.९७.१५ ॥
Yatha ham raghavadanyam manasapi na chintaye
Tatha me madhavi devi vivaram datumarhati
97.16
मनसा कर्मणा वाचा यथा रामं समर्चये ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ।। ७.९७.१६ ॥
Manasa karmana vacha yatha ramam samarchaye
Tatha me madhavi devi vivaram datumarhati
97.17
यथैतत्सत्यमुक्तं मे वेद्मि रामात्परं न च ।
तथा मे माधवी देवी विवरं दातुमर्हति ।। ७.९७.१७ ॥
Yathaitatsatyamuktam me vedmi ramatparam na cha
Tatha me madhavi devi vivaram datumarhati
97.18
तथा शपन्त्यां वैदेह्यां प्रादुरासीत्तदद्भुतम् ।
भूतलादुत्थितं दिव्यं सिंहासनमनुत्तमम् ।। ७.९७.१८ ॥
Tatha shapantyam vaidehyam pradurasittadadbhutam
Bhutaladutthitam divyam sinhasanamanuttamam
97.19
ध्रियमाणं शिरोभिस्तु नागैरमितविक्रमैः ।
दिव्यं दिव्येन वपुषा दिव्यरत्नविभूषितैः ।। ७.९७.१९ ॥
Dhriyamanam shirobhistu nagairamitavikramaih
Divyam divyena vapusha divyaratnavibhushitaih
97.20
तस्मिंस्तु धरणी देवी बाहुभ्यां गृह्य मैथिलीम् ।
स्वागतेनाभिनन्द्यैनामासने चोपवेशयत् ।। ७.९७.२० ॥
Tasminstu dharani devi bahubhyam grihya maithilim
Svagatenabhinandyainamasane chopaveshayat
97.21
तामासनगतां दृष्ट्वा प्रविशन्तीं रसातलम् ।
पुष्पवृष्टिरविच्छिन्ना दिव्या सीतामवाकिरत् ।। ७.९७.२१ ॥
Tamasanagatam drishtva pravishantim rasatalam
Pushpavrishtiravichchhinna divya sitamavakirat
97.22
साधुकारश्च सुमहान्देवानां सहसोत्थितः ।
साधु साध्विति वै सीते यस्यास्ते शीलमीदृशम् ।। ७.९७.२२ ॥
Sadhukarashcha sumahandevanam sahasotthitah
Sadhu sadhviti vai site yasyaste shilamidrisham
97.23
एवं बहुविधा वाचो ह्यन्तरिक्षगताः सुराः ।
व्याजह्रुर्हृष्टमनसो दृष्ट्वा सीताप्रवेशनम् ।। ७.९७.२३ ॥
Evam bahuvidha vacho hyantarikshagatah surah
Vyajahrurhrishtamanaso drishtva sitapraveshanam
97.24
यज्ञवाटगताश्चापि मुनयः सर्व एव ते ।
राजानश्च नरव्याघ्रा विस्मयान्नोपरेमिरे ।। ७.९७.२४ ॥
Yagyavatagatashchapi munayah sarva eva te
Rajanashcha naravyaghra vismayannoparemire
97.25
अन्तरिक्षे च भूमौ च सर्वे स्थावरजङ्गमाः ।
दानवाश्च महाकायाः पाताले पन्नगाधिपाः ।। ७.९७.२५ ॥
Antarikshe cha bhumau cha sarve sthavarajangamah
Danavashcha mahakayah patale pannagadhipah
97.26
केचिद्विनेदुः संहृष्टाः केचिद्ध्यानपरायणाः ।
केचिद्रामं निरीक्षन्ते केचित्सीतामचेतनाः ।। ७.९७.२६ ॥
Kechidvineduh sanhrishtah kechiddhyanaparayanah
Kechidramam nirikshante kechitsitamachetanah
97.27
सीताप्रवेशनं दृष्ट्वा तेषामासीत्समागमः ।
तन्मुहूर्तमिवात्यर्थं समं सम्मोहितं जगत् ।। ७.९७.२७ ।।
Sitapraveshanam drishtva teshamasitsamagamah
Tanmuhurtamivatyartham samam sammohitam jagat