UtshovSarga 37
37.1
अभिषिक्ते तु काकुत्स्थे धर्मेण विदितात्मनि ।
व्यतीता या निशा पूर्वा पौराणां हर्षवर्धिनी ।। ७.३७.१ ॥
Abhishikte tu kakutsthe dharmena viditatmani
Vyatita ya nisha purva pauranam harshavardhini
37.2
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां प्रातर्नृपतिबोधकाः ।
वन्दिनः समुपातिष्ठन्सौम्या नृपतिवेश्मनि ।। ७.३७.२ ॥
Tasyam rajanyam vyushtayam pratarnripatibodhakah
Vandinah samupatishthansaumya nripativeshmani
37.3
ते रक्तकण्ठिनः सर्वे किन्नरा इव शिक्षिताः ।
तुष्टुवुर्नपतिं वीरं यथावत् सम्प्रहर्षिणः ।। ७.३७.३ ॥
Te raktakanthinah sarve kinnara iva shikshitah
Tushtuvurnapatim viram yathavat sampraharshinah
37.4
वीर सौम्य प्रबुध्यस्व कौसल्याप्रीतिवर्धन ।
जगद्धि सर्वं स्वपिति त्वयि सुप्ते नराधिप ।। ७.३७.४ ॥
Vira saumya prabudhyasva kausalyapritivardhana
Jagaddhi sarvam svapiti tvayi supte naradhipa
37.5
विक्रमस्ते यथा विष्णो रूपं चैवाश्विनोरिव ।
बुद्ध्या बृहस्पतेस्तुल्यः प्रजापतिसमो ह्यसि ।। ७.३७.५ ॥
Vikramaste yatha vishno rupam chaivashvinoriva
Buddhya brihaspatestulyah prajapatisamo hyasi
37.6
क्षमा ते पृथिवीतुल्या तेजसा भास्करोपमः ।
वेगस्ते वायुना तुल्यो गाम्भीर्यमुदधेरिव ।। ७.३७.६ ॥
Kshama te prithivitulya tejasa bhaskaropamah
Vegaste vayuna tulyo gambhiryamudadheriva
37.7
अप्रकम्प्यो यता स्थाणुश्चन्द्रे सौम्यत्वमीदृशम् ।
नेदृशाः पार्थिवाः पूर्वं भवितारो नराधिप ।। ७.३७.७ ॥
Aprakampyo yata sthanushchandre saumyatvamidrisham
Nedrishah parthivah purvam bhavitaro naradhipa
37.8
यथा त्वमतिदुर्धर्षो धर्मनित्यः प्रजाहितः ।
न त्वां जहाति कीर्तिश्च लक्ष्मीश्च पुरुषर्षभ ।। ७.३७.८ ॥
Yatha tvamatidurdharsho dharmanityah prajahitah
Na tvam jahati kirtishcha lakshmishcha purusharshabha
37.9
श्रीश्च धर्मश्च काकुत्स्थ त्वयि नित्यं प्रतिष्ठितौ ।
एताश्चान्याश्च मधुरा वन्दिभिः परिकीर्तिताः ।। ७.३७.९ ॥
Shrishcha dharmashcha kakutstha tvayi nityam pratishthitau
Etashchanyashcha madhura vandibhih parikirtitah
37.10
सूताश्च संस्तवैर्दिव्यैर्बोधयन्ति स्म राघवम् ।
स्तुतिभिः स्तूयमानाभिः प्रत्यबुध्यत राघवः ।। ७.३७.१० ॥
Sutashcha sanstavairdivyairbodhayanti sma raghavam
Stutibhih stuyamanabhih pratyabudhyata raghavah
37.11
स तद्विहाय शयनं पाण्डराच्छादनास्तृतम् ।
उत्तस्थौ नागशयनाद्धरिर्नारायणो यथा ।। ७.३७.११ ॥
Sa tadvihaya shayanam pandarachchhadanastritam
Uttasthau nagashayanaddharirnarayano yatha
37.12
तमुत्थितं महात्मानं प्रह्वाः प्राञ्जलयो नराः ।
सलिलं भाजनैः शुभ्रैरुपतस्थुः सहस्रशः ।। ७.३७.१२ ॥
