UtshovSarga 100
100.1
कस्यचित्त्वथ कालस्य युधाजित्केकयो नृपः ।
स्वगुरुं प्रेषयामास राघवाय महात्मने ।गार्ग्यमङ्गिरसः पुत्रं ब्रह्मर्षिममितप्रभम् ।। ७.१००.१ ॥
Kasyachittvatha kalasya yudhajitkekayo nripah
Svagurum preshayamasa raghavaya mahatmane, gargyamangirasah putram brahmarshimamitaprabham
100.2
दश चाश्वसहस्राणि प्रीतिदानमनुत्तमम् ।
। ७.१००.२ ॥
Dasha chashvasahasrani pritidanamanuttamam
100.3
कम्बलानि च रत्नानि चित्रवस्त्रमथोत्तमम् ।
रामाय प्रददौ राजा शुभान्याभरणानि च ।। ७.१००.३ ॥
Kambalani cha ratnani chitravastramathottamam
Ramaya pradadau raja shubhanyabharanani cha
100.4
श्रुत्वा तु राघवो धीमान्महर्षिं गार्ग्यमागतम् ।
मातुलस्याश्वपतिनः प्रहितं तन्महाधनम् ।। ७.१००.४ ॥
Shrutva tu raghavo dhimanmaharshim gargyamagatam
Matulasyashvapatinah prahitam tanmahadhanam
100.5
प्रत्युद्गम्य च काकुत्स्थः क्रोशमात्रं सहानुजः ।
गार्ग्यं सम्पूजयामास यथा शक्रो बृहस्पतिम् ।। ७.१००.५ ॥
Pratyudgamya cha kakutsthah kroshamatram sahanujah
Gargyam sampujayamasa yatha shakro brihaspatim
100.6
तथा सम्पूज्य तमृषिं तद्धनं प्रतिगृह्य च ।
पृष्ट्वा प्रतिपदं सर्वं कुशलं मातुलस्य च ।उपविष्टं महाभागं रामः प्रष्टुं प्रचक्रमे ।। ७.१००.६ ॥
Tatha sampujya tamrishim taddhanam pratigrihya cha
Prishtva pratipadam sarvam kushalam matulasya cha, upavishtam mahabhagam ramah prashtum prachakrame
100.7
किमाह मातुलो वाक्यं यदर्थं भगवानिह ।
प्राप्तो वाक्यविदां श्रेष्ठः साक्षादिव बृहस्पतिः ।। ७.१००.७ ॥
Kimaha matulo vakyam yadartham bhagavaniha
Prapto vakyavidam shreshthah sakshadiva brihaspatih
100.8
रामस्य भाषितं श्रुत्वा महर्षिः कार्यविस्तरम् ।
वक्तुमद्भुतसङ्काशं राघवायोपचक्रमे ।। ७.१००.८ ॥
Ramasya bhashitam shrutva maharshih karyavistaram
Vaktumadbhutasankasham raghavayopachakrame
100.9
मातुलस्ते महाबाहो वाक्यमाह नरर्षभः ।
युधाजित्प्रीतिसंयुक्तं श्रूयतां यदि रोचते ।। ७.१००.९ ॥
Matulaste mahabaho vakyamaha nararshabhah
Yudhajitpritisanyuktam shruyatam yadi rochate
100.10
अयं गन्धर्वविषयः फलमूलोपशोभितः ।
सिन्धोरुभयतः पार्श्वे देशः परमशोभनः ।। ७.१००.१० ॥
Ayam gandharvavishayah phalamulopashobhitah
Sindhorubhayatah parshve deshah paramashobhanah
100.11
तं च रक्षन्ति गन्धर्वाः सायुधा युद्धकोविदाः ।
शैलूषस्य सुता वीर त्रिकोट्यो वै महाबलाः ।। ७.१००.११ ॥
Tam cha rakshanti gandharvah sayudha yuddhakovidah
Shailushasya suta vira trikotyo vai mahabalah
100.12
तान्विनिर्जित्य काकुत्स्थ गन्धर्वनगरं शुभम् ।
निवेशय महाबोहो स्वे पुरे सुसमाहिते ।। ७.१००.१२ ॥
Tanvinirjitya kakutstha gandharvanagaram shubham
Niveshaya mahaboho sve pure susamahite
100.13
