UtshovSarga 33
33.1
रावणग्रहणं तत्तु वायुग्रहणसन्निभम् ।
ततः पुलस्त्यः शुश्राव कथितं दिवि दैवतैः ।। ७.३३.१ ॥
Ravanagrahanam tattu vayugrahanasannibham
Tatah pulastyah shushrava kathitam divi daivataih
33.2
ततः पुत्रकृतस्नेहात्कम्प्यमानो महाधृतिः ।
माहिष्मतीपतिं द्रष्टुमाजगाम महानृषिः ।। ७.३३.२ ॥
Tatah putrakritasnehatkampyamano mahadhritih
Mahishmatipatim drashtumajagama mahanrishih
33.3
स वायुमार्गमास्थाय वायुतुल्यगतिर्द्विजः ।
पुरीं माहिष्मतीं प्राप्तो मनःसम्पातविक्रमः ।। ७.३३.३ ॥
Sa vayumargamasthaya vayutulyagatirdvijah
Purim mahishmatim prapto manahsampatavikramah
33.4
सो ऽमरावतिसङ्काशां हृष्टपुष्टजनाकुलाम् ।
प्रविवेश पुरीं ब्रह्मा इन्द्रस्येवामरावतीम् ।। ७.३३.४ ॥
So maravatisankasham hrishtapushtajanakulam
Pravivesha purim brahma indrasyevamaravatim
33.5
पादचारमिवादित्यं निष्पतन्तं सुदुर्दशम् ।
ततस्ते प्रत्यभिज्ञाय अर्जुनाय निवेदयन् ।। ७.३३.५ ॥
Padacharamivadityam nishpatantam sudurdasham
Tataste pratyabhigyaya arjunaya nivedayan
33.6
पुलस्त्य इति विज्ञाय वचनाद्धैहयाधिपः ।
शिरस्यञ्जलिमाधाय प्रत्युद्गच्छत्तपस्विनम् ।। ७.३३.६ ॥
Pulastya iti vigyaya vachanaddhaihayadhipah
Shirasyanjalimadhaya pratyudgachchhattapasvinam
33.7
पुरोहितो ऽस्य गृह्यार्घ्यं मधुपर्कं तथैव च ।
पुरस्तात्प्रययौ राज्ञः शक्रस्येव बृहस्पतिः ।। ७.३३.७ ॥
Purohito sya grihyarghyam madhuparkam tathaiva cha
Purastatprayayau ragyah shakrasyeva brihaspatih
33.8
ततस्तमृषिमायान्तमुद्यन्तमिव भास्करम् ।
अर्जुनो दृश्य सम्भ्रान्तो ववन्देन्द्र इवेश्वरम् ।। ७.३३.८ ॥
Tatastamrishimayantamudyantamiva bhaskaram
Arjuno drishya sambhranto vavandendra iveshvaram
33.9
स तस्य मधुपर्कं गां पाद्यमर्घ्यं निवेद्य च ।
पुलस्त्यमाह राजेन्द्रो हर्षगद्गदया गिरा ।। ७.३३.९ ॥
Sa tasya madhuparkam gam padyamarghyam nivedya cha
Pulastyamaha rajendro harshagadgadaya gira
33.10
अद्यैवममरावत्या तुल्या माहिष्मती कृता ।
अद्याहं तु द्विजेन्द्र त्वां यस्मात्पश्यामि दुर्दशम् ।। ७.३३.१० ॥
Adyaivamamaravatya tulya mahishmati krita
Adyaham tu dvijendra tvam yasmatpashyami durdasham
33.11
अद्य मे कुशलं देव अद्य मे कुशलं व्रतम् ।
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः ।यस्माद्देवगणैर्वन्द्यौ वन्दे ऽहं चरणौ तव ।। ७.३३.११ ॥
Adya me kushalam deva adya me kushalam vratam
Adya me saphalam janma adya me saphalam tapah, yasmaddevaganairvandyau vande ham charanau tava
33.12
इदं राज्यमिमे पुत्रा इमे दारा इमे वयम् ।
ब्रह्मन्किं कुर्मि किं कार्यमाज्ञापयतु नो भवान् ।। ७.३३.१२ ॥
Idam rajyamime putra ime dara ime vayam
