UtshovSarga 72
72.1
तं शयानं नरव्याघ्रं निद्रा नाभ्यागमत्तदा ।
चिन्तयन्तमनेकार्थं रामगीतमनुत्तमम् ।। ७.७२.१ ॥
Tam shayanam naravyaghram nidra nabhyagamattada
Chintayantamanekartham ramagitamanuttamam
72.2
तस्य शब्दं सुमधुरं तन्त्रीलयसमन्वितम् ।
श्रुत्वा रात्रिर्जगामाशु शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।। ७.७२.२ ॥
Tasya shabdam sumadhuram tantrilayasamanvitam
Shrutva ratrirjagamashu shatrughnasya mahatmanah
72.3
तस्यां निशायां व्युष्टायां कृत्वा पौर्वाह्णिकं क्रमम् ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं शत्रुघ्नो मुनिपुङ्गवम् ।। ७.७२.३ ॥
Tasyam nishayam vyushtayam kritva paurvahnikam kramam
Uvacha pranjalirvakyam shatrughno munipungavam
72.4
भगवन्द्रष्टुमिच्छामि राघवं रघुनन्दनम् ।
त्वया ऽनुज्ञातुमिच्छामि सहैभिः संशितव्रतैः ।। ७.७२.४ ॥
Bhagavandrashtumichchhami raghavam raghunandanam
Tvaya nugyatumichchhami sahaibhih sanshitavrataih
72.5
इत्येवंवादिनं तं तु शत्रुघ्नं शत्रुतापनम् ।
वाल्मीकिः सम्परिष्वज्य विससर्ज च राघवम् ।। ७.७२.५ ॥
Ityevanvadinam tam tu shatrughnam shatrutapanam
Valmikih samparishvajya visasarja cha raghavam
72.6
सो ऽभिवाद्य मुनिश्रेष्ठं रथमारुह्य सुप्रभम् ।
अयोध्यामगमत्तूर्णं राघवोत्सुकदर्शनः ।। ७.७२.६ ॥
So bhivadya munishreshtham rathamaruhya suprabham
Ayodhyamagamatturnam raghavotsukadarshanah
72.7
स प्रविष्टः पुरीं रम्यां श्रीमानिक्ष्वाकुनन्दनः ।
प्रविवेश महाबाहुर्यत्र रामो महाद्युतिः ।। ७.७२.७ ॥
Sa pravishtah purim ramyam shrimanikshvakunandanah
Pravivesha mahabahuryatra ramo mahadyutih
72.8
स रामं मन्त्रिमध्यस्थं पूर्णचन्द्रनिभाननम् ।
पश्यन्नमरमध्यस्थं सहस्रनयनं यथा ।। ७.७२.८ ॥
Sa ramam mantrimadhyastham purnachandranibhananam
Pashyannamaramadhyastham sahasranayanam yatha
72.9
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
उवाच प्राञ्जलिर्वाक्यं रामं सत्यपराक्रमम् ।। ७.७२.९ ॥
So bhivadya mahatmanam jvalantamiva tejasa
Uvacha pranjalirvakyam ramam satyaparakramam
72.10
यदाज्ञप्तं महाराज सर्वं तत्कृतवानहम् ।
हतः स लवणः पापः पुरी चास्य निवेशिता ।। ७.७२.१० ॥
Yadagyaptam maharaja sarvam tatkritavanaham
Hatah sa lavanah papah puri chasya niveshita
72.11
द्वादशैते गता वर्षास्त्वां विना रघुनन्दन ।
नोत्सहेयमहं वस्तुं त्वया विरहितो नृप ।। ७.७२.११ ॥
Dvadashaite gata varshastvam vina raghunandana
Notsaheyamaham vastum tvaya virahito nripa
72.12
स मे प्रसादं काकुत्स्थ कुरुष्वामितविक्रम ।
मातृहीनो यथा वत्सो न चिरं प्रवसाम्यहम् ।। ७.७२.१२ ॥
Sa me prasadam kakutstha kurushvamitavikrama
Matrihino yatha vatso na chiram pravasamyaham
72.13
एवं ब्रुवाणं शत्रुघ्नं परिष्वज्येदमब्रवीत् ।
मा विषादं कृथाः शूर नैतत्क्षत्रियचेष्टितम् ।। ७.७२.१३ ॥
Evam bruvanam shatrughnam parishvajyedamabravit
Ma vishadam krithah shura naitatkshatriyacheshtitam
72.14
नावसीदन्ति राजानो विप्रवासेषु राघव ।
प्रजा नः परिपाल्या हि क्षत्रधर्मेण राघव ।। ७.७२.१४ ॥
Navasidanti rajano vipravaseshu raghava
Praja nah paripalya hi kshatradharmena raghava
72.15
काले काले तु मां वीर अयोध्यामवलोकितुम् ।
आगच्छ त्वं नरश्रेष्ठ गन्तासि च पुरं तव ।। ७.७२.१५ ॥
Kale kale tu mam vira ayodhyamavalokitum
Agachchha tvam narashreshtha gantasi cha puram tava
72.16
ममापि त्वं सुदयितः प्राणैरपि न संशयः ।
अवश्यं करणीयं च राज्यस्य परिपालनम् ।। ७.७२.१६ ॥
Mamapi tvam sudayitah pranairapi na sanshayah
Avashyam karaniyam cha rajyasya paripalanam
72.17
तस्मात्त्वं वस काकुत्स्थ सप्तरात्रमिहावस ।
ऊर्ध्वं गन्तासि मधुरां सभृत्यबलवाहनः ।। ७.७२.१७ ॥
Tasmattvam vasa kakutstha saptaratramihavasa
Urdhvam gantasi madhuram sabhrityabalavahanah
72.18
रामस्यैतद्वचः श्रुत्वा धर्मयुक्तं मनोगतम् ।
शत्रुघ्नो दीनया वाचा बाढमित्येव चाब्रवीत् ।। ७.७२.१८ ॥
Ramasyaitadvachah shrutva dharmayuktam manogatam
Shatrughno dinaya vacha badhamityeva chabravit
72.19
सप्तरात्रं च काकुत्स्थो राघवस्य यथाज्ञया ।
उष्य तत्र महेष्वासो गमनायोपचक्रमे ।। ७.७२.१९ ॥
Saptaratram cha kakutstho raghavasya yathagyaya
Ushya tatra maheshvaso gamanayopachakrame
72.20
आमन्त्र्य तु महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम् ।
भरतं लक्ष्मणं चैव महारथमुपारुहत् ।। ७.७२.२० ॥
Amantrya tu mahatmanam ramam satyaparakramam
Bharatam lakshmanam chaiva maharathamuparuhat
72.21
दूरमाभ्यामनुगतो लक्ष्मणेन महात्मना ।
भरतेन च शत्रुघ्नो जगामाशु पुरं ततः ।। ७.७२.२१ ।।
Duramabhyamanugato lakshmanena mahatmana
Bharatena cha shatrughno jagamashu puram tatah