अन्यस्य न गतिस्तत्र देशः परमशोभनः ।
रोचतां ते महाबाहो नाहं त्वामहितं वदे ।। ७.१००.१३ ॥
Anyasya na gatistatra deshah paramashobhanah
Rochatam te mahabaho naham tvamahitam vade
100.14
तच्छ्रुत्वा राघवः प्रीतो महर्षेर्मातुलस्य च ।
उवाच बाढमित्येव भरतं चान्ववैक्षत ।। ७.१००.१४ ॥
Tachchhrutva raghavah prito maharshermatulasya cha
Uvacha badhamityeva bharatam chanvavaikshata
100.15
सो ऽब्रवीद्राघवः प्रीतः साञ्जलिप्रग्रहो द्विजम् ।
इमौ कुमारौ तं देशं ब्रह्मर्षे विचरिष्यतः ।। ७.१००.१५ ॥
So bravidraghavah pritah sanjalipragraho dvijam
Imau kumarau tam desham brahmarshe vicharishyatah
100.16
भरतस्यात्मजौ वीरौ तक्षः पुष्कल एव च ।
मातुलेन सुगुप्तौ तु धर्मेण सुसमाहितौ ।। ७.१००.१६ ॥
Bharatasyatmajau virau takshah pushkala eva cha
Matulena suguptau tu dharmena susamahitau
100.17
भरतं चाग्रतः कृत्वा कुमारौ सबलानुगौ ।
निहत्य गन्धर्वसुतान्द्वे पुरे विभजिष्यतः ।। ७.१००.१७ ॥
Bharatam chagratah kritva kumarau sabalanugau
Nihatya gandharvasutandve pure vibhajishyatah
100.18
निवेश्य ते पुरवरे आत्मजौ सन्निवेश्य च ।
आगमिष्यति मे भूयः सकाशमतिधार्मिकः ।। ७.१००.१८ ॥
Niveshya te puravare atmajau sanniveshya cha
Agamishyati me bhuyah sakashamatidharmikah
100.19
ब्रह्मर्षिमेवमुक्त्वा तु भरतं सबलानुगम् ।
आज्ञापयामास तदा कुमारौ चाभ्यषेचयत् ।। ७.१००.१९ ॥
Brahmarshimevamuktva tu bharatam sabalanugam
Agyapayamasa tada kumarau chabhyashechayat
100.20
नक्षत्रेण च सौम्येन पुरस्कृत्याङ्गिरस्सुतम् ।
भरतः सह सैन्येन कुमाराभ्यां विनिर्ययौ ।। ७.१००.२० ॥
Nakshatrena cha saumyena puraskrityangirassutam
Bharatah saha sainyena kumarabhyam viniryayau
100.21
सा सेना शक्रयुक्तेव नगरान्निर्ययावथ ।
राघवानुगता दूरं दुराधर्षा सुरैरपि ।। ७.१००.२१ ॥
Sa sena shakrayukteva nagaranniryayavatha
Raghavanugata duram duradharsha surairapi
100.22
मांसादानि च सत्त्वानि रक्षांसि सुमहान्ति च ।
अनुजग्मुर्हि भरतं रुधिरस्य पिपासया ।। ७.१००.२२ ॥
Mansadani cha sattvani rakshansi sumahanti cha
Anujagmurhi bharatam rudhirasya pipasaya
100.23
भूतग्रामाश्च बहवो मांसभक्षाः सुदारुणाः ।
गन्धर्वपुत्रमांसानि भोक्तुकामाः सहस्रशः ।। ७.१००.२३ ॥
Bhutagramashcha bahavo mansabhakshah sudarunah
Gandharvaputramansani bhoktukamah sahasrashah
100.24
सिंहव्याघ्रवराहाणां खेचराणां च पक्षिणाम् ।
बहूनि वै सहस्राणि सेनाया ययुरग्रतः ।। ७.१००.२४ ॥
Sinhavyaghravarahanam khecharanam cha pakshinam
Bahuni vai sahasrani senaya yayuragratah
100.25
अध्यर्धमासमुषिता पथि सेना निरामया ।
हृष्टपुष्टजनाकीर्णा केकयं समुपागमत् ।। ७.१००.२५ ।।
Adhyardhamasamushita pathi sena niramaya
Hrishtapushtajanakirna kekayam samupagamat