UtshovSarga 61
61.1
एवं ब्रुवद्भिर्ऋषिभिः काकुत्स्थो वाक्यमब्रवीत् ।
किं कार्यं ब्रूत मुनयो भयं तावदपैतु वः ।। ७.६१.१ ॥
Evam bruvadbhirrishibhih kakutstho vakyamabravit
Kim karyam bruta munayo bhayam tavadapaitu vah
61.2
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे भार्गवो वाक्यमब्रवीत् ।
भयानां शृणु यन्मूलं देशस्य च नरेश्वर ।। ७.६१.२ ॥
Tatha bruvati kakutsthe bhargavo vakyamabravit
Bhayanam shrinu yanmulam deshasya cha nareshvara
61.3
पूर्वं कृतयुगे राजन्दैतेयः सुमहाबलः ।
लोलापुत्रो ऽभवज्ज्येष्ठो मधुर्नाम महासुरः ।। ७.६१.३ ॥
Purvam kritayuge rajandaiteyah sumahabalah
Lolaputro bhavajjyeshtho madhurnama mahasurah
61.4
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः ।
सुरैश्च परमोदारैः प्रीतिस्तस्यातुला ऽभवत् ।। ७.६१.४ ॥
Brahmanyashcha sharanyashcha buddhya cha parinishthitah
Suraishcha paramodaraih pritistasyatula bhavat
61.5
स मधुर्वीर्यसम्पन्नो धर्मे च सुसमाहितः ।
बहुवर्षसहस्राणि रुद्रप्रीत्या ऽकरोत्तपः ।। ७.६१.५ ॥
Sa madhurviryasampanno dharme cha susamahitah
Bahuvarshasahasrani rudrapritya karottapah
61.6
रुद्रः प्रीतो ऽभवत्तस्मै वरं दातुं ययौ च सः ।
बहुमानाच्च रुद्रेण दत्तस्तस्याद्भुतो वरः ।। ७.६१.६ ॥
Rudrah prito bhavattasmai varam datum yayau cha sah
Bahumanachcha rudrena dattastasyadbhuto varah
61.7
शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य महावीर्यं महाप्रभम् ।
ददौ महात्मा सुप्रीतो वाक्यं चैतदुवाच ह ।। ७.६१.७ ॥
Shulam shuladvinishkrishya mahaviryam mahaprabham
Dadau mahatma suprito vakyam chaitaduvacha ha
61.8
त्वयायमतुलो धर्मो मत्प्रसादकरः कृतः ।
प्रीत्या परमया युक्तो ददाम्यायुधमुत्तमम् ।। ७.६१.८ ॥
Tvayayamatulo dharmo matprasadakarah kritah
Pritya paramaya yukto dadamyayudhamuttamam
61.9
यावत्सुरैश्च विप्रैश्च न विरुध्येर्महासुर ।
तावच्छूलं तवेदं स्यादन्यथा नाशमेप्यति ।। ७.६१.९ ॥
Yavatsuraishcha vipraishcha na virudhyermahasura
Tavachchhulam tavedam syadanyatha nashamepyati
61.10
यश्च त्वामभियुञ्जीत युद्धाय विगतज्वरः ।
तं शूलो भस्मसात्कृत्वा पुनरेष्यति ते करम् ।। ७.६१.१० ॥
Yashcha tvamabhiyunjita yuddhaya vigatajvarah
Tam shulo bhasmasatkritva punareshyati te karam
61.11
एवं रुद्राद्वरं लब्ध्वा भूय एव महासुरः ।
प्रणिपत्य महादेवं वाक्यमेतदुवाच ह ।। ७.६१.११ ॥
Evam rudradvaram labdhva bhuya eva mahasurah
Pranipatya mahadevam vakyametaduvacha ha
61.12
भगवन्मम वंशस्य शूलमेतदनुत्तमम् ।
भवेत्तु सततं देव सुराणामीश्वरो ह्यसि ।। ७.६१.१२ ॥
Bhagavanmama vanshasya shulametadanuttamam
Bhavettu satatam deva suranamishvaro hyasi
61.13
तं ब्रुवाणं मधुं देवः सर्वभूतपतिः शिवः ।
प्रत्युवाच महातेजा नैतदेवं भविष्यति ।। ७.६१.१३ ॥
