UtshovSarga 84
84.1
तथोक्तवति रामे तु भरते च महात्मनि ।
लक्ष्मणो ऽथ शुभं वाक्यमुवाच रघुनन्दनम् ।। ७.८४.१ ॥
Tathoktavati rame tu bharate cha mahatmani
Lakshmano tha shubham vakyamuvacha raghunandanam
84.2
अश्वमेधो महायज्ञः पावनः सर्वपाप्मनाम् ।
पावनस्तव दुर्धर्षो रोचतां रघुनन्दन ।। ७.८४.२ ॥
Ashvamedho mahayagyah pavanah sarvapapmanam
Pavanastava durdharsho rochatam raghunandana
84.3
श्रूयते हि पुरावृत्तं वासवे सुमहात्मनि ।
ब्रह्महत्यावृतः शक्रो हयमेधेन पावितः ।। ७.८४.३ ॥
Shruyate hi puravrittam vasave sumahatmani
Brahmahatyavritah shakro hayamedhena pavitah
84.4
पुरा किल महाबाहो देवासुरसमागमे ।
वृत्रो नाम महानासीद्दैतेयो लोकसम्मतः ।। ७.८४.४ ॥
Pura kila mahabaho devasurasamagame
Vritro nama mahanasiddaiteyo lokasammatah
84.5
विस्तीर्णो योजनशतमुच्छ्रितस्त्रिगुणं ततः ।
अनुरागेण लोकांस्त्रीन्स्नेहात्पश्यति सर्वतः ।। ७.८४.५ ॥
Vistirno yojanashatamuchchhritastrigunam tatah
Anuragena lokanstrinsnehatpashyati sarvatah
84.6
धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः ।
शशास पृथिवीं स्फीतां धर्मेण सुसमाहितः ।। ७.८४.६ ॥
Dharmagyashcha kritagyashcha buddhya cha parinishthitah
Shashasa prithivim sphitam dharmena susamahitah
84.7
तस्मिन्प्रशासति तदा सर्वकामदुघा मही ।
रसवन्ति प्रभूनानि मूलानि च फलानि च ।। ७.८४.७ ॥
Tasminprashasati tada sarvakamadugha mahi
Rasavanti prabhunani mulani cha phalani cha
84.8
अकृष्टपच्या पृथिवी सुसम्पन्ना महात्मनः ।
स राज्यं तादृशं भुङ्क्ते स्फीतमद्भुतदर्शनम् ।। ७.८४.८ ॥
Akrishtapachya prithivi susampanna mahatmanah
Sa rajyam tadrisham bhunkte sphitamadbhutadarshanam
84.9
तस्य बुद्धिः समुप्तन्ना तपः कुर्यामनुत्तमम् ।
तपो हि परमं श्रेयः सम्मोहमितरत्सुखम् ।। ७.८४.९ ॥
Tasya buddhih samuptanna tapah kuryamanuttamam
Tapo hi paramam shreyah sammohamitaratsukham
84.10
स निक्षिप्य सुतं ज्येष्ठं पौरेषु मधुरेश्वरम् ।
तप उग्रं समातिष्ठत्तापयन्सर्वदेवताः ।। ७.८४.१० ॥
Sa nikshipya sutam jyeshtham paureshu madhureshvaram
Tapa ugram samatishthattapayansarvadevatah
84.11
तपस्तप्यति वृत्रे तु वासवः परमार्तवत् ।
विष्णुं समुपसङ्क्रम्य वाक्यमेतदुवाच ह ।। ७.८४.११ ॥
Tapastapyati vritre tu vasavah paramartavat
Vishnum samupasankramya vakyametaduvacha ha
84.12
तपस्यता महाबाहो लोकाः वृत्रेण निर्जिताः ।
बलवान्स हि धर्मात्मा नैनं शक्ष्यामि शासितुम् ।। ७.८४.१२ ॥
Tapasyata mahabaho lokah vritrena nirjitah
Balavansa hi dharmatma nainam shakshyami shasitum
84.13
यद्यसौ तप आतिष्ठेद्भूय एवासुरेश्वर ।
यावल्लोका धरिष्यन्ति तावदस्य वशानुगाः ।। ७.८४.१३ ॥
Yadyasau tapa atishthedbhuya evasureshvara
Yavalloka dharishyanti tavadasya vashanugah
84.14
तं चैनं परमोदारमुपेक्षसि महाबलम् ।
क्षणं हि न भवेद्वृत्रः क्रुद्धे त्वयि सुरेश्वर ।। ७.८४.१४ ॥
Tam chainam paramodaramupekshasi mahabalam
Kshanam hi na bhavedvritrah kruddhe tvayi sureshvara
84.15
यदा हि प्रीतिसंयोगं त्वया विष्णो समागतः ।
तदाप्रभृति लोकानां नाथत्वमुपलब्धवान् ।। ७.८४.१५ ॥
Yada hi pritisanyogam tvaya vishno samagatah
Tadaprabhriti lokanam nathatvamupalabdhavan
84.16
स त्वं प्रसादं लोकानां कुरुष्व सुसमाहितः ।
त्वत्कृतेन हि सर्वं स्याप्रशान्तमरुजं जगत् ।। ७.८४.१६ ॥
Sa tvam prasadam lokanam kurushva susamahitah
Tvatkritena hi sarvam syaprashantamarujam jagat
84.17
इमे हि सर्वे विष्णो त्वां निरीक्षन्ते दिवौकसः ।
वृत्रघातेन महता तेषां साह्यं कुरुष्व ह ।। ७.८४.१७ ॥
Ime hi sarve vishno tvam nirikshante divaukasah
Vritraghatena mahata tesham sahyam kurushva ha
84.18
त्वया हि नित्यशः साह्यं कृतमेषां महात्मनाम् ।
असह्यमिदमन्येषामगतीनां गतिर्भवान् ।। ७.८४.१८ ।।
Tvaya hi nityashah sahyam kritamesham mahatmanam
Asahyamidamanyeshamagatinam gatirbhavan