UtshovSarga 109
109.1
प्रभातायां तु शर्वर्यां पृथुवक्षा महायशाः ।
रामः कमलपत्राक्षः पुरोधसमथाब्रवीत् ।। ७.१०९.१ ॥
Prabhatayam tu sharvaryam prithuvaksha mahayashah
Ramah kamalapatrakshah purodhasamathabravit
109.2
अग्निहोत्रं व्रजत्वग्रे दीप्यमानं सह द्विजैः ।
वाजपेयातपत्रं च शोभमानं महापथे ।। ७.१०९.२ ॥
Agnihotram vrajatvagre dipyamanam saha dvijaih
Vajapeyatapatram cha shobhamanam mahapathe
109.3
ततो वसिष्ठस्तेजस्वी सर्वं निरवशेषतः ।
चकार विधिवद्धर्मं महाप्रास्थानिकं विधिम् ।। ७.१०९.३ ॥
Tato vasishthastejasvi sarvam niravasheshatah
Chakara vidhivaddharmam mahaprasthanikam vidhim
109.4
ततः सूक्ष्माम्बरधरो ब्रह्ममावर्तयन्परम् ।
कुशान्गृहीत्वा पाणिभ्यां प्रसज्य प्रययावथ ।। ७.१०९.४ ॥
Tatah sukshmambaradharo brahmamavartayanparam
Kushangrihitva panibhyam prasajya prayayavatha
109.5
अव्याहरन्क्वचित्किञ्चिन्निश्चेष्टो निःसुखः पथि ।
निर्जगाम गृहात्तस्माद्दीप्यमान इवांशुमान् ।। ७.१०९.५ ॥
Avyaharankvachitkinchinnishcheshto nihsukhah pathi
Nirjagama grihattasmaddipyamana ivanshuman
109.6
रामस्य दक्षिणे पार्श्वे सपद्मा श्रीरपाश्रिता ।
सव्ये तु ह्रीर्महादेवी व्यवसायस्तथाग्रतः ।। ७.१०९.६ ॥
Ramasya dakshine parshve sapadma shrirapashrita
Savye tu hrirmahadevi vyavasayastathagratah
109.7
शरा नानाविधाश्चापि धनुरायतमुत्तमम् ।
तथा ऽ ऽयुधानि ते सर्वे ययुः पुरुषविग्रहाः ।। ७.१०९.७ ॥
Shara nanavidhashchapi dhanurayatamuttamam
Tatha yudhani te sarve yayuh purushavigrahah
109.8
वेदा ब्राह्मणरूपेण गायत्री सर्वरक्षिणी ।
ओङ्कारो ऽथ वषट्कारः सर्वे राममनुव्रताः ।। ७.१०९.८ ॥
Veda brahmanarupena gayatri sarvarakshini
Onkaro tha vashatkarah sarve ramamanuvratah
109.9
ऋषयश्च महात्मानः सर्व एव महीसुराः ।
अन्वगच्छन्महात्मानं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।। ७.१०९.९ ॥
Rishayashcha mahatmanah sarva eva mahisurah
Anvagachchhanmahatmanam svargadvaramapavritam
109.10
तं यान्तमनुगच्छन्ति ह्यन्तःपुरचराः स्त्रियः ।
सवृद्धबालदासीकाः सवर्षवरकिङ्कराः ।। ७.१०९.१० ॥
Tam yantamanugachchhanti hyantahpuracharah striyah
Savriddhabaladasikah savarshavarakinkarah
109.11
सान्तःपुरश्च भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ ।
रामं गतिमुपागम्य साग्निहोत्रमनुव्रतः ।। ७.१०९.११ ॥
Santahpurashcha bharatah shatrughnasahito yayau
Ramam gatimupagamya sagnihotramanuvratah
109.12
ते च सर्वे महात्मानः साग्निहोत्राः समागताः ।
सपुत्रदाराः काकुत्स्थमनुजग्मुर्महामतिम् ।। ७.१०९.१२ ॥
Te cha sarve mahatmanah sagnihotrah samagatah
Saputradarah kakutsthamanujagmurmahamatim
109.13
मन्त्रिणो भृत्यवर्गाश्च सपुत्रपशुबान्धवाः ।
सर्वे सहानुगा राममन्वगच्छन्प्रहृष्टवत् ।। ७.१०९.१३ ॥
Mantrino bhrityavargashcha saputrapashubandhavah
Sarve sahanuga ramamanvagachchhanprahrishtavat
109.14
ततः सर्वाः प्रकृतयो हृष्टपुष्टजनावृताः ।
गच्छन्तमन्वगछंस्तं राघवं गुणरञ्जिताः ।। ७.१०९.१४ ॥
Tatah sarvah prakritayo hrishtapushtajanavritah
Gachchhantamanvagachhanstam raghavam gunaranjitah
109.15
ततः सस्त्रीपुमांसस्ते सपक्षिपशुवाहनाः ।
राघवस्यानुगाः सर्वे हृष्टा विगतकल्मषाः ।। ७.१०९.१५ ॥
Tatah sastripumansaste sapakshipashuvahanah
Raghavasyanugah sarve hrishta vigatakalmashah
109.16
स्नाताः प्रमुदिताः सर्वे हृष्टाः पुष्टाश्च वानराः ।
दृढं किलकिलाशब्दैः सर्वं राममनुव्रतम् ।। ७.१०९.१६ ॥
Snatah pramuditah sarve hrishtah pushtashcha vanarah
Dridham kilakilashabdaih sarvam ramamanuvratam
109.17
न तत्र कश्चिद्दीनो वा व्रीडितो वा ऽपि दुःखितः ।
हृष्टं समुदितं सर्वं बभूव परमाद्भुतम् ।। ७.१०९.१७ ॥
Na tatra kashchiddino va vridito va pi duhkhitah
Hrishtam samuditam sarvam babhuva paramadbhutam
109.18
द्रष्टुकामो ऽथ निर्यान्तं रामं जानपदो जनः ।
यः प्राप्तः सो ऽपि दृष्ट्वैव स्वर्गायानुगतो मुदा ।। ७.१०९.१८ ॥
Drashtukamo tha niryantam ramam janapado janah
Yah praptah so pi drishtvaiva svargayanugato muda
109.19
ऋक्षवानररक्षांसि जनाश्च पुरवासिनः ।
आगच्छन्परया भक्त्या पृष्ठतः सुसमाहिताः ।। ७.१०९.१९ ॥
Rikshavanararakshansi janashcha puravasinah
Agachchhanparaya bhaktya prishthatah susamahitah
109.20
यानि भूतानि नगरे ऽप्यन्तर्धानगतानि च ।
राघवं तान्यनुययुः स्वर्गाय समुपस्थितम् ।। ७.१०९.२० ॥
Yani bhutani nagare pyantardhanagatani cha
Raghavam tanyanuyayuh svargaya samupasthitam
109.21
यानि पश्यन्ति काकुत्स्थं स्थावराणि चराणि च ।
सर्वाणि रामगमने ह्यनुजग्मुर्हि तान्यपि ।। ७.१०९.२१ ॥
Yani pashyanti kakutstham sthavarani charani cha
Sarvani ramagamane hyanujagmurhi tanyapi
109.22
नोच्छ्वसत्तदयोध्यायां सुसूक्ष्ममपि दृश्यते ।
तिर्यग्योनिगताश्चापि सर्वे राममनुव्रताः ।। ७.१०९.२२ ॥
Nochchhvasattadayodhyayam susukshmamapi drishyate
Tiryagyonigatashchapi sarve ramamanuvratah