Brahmankim kurmi kim karyamagyapayatu no bhavan
33.13
तं धर्मे ऽग्निषु पुत्रेषु शिवं पृष्ट्वा च पार्थिवम् ।
पुलस्त्योवाच राजानं हैहयानां तथा ऽर्जुनम् ।। ७.३३.१३ ॥
Tam dharme gnishu putreshu shivam prishtva cha parthivam
Pulastyovacha rajanam haihayanam tatha rjunam
33.14
नरेन्द्राम्बुजपत्राक्ष पूर्णचन्द्रनिभानन ।
अतुलं ते बलं येन दशग्रीवस्त्वया जितः ।। ७.३३.१४ ॥
Narendrambujapatraksha purnachandranibhanana
Atulam te balam yena dashagrivastvaya jitah
33.15
भयाद्यस्योपतिष्ठेतां निष्पन्दौ सागरानिलौ ।
सो ऽयं मृधे त्वया बद्धः पौत्रो मे रणदुर्जयः ।। ७.३३.१५ ॥
Bhayadyasyopatishthetam nishpandau sagaranilau
So yam mridhe tvaya baddhah pautro me ranadurjayah
33.16
पुत्रकस्य यशः पीतं नाम विश्रावितं त्वया ।
मद्वाक्याद्याच्यमानो ऽद्य मुञ्च वत्सं दशाननम् ।। ७.३३.१६ ॥
Putrakasya yashah pitam nama vishravitam tvaya
Madvakyadyachyamano dya muncha vatsam dashananam
33.17
पुलस्त्याज्ञां प्रगृह्योचे न किञ्चन वचो ऽर्जुनः ।
मुमोच वै पार्थिवेन्द्रो राक्षसेन्द्रं प्रहृष्टवत् ।। ७.३३.१७ ॥
Pulastyagyam pragrihyoche na kinchana vacho rjunah
Mumocha vai parthivendro rakshasendram prahrishtavat
33.18
स तं प्रमुच्य त्रिदशारिमर्जुनः प्रपूज्य दिव्याभरणस्रगम्बरैः ।
अहिंसकं सख्यमुपेत्य साग्निकं प्रणम्य तं ब्रह्मसुतं गृहं ययौ ।। ७.३३.१८ ॥
Sa tam pramuchya tridasharimarjunah prapujya divyabharanasragambaraih
Ahinsakam sakhyamupetya sagnikam pranamya tam brahmasutam griham yayau
33.19
पुलस्त्येनापि सन्त्यक्तो राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ।
परिष्वक्तः कृतातिथ्यो लज्जमानो विनिर्जितः ।। ७.३३.१९ ॥
Pulastyenapi santyakto rakshasendrah pratapavan
Parishvaktah kritatithyo lajjamano vinirjitah
33.20
पितामहसुतश्चापि पुलस्त्यो मुनिपुङ्गवः ।
मोचयित्वा दशग्रीवं ब्रह्मलोकं जगाम ह ।। ७.३३.२० ॥
Pitamahasutashchapi pulastyo munipungavah
Mochayitva dashagrivam brahmalokam jagama ha
33.21
एवं स रावणः प्राप्तः कार्तवीर्यात्प्रधर्षणम् ।
पुलस्त्यवचनाच्चापि पुनर्मुक्तो महाबलः ।। ७.३३.२१ ॥
Evam sa ravanah praptah kartaviryatpradharshanam
Pulastyavachanachchapi punarmukto mahabalah
33.22
एवं बलिभ्यो बलिनः सन्ति राघवनन्दन ।
नावज्ञा हि परे कार्या य इच्छेत् प्रियमात्मनः ।। ७.३३.२२ ॥
Evam balibhyo balinah santi raghavanandana
Navagya hi pare karya ya ichchhet priyamatmanah
33.23
ततः स राजा पिशिताशनानां सहस्रबाहोरुपलभ्य मैत्रीम् ।
पुनर्नृपाणां कदनं चकार चचार सर्वां पृथिवीं च दर्पात् ।। ७.३३.२३ ।।
Tatah sa raja pishitashananam sahasrabahorupalabhya maitrim
Punarnripanam kadanam chakara chachara sarvam prithivim cha darpat