Tam bruvanam madhum devah sarvabhutapatih shivah
Pratyuvacha mahateja naitadevam bhavishyati
61.14
मा भूत्ते विफला वाणी मत्प्रसादकृता शुभा ।
भवतः पुत्रमेकं तु शूलमेतद्भजिष्यते ।। ७.६१.१४ ॥
Ma bhutte viphala vani matprasadakrita shubha
Bhavatah putramekam tu shulametadbhajishyate
61.15
यावत्करस्थः शूलो ऽयं भविष्यति सुतस्य ते ।
अवध्यः सर्वभूतानां शूलहस्तो भविष्यति ।। ७.६१.१५ ॥
Yavatkarasthah shulo yam bhavishyati sutasya te
Avadhyah sarvabhutanam shulahasto bhavishyati
61.16
एवं मधुर्वरं लब्ध्वा देवात्सुमहदद्भुतम् ।
भवनं सो ऽसुरश्रेष्ठः कारयामास सुप्रभम् ।। ७.६१.१६ ॥
Evam madhurvaram labdhva devatsumahadadbhutam
Bhavanam so surashreshthah karayamasa suprabham
61.17
तस्य पत्नी महाभागा प्रिया कुम्भीनसीति या ।
विश्वावसोरपत्यं सा ह्यनलायां महाप्रभा ।। ७.६१.१७ ॥
Tasya patni mahabhaga priya kumbhinasiti ya
Vishvavasorapatyam sa hyanalayam mahaprabha
61.18
तस्याः पुत्रो महावीर्यो लवणो नाम दारुणः ।
बाल्यात्प्रभृति दुष्टात्मा पापान्येव समाचरत् ।। ७.६१.१८ ॥
Tasyah putro mahaviryo lavano nama darunah
Balyatprabhriti dushtatma papanyeva samacharat
61.19
तं पुत्रं दुर्विनीतं तु दृष्ट्वा क्रोधसमन्वितः ।
मधुः स शोकमापेदे न चैनं किञ्चिदब्रवीत् ।। ७.६१.१९ ॥
Tam putram durvinitam tu drishtva krodhasamanvitah
Madhuh sa shokamapede na chainam kinchidabravit
61.20
स विहाय त्विमं लोकं प्रविष्टो वरुणालयम् ।
शूलं निवेश्य लवणे वरं तस्मै न्यवेदयत् ।। ७.६१.२० ॥
Sa vihaya tvimam lokam pravishto varunalayam
Shulam niveshya lavane varam tasmai nyavedayat
61.21
स प्रभावेण शूलस्य दौरात्म्येनात्मनस्तथा ।
सन्तापयति लोकांस्त्रीन्विशेषेण च तापसान् ।। ७.६१.२१ ॥
Sa prabhavena shulasya dauratmyenatmanastatha
Santapayati lokanstrinvisheshena cha tapasan
61.22
एवंप्रभावो लवणः शूलं चैव तथाविधम् ।
श्रुत्वा प्रमाणं काकुत्स्थ त्वं हि नः परमा गतिः ।। ७.६१.२२ ॥
Evamprabhavo lavanah shulam chaiva tathavidham
Shrutva pramanam kakutstha tvam hi nah parama gatih
61.23
बहवः पार्थिवा राम भयार्तैर्ऋषिभिः पुरा ।
अभयं याचिता वीर त्रातारं न च विद्महे ।। ७.६१.२३ ॥
Bahavah parthiva rama bhayartairrishibhih pura
Abhayam yachita vira trataram na cha vidmahe
61.24
ते वयं रावणं श्रुत्वा हतं सबलवाहनम् ।
त्रातारं विद्महे तात नान्यं भुवि नराधिपम् ।तत्परित्रातुमिच्छामो लवणाद्भयपीडितान् ।। ७.६१.२४ ॥
Te vayam ravanam shrutva hatam sabalavahanam
Trataram vidmahe tata nanyam bhuvi naradhipam, tatparitratumichchhamo lavanadbhayapiditan
61.25
इति राम निवेदितं तु ते भयजं कारणमुत्थितं च यत् ।
विनिवारयितुं भवान्क्षमः कुरु तं काममहीनविक्रम ।। ७.६१.२५ ।।
Iti rama niveditam tu te bhayajam karanamutthitam cha yat
Vinivarayitum bhavankshamah kuru tam kamamahinavikrama