Tamutthitam mahatmanam prahvah pranjalayo narah
Salilam bhajanaih shubhrairupatasthuh sahasrashah
37.13
कृतोदकशुचिर्भूत्वा काले हुतहुताशनः ।
देवागारं जगामाशु पुण्यमिक्ष्वाकुसेवितम् ।। ७.३७.१३ ॥
Kritodakashuchirbhutva kale hutahutashanah
Devagaram jagamashu punyamikshvakusevitam
37.14
तत्र देवान्पितऽन्विप्रानर्चयित्वा यथाविधि ।
बाह्यकक्षान्तरं रामो निर्जगाम जनैर्वृतः ।। ७.३७.१४ ॥
Tatra devanpitanvipranarchayitva yathavidhi
Bahyakakshantaram ramo nirjagama janairvritah
37.15
उपतस्थुर्महात्मानो मन्त्रिणः सपुरोहिताः ।
वसिष्ठप्रमुखाः सर्वे दीप्यमाना इवाग्नयः ।। ७.३७.१५ ॥
Upatasthurmahatmano mantrinah sapurohitah
Vasishthapramukhah sarve dipyamana ivagnayah
37.16
क्षत्रियाश्च महात्मानो नानाजनपदेश्वराः ।
रामस्योपाविशन्पार्श्वे शक्रस्येव यथा ऽमराः ।। ७.३७.१६ ॥
Kshatriyashcha mahatmano nanajanapadeshvarah
Ramasyopavishanparshve shakrasyeva yatha marah
37.17
भरतो लक्ष्मणश्चात्र शत्रुघ्नश्च महायशाः ।
उपासाञ्चक्रिरे हृष्टा वेदास्त्रय इवाध्वरम् ।। ७.३७.१७ ॥
Bharato lakshmanashchatra shatrughnashcha mahayashah
Upasanchakrire hrishta vedastraya ivadhvaram
37.18
याताः प्राञ्जलयो भूत्वा किङ्करा मुदिताननाः ।
मुदिता नाम पार्श्वस्था बहवः समुपाविशन् ।। ७.३७.१८ ॥
Yatah pranjalayo bhutva kinkara muditananah
Mudita nama parshvastha bahavah samupavishan
37.19
वानराश्च महावीर्या विंशतिः कामरूपिणः ।
सुग्रीवप्रमुखा राममुपासन्ते महौजसः ।। ७.३७.१९ ॥
Vanarashcha mahavirya vinshatih kamarupinah
Sugrivapramukha ramamupasante mahaujasah
37.20
विभीषणश्च रक्षोभिश्चतुर्भिः परिवारितः ।
उपासते महात्मानं धनेशमिव गुह्यकाः ।। ७.३७.२० ॥
Vibhishanashcha rakshobhishchaturbhih parivaritah
Upasate mahatmanam dhaneshamiva guhyakah
37.21
तथा निगमवृद्धाश्च कुलीना ये च मानवाः ।
शिरसा ऽ ऽवन्द्य राजानमुपासन्ते विचक्षणाः ।। ७.३७.२१ ॥
Tatha nigamavriddhashcha kulina ye cha manavah
Shirasa vandya rajanamupasante vichakshanah
37.22
तथा परिवृतो राजा श्रीमद्भिर्ऋषिभिर्वृतः ।
राजभिश्च महावीर्यैर्वानरैश्च सराक्षसैः ।। ७.३७.२२ ॥
Tatha parivrito raja shrimadbhirrishibhirvritah
Rajabhishcha mahaviryairvanaraishcha sarakshasaih
37.23
यथा देवेश्वरो नित्यमृषिभिः समुपास्यते ।
अधिकस्तेन रूपेण सहस्राक्षाद्विरोचते ।। ७.३७.२३ ॥
Yatha deveshvaro nityamrishibhih samupasyate
Adhikastena rupena sahasrakshadvirochate
37.24
तेषां समुपविष्टानां तास्ताः सुमधुराः कथाः ।
कथ्यन्ते धर्मसंयुक्ताः पुराणज्ञैर्महात्मभिः ।। ७.३७.२४ ।।
Tesham samupavishtanam tastah sumadhurah kathah
Kathyante dharmasanyuktah puranagyairmahatmabhih