UtshovSarga 110
110.1
अध्यर्धयोजनं गत्वा नदीं पश्चान्मुखाश्रिताम् ।
सरयूं पुण्यसलिलां ददर्श रघुनन्दनः ।। ७.११०.१ ॥
Adhyardhayojanam gatva nadim pashchanmukhashritam
Sarayum punyasalilam dadarsha raghunandanah
110.2
तां नदीमाकुलावर्तां सर्वत्रानुसरन्नृपः ।
आगतः सप्रजो रामस्तं देशं रघुनन्दनः ।। ७.११०.२ ॥
Tam nadimakulavartam sarvatranusarannripah
Agatah saprajo ramastam desham raghunandanah
110.3
अथ तस्मिन्मुहूर्ते तु ब्रह्मा लोकपितामहः ।
सर्वैः परिवृतो देवैर्ऋषिभिश्च महात्मभिः ।। ७.११०.३ ॥
Atha tasminmuhurte tu brahma lokapitamahah
Sarvaih parivrito devairrishibhishcha mahatmabhih
110.4
आययौ यत्र काकुत्स्थः स्वर्गाय समुपस्थितः ।
विमानशतकोटीभिर्दिव्याभिरभिसंवृतः ।। ७.११०.४ ॥
Ayayau yatra kakutsthah svargaya samupasthitah
Vimanashatakotibhirdivyabhirabhisanvritah
110.5
दिव्यतेजोवृतं व्योम ज्योतिर्भूतमनुत्तमम् ।
स्वयम्प्रभैः स्वतेजोभिः स्वर्गिभिः पुण्यकर्मभिः ।। ७.११०.५ ॥
Divyatejovritam vyoma jyotirbhutamanuttamam
Svayamprabhaih svatejobhih svargibhih punyakarmabhih
110.6
पुण्या वाता ववुश्चैव गन्धवन्तः सुखप्रदाः ।
पपात पुष्पवृष्टिश्च देवैर्मुक्ता महौघवत् ।। ७.११०.६ ॥
Punya vata vavushchaiva gandhavantah sukhapradah
Papata pushpavrishtishcha devairmukta mahaughavat
110.7
तस्मिंस्तूर्यशतैः कीर्णे गन्धर्वाप्सरसङ्कुले ।
सरयूसलिलं रामः पद्भ्यां समुपचक्रमे ।। ७.११०.७ ॥
Tasminsturyashataih kirne gandharvapsarasankule
Sarayusalilam ramah padbhyam samupachakrame
110.8
ततः पितामहो वाणीमन्तरिक्षादभाषत ।
आगच्छ विष्णो भद्रं ते दिष्ट्या प्राप्तो ऽसि राघव ।। ७.११०.८ ॥
Tatah pitamaho vanimantarikshadabhashata
Agachchha vishno bhadram te dishtya prapto si raghava
110.9
भ्रातृभिः सह देवाभैः प्रविशस्व स्विकां तनुम् ।
यामिच्छसि महाबाहो तां तनुं प्रविश स्विकाम् ।वैष्णवीं तां महातेजस्तद्वाकाशं सनातनम् ।। ७.११०.९ ॥
Bhratribhih saha devabhaih pravishasva svikam tanum
Yamichchhasi mahabaho tam tanum pravisha svikam, vaishnavim tam mahatejastadvakasham sanatanam
110.10
त्वं हि लोकगतिर्देव न त्वां केचित्प्रजानते ।
ऋते मायां विशालाक्षीं तव पूर्वपरिग्रहाम् ।त्वामचिन्त्यं महद्भूतमक्षयं सर्वसङ्ग्रहम् ।। ७.११०.१० ॥
Tvam hi lokagatirdeva na tvam kechitprajanate
Rite mayam vishalakshim tava purvaparigraham, tvamachintyam mahadbhutamakshayam sarvasangraham
110.11
यामिच्छसि महातेजस्तां तनुं प्रविश स्वयम् ।
। ७.११०.११ ।।
Yamichchhasi mahatejastam tanum pravisha svayam
110.12
ां विशालाक्षीं तव पूर्वपरिग्रहाम् ।
पितामहवचः श्रुत्वा विनिश्चित्य महामतिः ।विवेश वैष्णवं तेजः सशरीरः सहानुजः ।। ७.११०.१२ ॥
Am vishalakshim tava purvaparigraham
Pitamahavachah shrutva vinishchitya mahamatih, vivesha vaishnavam tejah sasharirah sahanujah
110.13
ततो विष्णुमयं देवं पूजयन्ति स्म देवताः ।
साध्या मरुद्गणाश्चैव सेन्द्राः साग्निपुरोगमाः ।। ७.११०.१३ ॥
Tato vishnumayam devam pujayanti sma devatah
Sadhya marudganashchaiva sendrah sagnipurogamah
110.14
ये च दिव्या ऋषिगणा गन्धर्वाप्सरसश्च याः ।
सुपर्णनागयक्षाश्च दैत्यदानवराक्षसाः ।। ७.११०.१४ ॥
