Sarga 102
102.1
तच्छ्रुत्वा हर्षमापेदे राघवो भ्रातृभिः सह ।
वाक्यं चाद्भुतसङ्काशं तदा प्रोवाच लक्ष्मणम् ।। ७.१०२.१ ॥
Tachchhrutva harshamapede raghavo bhratribhih saha
Vakyam chadbhutasankasham tada provacha lakshmanam
102.2
इमौ कुमारौ सौमित्रे तव धर्मविशारदौ ।
अङ्गदश्चन्द्रकेतुश्च राज्यार्थे दृढविक्रमौ ।। ७.१०२.२ ॥
Imau kumarau saumitre tava dharmavisharadau
Angadashchandraketushcha rajyarthe dridhavikramau
102.3
इमौ राज्ये ऽभिषेक्ष्यामि देशः साधु विधीयताम् ।
रमणीयो ह्यसम्बाधो रमेतां यत्र धन्विनौ ।। ७.१०२.३ ॥
Imau rajye bhishekshyami deshah sadhu vidhiyatam
Ramaniyo hyasambadho rametam yatra dhanvinau
102.4
न राज्ञो यत्र पीडा स्यान्नाश्रमाणां विनाशनम् ।
स देशो दृश्यतां सौम्य नापराध्यामहे यथा ।। ७.१०२.४ ॥
Na ragyo yatra pida syannashramanam vinashanam
Sa desho drishyatam saumya naparadhyamahe yatha
102.5
तथोक्तवति रामे तु भरतः प्रत्युवाच ह ।
अयं कारुपथो देशो रमणीयो निरामयः ।। ७.१०२.५ ॥
Tathoktavati rame tu bharatah pratyuvacha ha
Ayam karupatho desho ramaniyo niramayah
102.6
निवेश्यतां तत्र पुरमङ्गदस्य महात्मनः ।
चन्द्रकेतोः सुरुचिरं चन्द्रकान्तं निरामयम् ।। ७.१०२.६ ॥
Niveshyatam tatra puramangadasya mahatmanah
Chandraketoh suruchiram chandrakantam niramayam
102.7
तद्वाक्यं भरतेनोक्तं प्रतिजग्राह राघवः ।
तं च कृत्वा वशे देशमङ्गदस्य न्यवेशयत् ।। ७.१०२.७ ॥
Tadvakyam bharatenoktam pratijagraha raghavah
Tam cha kritva vashe deshamangadasya nyaveshayat
102.8
अङ्गदीया पुरी रम्याप्यङ्गदस्य निवेशिता ।
रमणीया सुगुप्ता च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ।। ७.१०२.८ ॥
Angadiya puri ramyapyangadasya niveshita
Ramaniya sugupta cha ramenaklishtakarmana
102.9
चन्द्रकेतोश्च मल्लस्य मल्लभूम्यां निवेशिता ।
चन्द्रकान्तेति विख्याता दिव्या स्वर्गपुरी यथा ।। ७.१०२.९ ॥
Chandraketoshcha mallasya mallabhumyam niveshita
Chandrakanteti vikhyata divya svargapuri yatha
102.10
ततो रामः परां प्रीतिं लक्ष्मणो भरतस्तथा ।
ययुर्युद्धे दुराधर्षा अभिषेकं च चक्रिरे ।। ७.१०२.१० ॥
Tato ramah param pritim lakshmano bharatastatha
Yayuryuddhe duradharsha abhishekam cha chakrire
102.11
अभिषिच्य कुमारौ स प्रस्थापयति राघवः ।
अङ्गदं पश्चिमां भूमिं चन्द्रकेतुमुदङ्मुखम् ।। ७.१०२.११ ॥
Abhishichya kumarau sa prasthapayati raghavah
Angadam pashchimam bhumim chandraketumudanmukham
102.12
अङ्गदं चापि सौमित्रिर्लक्ष्मणो ऽनुजगाम ह ।
चन्द्रकेतोस्तु भरतः पार्ष्णिग्राहो बभूव ह ।। ७.१०२.१२ ॥
Angadam chapi saumitrirlakshmano nujagama ha
Chandraketostu bharatah parshnigraho babhuva ha
102.13
लक्ष्मणस्त्वङ्गदीयायां संवत्सरमथोषितः ।
पुत्रे स्थिते दुराधर्षे अयोध्यां पुनरागमत् ।। ७.१०२.१३ ॥
Lakshmanastvangadiyayam sanvatsaramathoshitah
Putre sthite duradharshe ayodhyam punaragamat
102.14
भरतो ऽपि तथैवोष्य संवत्सरमतो ऽधिकम् ।
अयोध्यां पुनरागम्य रामपादावुपास्त सः ।। ७.१०२.१४ ॥
Bharato pi tathaivoshya sanvatsaramato dhikam
Ayodhyam punaragamya ramapadavupasta sah
102.15
उभौ सौमित्रिभरतौ रामपादावनुव्रतौ ।
कालं गतमपि स्नेहान्न जज्ञाते ऽतिधार्मिकौ ।। ७.१०२.१५ ॥
Ubhau saumitribharatau ramapadavanuvratau
Kalam gatamapi snehanna jagyate tidharmikau
102.16
एवं वर्षसहस्राणि दश तेषां ययुस्तदा ।
धर्मे प्रयतमानानां पौरकार्येषु नित्यदा ।। ७.१०२.१६ ॥
Evam varshasahasrani dasha tesham yayustada
Dharme prayatamananam paurakaryeshu nityada
102.17
विहृत्य कालं परिपूर्णमानसाः श्रिया वृता धर्मपुरे सुसंस्थिताः ।
त्रयः समिद्धा इव दीप्ततेजसो महाध्वरे साधु हुतास्त्रयो ऽग्नयः ।। ७.१०२.१७ ।।
Vihritya kalam paripurnamanasah shriya vrita dharmapure susansthitah
Trayah samiddha iva diptatejaso mahadhvare sadhu hutastrayo gnayah