Sarga 68
68.1
कथां कथयतां तेषां जयं चाकाङ्क्षतां शुभम् ।
व्यतीता रजनी शीघ्रं शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।। ७.६८.१ ॥
Katham kathayatam tesham jayam chakankshatam shubham
Vyatita rajani shighram shatrughnasya mahatmanah
68.2
ततः प्रभाते विमले तस्मिन्काले स राक्षसः ।
निर्गतस्तु पुराद्धीरो भक्ष्याहारप्रचोदितः ।। ७.६८.२ ॥
Tatah prabhate vimale tasminkale sa rakshasah
Nirgatastu puraddhiro bhakshyaharaprachoditah
68.3
एतस्मिन्नन्तरे वीरः शत्रुघ्नो यमुनां नदीम् ।
तीर्त्वा मधुपुरद्वारि धनुष्पाणिरतिष्ठत ।। ७.६८.३ ॥
Etasminnantare virah shatrughno yamunam nadim
Tirtva madhupuradvari dhanushpaniratishthata
68.4
ततो ऽर्धदिवसे प्राप्ते क्रूरकर्मा स राक्षसः ।
आगच्छद्बहुसाहस्रं प्राणिनां भारमुद्वहन् ।। ७.६८.४ ॥
Tato rdhadivase prapte krurakarma sa rakshasah
Agachchhadbahusahasram praninam bharamudvahan
68.5
ततो ददर्श शत्रुघ्नं स्थितं द्वारि धृतायुधम् ।
तमुवाच ततो रक्षः किमनेन करिष्यसि ।। ७.६८.५ ॥
Tato dadarsha shatrughnam sthitam dvari dhritayudham
Tamuvacha tato rakshah kimanena karishyasi
68.6
ईदृशानां सहस्राणि सायुधानां नराधम ।
भक्षितानि मया रोषात्कालमाकाङ्क्षसे नु किम् ।। ७.६८.६ ॥
Idrishanam sahasrani sayudhanam naradhama
Bhakshitani maya roshatkalamakankshase nu kim
68.7
आहारश्चास्य सम्पूर्णो ममायं पुरुषाधम ।
स्वयं प्रविष्टो ऽद्य मुखं कथमासाद्य दुर्मते ।। ७.६८.७ ॥
Aharashchasya sampurno mamayam purushadhama
Svayam pravishto dya mukham kathamasadya durmate
68.8
तस्यैवं भाषमाणस्य हसतश्च मुहुर्मुहुः ।
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो रोषादश्रूण्यवासृजत् ।। ७.६८.८ ॥
Tasyaivam bhashamanasya hasatashcha muhurmuhuh
Shatrughno viryasampanno roshadashrunyavasrijat
68.9
तस्य रोषाभिभूतस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
तेजोमया मरीच्यस्तु सर्वगात्रैर्विनिष्पतन् ।। ७.६८.९ ॥
Tasya roshabhibhutasya shatrughnasya mahatmanah
Tejomaya marichyastu sarvagatrairvinishpatan
68.10
उवाच च सुसङ्क्रुद्धः शत्रुघ्नस्तं निशाचरम् ।
योद्धुमिच्छामि दुर्बुद्धे द्वन्द्वयुद्धं त्वया सह ।। ७.६८.१० ॥
Uvacha cha susankruddhah shatrughnastam nishacharam
Yoddhumichchhami durbuddhe dvandvayuddham tvaya saha
68.11
पुत्रो दशरथस्याहं भ्राता रामस्य धीमतः ।
शत्रुघ्नो नित्यशत्रुघ्नो वधाकाङ्क्षी तवागतः ।। ७.६८.११ ॥
Putro dasharathasyaham bhrata ramasya dhimatah
Shatrughno nityashatrughno vadhakankshi tavagatah
68.12
तस्य मे युद्धकामस्य द्वन्द्वयुद्धं प्रदीयताम् ।
शत्रुस्त्वं सर्वभूतानां न मे जीवन्गमिष्यसि ।। ७.६८.१२ ॥
Tasya me yuddhakamasya dvandvayuddham pradiyatam
Shatrustvam sarvabhutanam na me jivangamishyasi
68.13
तस्मिंस्तथा ब्रुवाणे तु राक्षसः प्रहसन्निव ।
प्रत्युवाच नरश्रेष्ठं दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि दुर्मते ।। ७.६८.१३ ॥
Tasminstatha bruvane tu rakshasah prahasanniva
Pratyuvacha narashreshtham dishtya prapto si durmate
68.14
मम मातृष्वसुर्भ्राता रावणो राक्षसाधिपः ।
हतो रामेण दुर्बुद्धे स्त्रीहेतोः पुरुषाधम ।। ७.६८.१४ ॥
Mama matrishvasurbhrata ravano rakshasadhipah
Hato ramena durbuddhe strihetoh purushadhama
68.15
तच्च सर्वं मया क्षान्तं रावणस्य कुलक्षयम् ।
अवज्ञां पुरतः कृत्वा मया यूयं विशेषतः ।। ७.६८.१५ ॥
Tachcha sarvam maya kshantam ravanasya kulakshayam
Avagyam puratah kritva maya yuyam visheshatah
68.16
निहताश्च हि मे सर्वे परिभूतास्तृणं यथा ।
भूताश्चैव भविष्याश्च यूयं च पुरुषाधमाः ।। ७.६८.१६ ॥
Nihatashcha hi me sarve paribhutastrinam yatha
Bhutashchaiva bhavishyashcha yuyam cha purushadhamah
68.17
तस्य ते युद्धकामस्य युद्धं दास्यामि दुर्मते ।
तिष्ठं त्वं च मुहूर्तं तु यावदायुधमानये ।ईप्सितं यादृशं तुभ्यं सज्जये यावदायुधम् ।। ७.६८.१७ ॥
Tasya te yuddhakamasya yuddham dasyami durmate
Tishtham tvam cha muhurtam tu yavadayudhamanaye, ipsitam yadrisham tubhyam sajjaye yavadayudham
68.18
तमुवाचाशु शत्रुघ्नः क्व मे जीवन्गमिष्यसि ।
शत्रुर्यदृच्छया दृष्टो न मोक्तव्यः कृतात्मना ।। ७.६८.१८ ॥
Tamuvachashu shatrughnah kva me jivangamishyasi
Shatruryadrichchhaya drishto na moktavyah kritatmana
68.19
यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ ।
स हतो मन्दबुद्धित्वाद्यथा कापुरुषस्तथा ।। ७.६८.१९ ॥
Yo hi viklavaya buddhya prasaram shatrave dadau
Sa hato mandabuddhitvadyatha kapurushastatha
68.20
तस्मात्सुदृष्टं कुरु जीवलोकं शरैः शितैस्त्वां विविधैर्नयामि ।
यमस्य गेहाभिमुखं हि पापं रिपुं त्रिलोकस्य च राघवस्य ।। ७.६८.२० ।।
Tasmatsudrishtam kuru jivalokam sharaih shitaistvam vividhairnayami
Yamasya gehabhimukham hi papam ripum trilokasya cha raghavasya