Ye cha divya rishigana gandharvapsarasashcha yah
Suparnanagayakshashcha daityadanavarakshasah
110.15
सर्वं पुष्टं प्रमुदितं सुसम्पूर्णमनोरथम् ।
साधु साध्विति तैर्देवैस्त्रिदिवं गतकल्मषम् ।। ७.११०.१५ ॥
Sarvam pushtam pramuditam susampurnamanoratham
Sadhu sadhviti tairdevaistridivam gatakalmasham
110.16
अथ विष्णुर्महातेजाः पितामहमुवाच ह ।
एषां लोकं जनौघानां दातुमर्हसि सुव्रत ।। ७.११०.१६ ॥
Atha vishnurmahatejah pitamahamuvacha ha
Esham lokam janaughanam datumarhasi suvrata
110.17
इमे हि सर्वे स्नेहान्मामनुयाता यशस्विनः ।
भक्ता हि भजितव्याश्च त्यक्तात्मानश्च मत्कृते ।। ७.११०.१७ ॥
Ime hi sarve snehanmamanuyata yashasvinah
Bhakta hi bhajitavyashcha tyaktatmanashcha matkrite
110.18
तच्छ्रुत्वा विष्णुवचनं ब्रह्मा लोकगुरुः प्रभुः ।
लोकान्सान्तानिकान्नाम यास्यन्तीमे समागताः ।। ७.११०.१८ ॥
Tachchhrutva vishnuvachanam brahma lokaguruh prabhuh
Lokansantanikannama yasyantime samagatah
110.19
यच्च तिर्यग्गतं किञ्चित्त्वामेवमनुचिन्तयत् ।
प्राणांस्त्यक्ष्यति भक्त्या वै तत्सन्ताने निवत्स्यति ।। ७.११०.१९ ॥
Yachcha tiryaggatam kinchittvamevamanuchintayat
Prananstyakshyati bhaktya vai tatsantane nivatsyati
110.20
सर्वैर्ब्रह्मगुणैर्युक्ते ब्रह्मलोकादनन्तरे ।
। ७.११०.२० ॥
Sarvairbrahmagunairyukte brahmalokadanantare
110.21
वानराश्च स्विकां योनिमृक्षाश्चैव तथा ययुः ।
येभ्यो विनिस्सृताः सर्वे सुरेभ्यः सुरसम्भवाः ।। ७.११०.२१ ॥
Vanarashcha svikam yonimrikshashchaiva tatha yayuh
Yebhyo vinissritah sarve surebhyah surasambhavah
110.22
तेषु प्रविविशे चैव सुग्रीवः सूर्यमण्डलम् ।
पश्यतां सर्वदेवानां स्वान्पितऽन्प्रतिपेदिरे ।। ७.११०.२२ ॥
Teshu pravivishe chaiva sugrivah suryamandalam
Pashyatam sarvadevanam svanpitanpratipedire
110.23
तथोक्तवति देवेशे गोप्रतारमुपागताः ।
भेजिरे सरयूं सर्वे हर्षपूर्णाश्रुविक्लवाः ।। ७.११०.२३ ॥
Tathoktavati deveshe goprataramupagatah
Bhejire sarayum sarve harshapurnashruviklavah
110.24
अवगाह्य जलं यो यः प्राणी ह्यासीत् प्रहृष्टवत् ।
मानुषं देहमुत्सृज्य विमानं सो ऽध्यरोहत ।। ७.११०.२४ ॥
Avagahya jalam yo yah prani hyasit prahrishtavat
Manusham dehamutsrijya vimanam so dhyarohata
110.25
तिर्यग्योनिगतानां च शतानि सरयूजलम् ।
सम्प्राप्य त्रिदिवं जग्मुः प्रभासुरवपूंषि च ।दिव्या दिव्येन वपुषा देवा दीप्ता इवाभवन् ।। ७.११०.२५ ॥
Tiryagyonigatanam cha shatani sarayujalam
Samprapya tridivam jagmuh prabhasuravapunshi cha, divya divyena vapusha deva dipta ivabhavan
110.26
गत्वा तु सरयूतोयं स्थावराणि चराणि च ।
प्राप्य तत्तोयविक्लेदं देवलोकमुपागमन् ।। ७.११०.२६ ॥
Gatva tu sarayutoyam sthavarani charani cha
Prapya tattoyavikledam devalokamupagaman
110.27
तस्मिन्नपि समापन्ना ऋक्षवानरराक्षसाः ।
ते ऽपि स्वर्गं प्रविविशुर्देहान्निक्षिप्य चाम्भसि ।। ७.११०.२७ ॥
Tasminnapi samapanna rikshavanararakshasah
Te pi svargam pravivishurdehannikshipya chambhasi
110.28
ततः समागतान्सर्वान्स्थाप्य लोकगुरुर्दिवि ।
जगाम त्रिदशैः सार्धं सदा हृष्टैर्दिवं महत् ।। ७.११०.२८ ।।
Tatah samagatansarvansthapya lokagururdivi
Jagama tridashaih sardham sada hrishtairdivam mahat