UtshovSarga 20
20.1
ततो वित्रासयन्मर्त्यान्पृथिव्यां राक्षसाधिपः ।
आससाद घने तस्मिन्नारदं मुनिपुङ्गवम् ।। ७.२०.१ ॥
Tato vitrasayanmartyanprithivyam rakshasadhipah
Asasada ghane tasminnaradam munipungavam
20.2
तस्याभिवादनं कृत्वा दशग्रीवो निशाचरः ।
अब्रवीत्कुशलं पृष्ट्वा हेतुमागमनस्य च ।। ७.२०.२ ॥
Tasyabhivadanam kritva dashagrivo nishacharah
Abravitkushalam prishtva hetumagamanasya cha
20.3
नारदस्तु महातेजा देवर्षिरमितप्रभः ।
अब्रवीन्मेघपृष्ठस्थो रावणं पुष्पके स्थितम् ।। ७.२०.३ ॥
Naradastu mahateja devarshiramitaprabhah
Abravinmeghaprishthastho ravanam pushpake sthitam
20.4
राक्षसाधिपते सौम्य तिष्ठ विश्रवसः सुत ।
प्रीतो ऽस्म्यभिजनोपेतविक्रमैरूर्जितैस्तव ।। ७.२०.४ ॥
Rakshasadhipate saumya tishtha vishravasah suta
Prito smyabhijanopetavikramairurjitaistava
20.5
विष्णुना दैत्यघातैश्च गन्धर्वोरगधर्षणैः ।
त्वया समं विमर्दैश्च भृशं हि परितोषितः ।। ७.२०.५ ॥
Vishnuna daityaghataishcha gandharvoragadharshanaih
Tvaya samam vimardaishcha bhrisham hi paritoshitah
20.6
किंचिद्वक्ष्यामि तावत्ते श्रोतव्यं श्रोष्यसे यदि ।
श्रुत्वा चानन्तरं कार्यं त्वया राक्षससत्तम ।तन्मे निगदतस्तात समाधिं श्रवणे कुरु ।। ७.२०.६ ॥
Kinchidvakshyami tavatte shrotavyam shroshyase yadi
Shrutva chanantaram karyam tvaya rakshasasattama, tanme nigadatastata samadhim shravane kuru
20.7
किमयं वध्यते तात त्वया ऽवध्येन दैवतैः ।
हत एव ह्ययं लोको यदा मृत्युवशं गतः ।। ७.२०.७ ।।्तम ।देवदानवदैत्यानां यक्षगन्धर्वरक्षसाम् ।अवध्येन त्वया लोकः क्लेष्टुं युक्तो न मानुषः ।। ७.२०.८ ॥
Kimayam vadhyate tata tvaya vadhyena daivataih
Hata eva hyayam loko yada mrityuvasham gatah, tama, devadanavadaityanam yakshagandharvarakshasam, avadhyena tvaya lokah kleshtum yukto na manushah
20.8
नित्यं श्रेयसि सम्मूढं महद्भिर्व्यसनैर्वृतम् ।
हन्यात्कस्तादृशं लोकं जराव्याधिशतैर्युतम् ।। ७.२०.९ ॥
Nityam shreyasi sammudham mahadbhirvyasanairvritam
Hanyatkastadrisham lokam jaravyadhishatairyutam
20.9
तैस्तैरनिष्टोपगमैरजस्रं यत्र कुत्र कः ।
मतिमान्मानुषे लोके युद्धेन प्रणयी भवेत् ।। ७.२०.१० ॥
Taistairanishtopagamairajasram yatra kutra kah
Matimanmanushe loke yuddhena pranayi bhavet
20.10
क्षीयमाणं दैवहतं श्रुत्पिपासाजरादिभिः ।
विषादशोकसम्मूढं लोकं त्वं क्षपयस्व मा ।। ७.२०.११ ॥
Kshiyamanam daivahatam shrutpipasajaradibhih
Vishadashokasammudham lokam tvam kshapayasva ma
20.11
पश्य तावन्महाबाहो राक्षसेश्वर मानुषम् ।
मूढमेवं विचित्रार्थं यस्य न ज्ञायते गतिः ।। ७.२०.१२ ॥
Pashya tavanmahabaho rakshaseshvara manusham
Mudhamevam vichitrartham yasya na gyayate gatih
20.12
क्वचिद्वादित्रनृत्यादि सेव्यते मुदितैर्जनैः ।
रुद्यते चापरैरार्तैर्धाराश्रुनयनाननैः ।। ७.२०.१३ ॥
Kvachidvaditranrityadi sevyate muditairjanaih
Rudyate chaparairartairdharashrunayanananaih
20.13
मातापितृसुतस्नेहैर्भार्याबन्धुमनोरमैः ।
मोहितो ऽयं जनो ध्वस्तः क्लेशं स्वं नावबुध्यते ।। ७.२०.१४ ॥
Matapitrisutasnehairbharyabandhumanoramaih
Mohito yam jano dhvastah klesham svam navabudhyate
20.14
अलमेनं परिक्लिश्य लोकं मोहनिराकृतम् ।
जित एव त्वया सौम्य मर्त्यलोको न संशयः ।। ७.२०.१५ ॥
Alamenam pariklishya lokam mohanirakritam
Jita eva tvaya saumya martyaloko na sanshayah
20.15
अवश्यमेभिः सर्वैश्च गन्तव्यं यमसादनम् ।
तन्निगृह्णीष्व पौलस्त्य यमं परपुरञ्जय ।। ७.२०.१६ ॥
Avashyamebhih sarvaishcha gantavyam yamasadanam
Tannigrihnishva paulastya yamam parapuranjaya
20.16
तस्मिञ्जिते जितं सर्वं भवत्येव न संशयः ।
