UtshovSarga 44
44.1
विसृज्य तु सुहृद्वर्गं बुद्ध्या निश्चित्य राघवः ।
समीपे द्वाःस्थमासीनमिदं वचनमब्रवीत् ।। ७.४४.१ ॥
Visrijya tu suhridvargam buddhya nishchitya raghavah
Samipe dvahsthamasinamidam vachanamabravit
44.2
शीघ्रमानय सौमित्रिं लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
भरतं च महाभागं शत्रुघ्नमपराजितम् ।। ७.४४.२ ॥
Shighramanaya saumitrim lakshmanam shubhalakshanam
Bharatam cha mahabhagam shatrughnamaparajitam
44.3
रामस्य वचनं श्रुत्वा द्वाःस्थो मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
लक्ष्मणस्य गृहं गत्वा प्रविवेशानिवारितः ।। ७.४४.३ ॥
Ramasya vachanam shrutva dvahstho murdhni kritanjalih
Lakshmanasya griham gatva praviveshanivaritah
44.4
उवाच सुमहात्मानं वर्धयित्वा कृताञ्जलिः ।
द्रष्टुमिच्छति राजा त्वां गम्यतां तत्र मा चिरम् ।। ७.४४.४ ॥
Uvacha sumahatmanam vardhayitva kritanjalih
Drashtumichchhati raja tvam gamyatam tatra ma chiram
44.5
बाढमित्येव सौमित्रिः श्रुत्वा राघवशासनम् ।
प्राद्रवद्रथमारुह्य राघवस्य निवेशनम् ।। ७.४४.५ ॥
Badhamityeva saumitrih shrutva raghavashasanam
Pradravadrathamaruhya raghavasya niveshanam
44.6
प्रयान्तं लक्ष्मणं दृष्ट्वा द्वाःस्थो भरतमन्तिकात् ।
उवाच भरतं तत्र वर्धयित्वा कृताञ्जलिः ।। ७.४४.६ ॥
Prayantam lakshmanam drishtva dvahstho bharatamantikat
Uvacha bharatam tatra vardhayitva kritanjalih
44.7
विनयावनतो भूत्वा राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ।
भरतस्तु वचःश्रुत्वा द्वाःस्थाद्रामसमीरितम् ।। ७.४४.७ ॥
Vinayavanato bhutva raja tvam drashtumichchhati
Bharatastu vachahshrutva dvahsthadramasamiritam
44.8
उत्पपातासनात्तूर्णं पद्भ्यामेव ययौ बली ।
दृष्ट्वा प्रयान्तं भरतं त्वरमाणः कृताञ्जलिः ।। ७.४४.८ ॥
Utpapatasanatturnam padbhyameva yayau bali
Drishtva prayantam bharatam tvaramanah kritanjalih
44.9
शत्रुघ्नभवनं गत्वा ततो वाक्यमुवाच ह ।
एह्यागच्छ रघुश्रेष्ठ राजा त्वां द्रष्टुमिच्छति ।। ७.४४.९ ॥
Shatrughnabhavanam gatva tato vakyamuvacha ha
Ehyagachchha raghushreshtha raja tvam drashtumichchhati
44.10
गतो हि लक्ष्मणः पूर्वं भरतश्च महायशाः ।
श्रुत्वा तु वचनं तस्य शत्रुघ्नः परमासनात् ।। ७.४४.१० ॥
Gato hi lakshmanah purvam bharatashcha mahayashah
Shrutva tu vachanam tasya shatrughnah paramasanat
44.11
शिरसा धरणीं प्राप्य प्रययौ यत्र राघवः ।
द्वाःस्थस्त्वागम्य रामाय सर्वानेव कृताञ्जलिः ।निवेदयामास तदा भ्रातऽन्स्वान्समुपस्थितान् ।। ७.४४.११ ॥
Shirasa dharanim prapya prayayau yatra raghavah
Dvahsthastvagamya ramaya sarvaneva kritanjalih, nivedayamasa tada bhratansvansamupasthitan
44.12
कुमारानागताञ्छ्रुत्वा चिन्ताव्याकुलितेन्द्रियः ।
अवाङ्मुखो दीनमना द्वाःस्थं वचनमब्रवीत् ।। ७.४४.१२ ॥
Kumaranagatanchhrutva chintavyakulitendriyah
Avanmukho dinamana dvahstham vachanamabravit
44.13
प्रवेशय कुमारांस्त्वं मत्समीपं त्वरान्वितः ।
एतेषु जीवितं मह्यमेते प्राणाः प्रिया मम ।। ७.४४.१३ ॥
Praveshaya kumaranstvam matsamipam tvaranvitah
Eteshu jivitam mahyamete pranah priya mama
44.14
आज्ञप्तास्तु नरेन्द्रेण कुमाराः शक्रतेजसः ।
प्रह्वाः प्राञ्जलयो भूत्वा विविशुस्ते समाहिताः ।। ७.४४.१४ ॥
Agyaptastu narendrena kumarah shakratejasah
Prahvah pranjalayo bhutva vivishuste samahitah
44.15
ते तु दृष्ट्वा मुखं तस्य सग्रहं शशिनं यथा ।
सन्ध्यागतमिवादित्यं प्रभया परिवर्जितम् ।। ७.४४.१५ ॥
Te tu drishtva mukham tasya sagraham shashinam yatha
Sandhyagatamivadityam prabhaya parivarjitam
44.16
बाष्पपूर्णे च नयने दृष्ट्वा रामस्य धीमतः ।
हतशोभं यथा पद्मं मुखं वीक्ष्य च तस्य ते ।। ७.४४.१६ ॥
Bashpapurne cha nayane drishtva ramasya dhimatah
Hatashobham yatha padmam mukham vikshya cha tasya te
44.17
ततो ऽभिवाद्य त्वरिताः पादौ रामस्य मूर्धभिः ।
तस्थुः समाहिताः सर्वे रामस्त्वश्रूण्यवर्तयत् ।। ७.४४.१७ ॥
Tato bhivadya tvaritah padau ramasya murdhabhih
Tasthuh samahitah sarve ramastvashrunyavartayat
44.18
तान्परिष्वज्य बाहुभ्यामुत्थाप्य च महाबलः ।
आसनेष्वासतेत्युक्त्वा ततो वाक्यं जगाद ह ।। ७.४४.१८ ॥
Tanparishvajya bahubhyamutthapya cha mahabalah
Asaneshvasatetyuktva tato vakyam jagada ha
44.19
भवन्तो मम सर्वस्वं भवन्तो जीवितं मम ।
भवद्भिश्च कृतं राज्यं पालयामि नरेश्वराः ।। ७.४४.१९ ॥
Bhavanto mama sarvasvam bhavanto jivitam mama
Bhavadbhishcha kritam rajyam palayami nareshvarah
44.20
भवन्तः कृतशास्त्रार्था बुद्ध्या च परिनिष्ठिताः ।
सम्भूय च मदर्थो ऽयमन्वेष्टव्यो नरेश्वराः ।। ७.४४.२० ॥
Bhavantah kritashastrartha buddhya cha parinishthitah
Sambhuya cha madartho yamanveshtavyo nareshvarah
44.21
तथा वदति काकुत्स्थे अवधानपरायणाः ।
उद्विग्नमनसः सर्वे किं नु राजाभिधास्यति ।। ७.४४.२१ ।।
Tatha vadati kakutsthe avadhanaparayanah
Udvignamanasah sarve kim nu rajabhidhasyati