UtshovSarga 67
67.1
अथ रात्र्यां प्रवृत्तायां शत्रुघ्नो भृगुनन्दनम् ।
पप्रच्छ च्यवनं विप्रं लवणस्य यथा बलम् ।। ७.६७.१ ॥
Atha ratryam pravrittayam shatrughno bhrigunandanam
Paprachchha chyavanam vipram lavanasya yatha balam
67.2
शूलस्य च बलं ब्रह्मन्के च पूर्वं विनाशिताः ।
अनेन शूलमुख्येन द्वन्द्वयुद्धमुपागताः ।। ७.६७.२ ॥
Shulasya cha balam brahmanke cha purvam vinashitah
Anena shulamukhyena dvandvayuddhamupagatah
67.3
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य महात्मनः ।
प्रत्युवाच महातेजाश्च्यवनो रघुनन्दनम् ।। ७.६७.३ ॥
Tasya tadvachanam shrutva shatrughnasya mahatmanah
Pratyuvacha mahatejashchyavano raghunandanam
67.4
असङ्ख्येयानि कर्माणि यान्यस्य रघुनन्दन ।
इक्ष्वाकुवंशप्रभवे यद्वृत्तं तच्छृणष्व मे ।। ७.६७.४ ॥
Asankhyeyani karmani yanyasya raghunandana
Ikshvakuvanshaprabhave yadvrittam tachchhrinashva me
67.5
अयोध्यायां पुरा राजा युवनाश्वसुतो बली ।
मान्धातेति स विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान् ।। ७.६७.५ ॥
Ayodhyayam pura raja yuvanashvasuto bali
Mandhateti sa vikhyatastrishu lokeshu viryavan
67.6
स कृत्वा पृथिवीं कृत्स्नां शासने पृथिवीपतिः ।
सुरलोकमितो जेतुमुद्योगमकरोन्नृपः ।। ७.६७.६ ॥
Sa kritva prithivim kritsnam shasane prithivipatih
Suralokamito jetumudyogamakaronnripah
67.7
इन्द्रस्य च भयं तीव्रं सुराणां च महात्मनाम् ।
मान्धातरि कृतोद्योगे देवलोकजिगीषया ।। ७.६७.७ ॥
Indrasya cha bhayam tivram suranam cha mahatmanam
Mandhatari kritodyoge devalokajigishaya
67.8
अर्धासनेन शक्रस्य राज्यार्धेन च पार्थिवः ।
वन्द्यमानः सुरगणैः प्रतिज्ञामध्यरोहत ।। ७.६७.८ ॥
Ardhasanena shakrasya rajyardhena cha parthivah
Vandyamanah suraganaih pratigyamadhyarohata
67.9
तस्य पापमभिप्रायं विदित्वा पाकशासनः ।
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच युवनाश्वजम् ।। ७.६७.९ ॥
Tasya papamabhiprayam viditva pakashasanah
Santvapurvamidam vakyamuvacha yuvanashvajam
67.10
राजा त्वं मानुषे लोके न तावत्पुरुषर्षभ ।
अकृत्वा पृथिवीं वश्यां देवराज्यमिहेच्छसि ।। ७.६७.१० ॥
Raja tvam manushe loke na tavatpurusharshabha
Akritva prithivim vashyam devarajyamihechchhasi
67.11
यदि वीर समग्रा ते मेदिनी निखिला वशे ।
देवराज्यं कुरुष्वेह सभृत्यबलवाहनः ।। ७.६७.११ ॥
Yadi vira samagra te medini nikhila vashe
Devarajyam kurushveha sabhrityabalavahanah
67.12
इन्द्रमेवं ब्रुवाणं तं मान्धाता वाक्यमब्रवीत् ।
क्व मे शक्र प्रतिहतं शासनं पृथिवीतले ।। ७.६७.१२ ॥
Indramevam bruvanam tam mandhata vakyamabravit
Kva me shakra pratihatam shasanam prithivitale
67.13
तमुवाच सहस्राक्षो लवणो नाम राक्षसः ।
मधुपुत्रो मधुवने न ते ऽ ऽज्ञां कुरुते ऽनघ ।। ७.६७.१३ ॥
Tamuvacha sahasraksho lavano nama rakshasah
Madhuputro madhuvane na te gyam kurute nagha
67.14
तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं सहस्राक्षेण भाषितम् ।
व्रीडितो ऽवाङ्मुखो राजा व्याहर्तुं न शशाक ह ।। ७.६७.१४ ॥
Tachchhrutva vipriyam ghoram sahasrakshena bhashitam
Vridito vanmukho raja vyahartum na shashaka ha
67.15
आमन्त्र्य तु सहस्राक्षं ह्रिया किञ्चिदवाङ्मुखः ।
पुनरेवागमच्छ्रीमानिमं लोकं नरेश्वरः ।। ७.६७.१५ ॥
Amantrya tu sahasraksham hriya kinchidavanmukhah
Punarevagamachchhrimanimam lokam nareshvarah
67.16
स कृत्वा हृदये ऽमर्षं सभृत्यबलवाहनः ।
आजगाम मधोः पुत्रं वशे कर्तुमरिन्दमः ।। ७.६७.१६ ॥
Sa kritva hridaye marsham sabhrityabalavahanah
Ajagama madhoh putram vashe kartumarindamah
67.17
स काङ्क्षमाणो लवणं युद्धाय पुरुषर्षभः ।
दूतं सम्प्रेषयामास सकाशं लवणस्य हि ।। ७.६७.१७ ॥
Sa kankshamano lavanam yuddhaya purusharshabhah
Dutam sampreshayamasa sakasham lavanasya hi
67.18
स गत्वा विप्रियाण्याह बहूनि मधुनः सुतम् ।
वदन्तमेवं तं दूतं भक्षयामास राक्षसः ।। ७.६७.१८ ॥
Sa gatva vipriyanyaha bahuni madhunah sutam
Vadantamevam tam dutam bhakshayamasa rakshasah
67.19
चिरायमाणे दूते तु राजा क्रोधसमन्वितः ।
अर्दयामास तद्रक्षः शरवृष्ट्या समन्ततः ।। ७.६७.१९ ॥
Chirayamane dute tu raja krodhasamanvitah
Ardayamasa tadrakshah sharavrishtya samantatah
67.20
ततः प्रहस्य तद्रक्षः शूलं जग्राह पाणिना ।
वधाय सानुबन्धस्य मुमोचायुधमुत्तमम् ।। ७.६७.२० ॥
Tatah prahasya tadrakshah shulam jagraha panina
Vadhaya sanubandhasya mumochayudhamuttamam
67.21
तच्छूलं दीप्यमानं तु सभृत्यबलवाहनम् ।
भस्मीकृत्वा नृपं भूयो लवणस्यागमत्करम् ।। ७.६७.२१ ॥
Tachchhulam dipyamanam tu sabhrityabalavahanam
Bhasmikritva nripam bhuyo lavanasyagamatkaram
67.22
एवं स राजा सुमहान्हतः सबलवाहनः ।
शूलस्य तु बलं सौम्य अप्रमेयमनुत्तमम् ।। ७.६७.२२ ॥
Evam sa raja sumahanhatah sabalavahanah
Shulasya tu balam saumya aprameyamanuttamam
67.23
श्वः प्रभाते तु लवणं वधिष्यसि न संशयः ।
अगृहीतायुधं क्षिप्रं ध्रुवो हि विजयस्तव ।। ७.६७.२३ ॥
Shvah prabhate tu lavanam vadhishyasi na sanshayah
Agrihitayudham kshipram dhruvo hi vijayastava
67.24
लोकानां स्वस्ति चैव स्यात्कृते कर्मणि च त्वया ।
एतत्ते सर्वमाख्यातं लवणस्य दुरात्मनः ।। ७.६७.२४ ॥
Lokanam svasti chaiva syatkrite karmani cha tvaya
Etatte sarvamakhyatam lavanasya duratmanah
67.25
शूलस्य च बलं घोरमप्रमेयं नरर्षभ ।
विनाशश्चैव मान्धातुर्यत्तेनाभूच्च पार्थिव ।। ७.६७.२५ ॥
Shulasya cha balam ghoramaprameyam nararshabha
Vinashashchaiva mandhaturyattenabhuchcha parthiva
67.26
त्वं श्वः प्रभाते लवणं महात्मन्वधिष्यसे नात्र तु संशयो मे ।
शूलं विना निर्गतमामिषार्थे ध्रुवो जयस्ते भविता नरेन्द्र ।। ७.६७.२६ ।।
Tvam shvah prabhate lavanam mahatmanvadhishyase natra tu sanshayo me
Shulam vina nirgatamamisharthe dhruvo jayaste bhavita narendra