एवमुक्तस्तु लङ्केशो दीप्यमानं स्वतेजसा ।अब्रवीन्नारदं तत्र सम्प्रहस्याभिवाद्य च ।। ७.२०.१७ ॥
Tasminjite jitam sarvam bhavatyeva na sanshayah
Evamuktastu lankesho dipyamanam svatejasa, abravinnaradam tatra samprahasyabhivadya cha
20.17
महर्षे देवगन्धर्वविहार समरप्रिय ।
अहं समुद्यतो गन्तुं विजयार्थं रसातलम् ।। ७.२०.१८ ॥
Maharshe devagandharvavihara samarapriya
Aham samudyato gantum vijayartham rasatalam
20.18
ततो लोकत्रयं जित्वा स्थाप्य नागान्सुरान्वशे ।
समुद्रममृतार्थं च मथिष्यामि रसालयम् ।। ७.२०.१९ ॥
Tato lokatrayam jitva sthapya nagansuranvashe
Samudramamritartham cha mathishyami rasalayam
20.19
अथाब्रवीदृशग्रीवं नारदो भगवानृषिः ।
क्व खल्विदानीं मार्गेण त्वया ह्यन्येन गम्यते ।। ७.२०.२० ॥
Athabravidrishagrivam narado bhagavanrishih
Kva khalvidanim margena tvaya hyanyena gamyate
20.20
अयं खलु सुदुर्गम्यः प्रेतराजपुरं प्रति ।
मार्गो गच्छति दुर्धर्षो यमस्यामित्रकर्शन ।। ७.२०.२१ ॥
Ayam khalu sudurgamyah pretarajapuram prati
Margo gachchhati durdharsho yamasyamitrakarshana
20.21
स तु शारदमेघाभं हासं मुक्त्वा दशाननः ।
उवाच कृतमित्येव वचनं चेदमब्रवीत् ।। ७.२०.२२ ॥
Sa tu sharadameghabham hasam muktva dashananah
Uvacha kritamityeva vachanam chedamabravit
20.22
तस्मादेवमहं ब्रह्मन् वैवस्वतवधोद्यतः ।
गच्छामि दक्षिणामाशां यत्र सूर्यात्मजो नृपः ।। ७.२०.२३ ॥
Tasmadevamaham brahman vaivasvatavadhodyatah
Gachchhami dakshinamasham yatra suryatmajo nripah
20.23
मया हि भगवन्क्रोधात्प्रतिज्ञातं रणार्थिना ।
अवजेष्यामि चतुरो लोकपालानिति प्रभो ।। ७.२०.२४ ॥
Maya hi bhagavankrodhatpratigyatam ranarthina
Avajeshyami chaturo lokapalaniti prabho
20.24
तदिह प्रस्थितो ऽहं वै प्रेतराजपुरं प्रति ।
प्राणिसङ्क्लेशकर्तारं योजयिष्यामि मृत्युना ।। ७.२०.२५ ॥
Tadiha prasthito ham vai pretarajapuram prati
Pranisankleshakartaram yojayishyami mrityuna
20.25
एवमुक्त्वा दशग्रीवो मुनिं तमभिवाद्य च ।
प्रययौ दक्षिणामाशां प्रविष्टः सह मन्त्रिभिः ।। ७.२०.२६ ॥
Evamuktva dashagrivo munim tamabhivadya cha
Prayayau dakshinamasham pravishtah saha mantribhih
20.26
नारदस्तु महातेजा मुहूर्तं ध्यानमास्थितः ।
चिन्तयामास विप्रेन्द्रो विधूम इव पावकः ।। ७.२०.२७ ॥
Naradastu mahateja muhurtam dhyanamasthitah
Chintayamasa viprendro vidhuma iva pavakah
20.27
येन लोकास्त्रयः सेन्द्राः क्लिश्यन्ते सचराचराः ।
क्षीणे चायुषि धर्मेण स कालो जेष्यते कथम् ।। ७.२०.२८ ॥
Yena lokastrayah sendrah klishyante sacharacharah
Kshine chayushi dharmena sa kalo jeshyate katham
20.28
स्वदत्तकृतसाक्षी यो द्वितीय इव पावकः ।
लब्धसञ्ज्ञा विजेष्यन्ते लोका यस्य महात्मनः ।। ७.२०.२९ ॥
Svadattakritasakshi yo dvitiya iva pavakah
Labdhasangya vijeshyante loka yasya mahatmanah
20.29
यस्य नित्यं त्रयो लोका विद्रवन्ति भयार्दिताः ।
तं कथं राक्षसेन्द्रो ऽसौ स्वयमेव गमिष्यति ।। ७.२०.३० ॥
Yasya nityam trayo loka vidravanti bhayarditah
Tam katham rakshasendro sau svayameva gamishyati
20.30
यो विधाता च धाता च सुकृतं दुष्कृतं तथा ।
त्रैलोक्यं विजितं येन तं कथं विजयिष्यते ।। ७.२०.३१ ॥
Yo vidhata cha dhata cha sukritam dushkritam tatha
Trailokyam vijitam yena tam katham vijayishyate
20.31
अपरं किन्तु कृत्वायं विधानं संविधास्यति ।
कौतूहलसमुत्पन्नो यास्यामि यमसादनम् ।। ७.२०.३२ ॥
Aparam kintu kritvayam vidhanam sanvidhasyati
Kautuhalasamutpanno yasyami yamasadanam
20.32
विमर्दं द्रष्टुमनयोर्यमराक्षसयोः स्वयम् ।
। ७.२०.३३ ।।
Vimardam drashtumanayoryamarakshasayoh svayam