Sarga 105
105.1
तथा तयोः संवदतोर्दुर्वासा भगवानृषिः ।
रामस्य दर्शनाकाङ्क्षी राजद्वारमुपागमत् ।। ७.१०५.१ ॥
Tatha tayoh sanvadatordurvasa bhagavanrishih
Ramasya darshanakankshi rajadvaramupagamat
105.2
सो ऽभिगम्य तु सौमित्रिमुवाच ऋषिसत्तमः ।
रामं दर्शय मे शीघ्रं पुरा मे ऽर्थो ऽतिवर्तते ।। ७.१०५.२ ॥
So bhigamya tu saumitrimuvacha rishisattamah
Ramam darshaya me shighram pura me rtho tivartate
105.3
मुनेस्तु भाषितं श्रुत्वा लक्ष्मणः परवीरहा ।
अभिवाद्य महात्मानं वाक्यमेतदुवाच ह ।। ७.१०५.३ ॥
Munestu bhashitam shrutva lakshmanah paraviraha
Abhivadya mahatmanam vakyametaduvacha ha
105.4
किं कार्यं ब्रूहि भगवन्को वा ऽर्थः किं करोम्यहम् ।
व्यग्रो हि राघवो ब्रह्मन्मुहूर्तं प्रतिपाल्यताम् ।। ७.१०५.४ ॥
Kim karyam bruhi bhagavanko va rthah kim karomyaham
Vyagro hi raghavo brahmanmuhurtam pratipalyatam
105.5
तच्छ्रुत्वा ऋषिशार्दूलः क्रोधेन कलुषीकृतः ।
उवाच लक्ष्मणं वाक्यं निर्दहन्निव चक्षुषा ।। ७.१०५.५ ॥
Tachchhrutva rishishardulah krodhena kalushikritah
Uvacha lakshmanam vakyam nirdahanniva chakshusha
105.6
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे रामाय प्रतिवेदय ।
अस्मिन्क्षणे मां सौमित्रे न निवेदयसे यदि ।। ७.१०५.६ ॥
Asminkshane mam saumitre ramaya prativedaya
Asminkshane mam saumitre na nivedayase yadi
105.7
विषयं त्वां पुरं चैव शपिष्ये राघवं तथा ।
भरतं चैव सौमित्रे युष्माकं या च सन्ततिः ।। ७.१०५.७ ॥
Vishayam tvam puram chaiva shapishye raghavam tatha
Bharatam chaiva saumitre yushmakam ya cha santatih
105.8
न हि शक्ष्याम्यहं भूयो मन्युं धारयितुं हृदि ।
तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यं तस्य महात्मनः ।चिन्तयामास मनसा तस्य वाक्यस्य निश्चयम् ।। ७.१०५.८ ॥
Na hi shakshyamyaham bhuyo manyum dharayitum hridi
Tachchhrutva ghorasankasham vakyam tasya mahatmanah, chintayamasa manasa tasya vakyasya nishchayam
105.9
एकस्य मरणं मे ऽस्तु मा भूत्सर्वविनाशनम् ।
इति बुद्ध्या विनिश्चित्य राघवाय न्यवेदयत् ।। ७.१०५.९ ॥
Ekasya maranam me stu ma bhutsarvavinashanam
Iti buddhya vinishchitya raghavaya nyavedayat
105.10
लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा रामः कालं विसृज्य च ।
निस्सृत्य त्वरितं राजा अत्रेः पुत्रं ददर्श ह ।। ७.१०५.१० ॥
Lakshmanasya vachah shrutva ramah kalam visrijya cha
Nissritya tvaritam raja atreh putram dadarsha ha
105.11
सो ऽभिवाद्य महात्मानं ज्वलन्तमिव तेजसा ।
किं कार्यमिति काकुत्स्थः कृताञ्जलिरभाषत ।। ७.१०५.११ ॥
So bhivadya mahatmanam jvalantamiva tejasa
Kim karyamiti kakutsthah kritanjalirabhashata
105.12
तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा मुनिवरः प्रभुम् ।
प्रत्याह रामं दुर्वासाः श्रूयतां धर्मवत्सल ।। ७.१०५.१२ ॥
Tadvakyam raghavenoktam shrutva munivarah prabhum
Pratyaha ramam durvasah shruyatam dharmavatsala
105.13
अद्य वर्षसहस्रस्य समाप्तिस्तपसो मम ।
सो ऽहं भोजनमिच्छामि यथासिद्धं तवानघ ।। ७.१०५.१३ ॥
Adya varshasahasrasya samaptistapaso mama
So ham bhojanamichchhami yathasiddham tavanagha
105.14
तच्छ्रुत्वा वचनं राजा राघवः प्रीतमानसः ।
भोजनं मुनिमुख्याय यथासिद्धमुपाहरत् ।। ७.१०५.१४ ॥
Tachchhrutva vachanam raja raghavah pritamanasah
Bhojanam munimukhyaya yathasiddhamupaharat
105.15
स तु भुक्त्वा मुनिश्रेष्ठस्तदन्नममृतोपमम् ।
साधु रामेति सम्भाष्य स्वमाश्रममुपागमत् ।। ७.१०५.१५ ॥
Sa tu bhuktva munishreshthastadannamamritopamam
Sadhu rameti sambhashya svamashramamupagamat
105.16
तस्मिन् गते मुनिवरे स्वाश्रमं लक्ष्मणाग्रजः ।
संस्मृत्य कालवाक्यानि ततो दुःखमुपागमत् ।। ७.१०५.१६ ॥
Tasmin gate munivare svashramam lakshmanagrajah
Sansmritya kalavakyani tato duhkhamupagamat
105.17
दुःखेन च सुसन्तप्तः स्मृत्वा तद्घोरदर्शनम् ।
अवाङ्मुखो दीनमना व्याहर्तुं न शशाक ह ।। ७.१०५.१७ ॥
Duhkhena cha susantaptah smritva tadghoradarshanam
Avanmukho dinamana vyahartum na shashaka ha
105.18
ततो बुद्ध्या विनिश्चित्य कालवाक्यानि राघवः ।
नैतदस्तीति निश्चित्य तूष्णीमासीन्महायशाः ।। ७.१०५.१८ ।।
Tato buddhya vinishchitya kalavakyani raghavah
Naitadastiti nishchitya tushnimasinmahayashah