UtshovSarga 78
78.1
निकुम्भं च हतं श्रुत्वा कुम्भं च विनिपातितम्।
रावणः परमामर्षी प्रजज्वालानलो यथा ।। ६.७८.१ ।।
Nikumbham cha hatam shrutva kumbham cha vinipatitam
Ravanah paramamarshi prajajvalanalo yatha
78.2
नैर्ऋतः क्रोधशोकाभ्यां द्वाभ्यां तु परिमूर्च्छितः।
खरपुत्रं विशालाक्षं मकराक्षमचोदयत् ।। ६.७८.२ ।।
Nairritah krodhashokabhyam dvabhyam tu parimurchchhitah
Kharaputram vishalaksham makarakshamachodayat
78.3
गच्छ पुत्र मया ऽ ऽज्ञप्तो बलेनाभिसमन्वितः।
राघवं लक्ष्मणं चैव जहि तांश्च वनौकसः ।। ६.७८.३ ।।
Gachchha putra maya gyapto balenabhisamanvitah
Raghavam lakshmanam chaiva jahi tanshcha vanaukasah
78.4
रावणस्य वचः श्रुत्वा शूरमानी खरात्मजः।
बाढमित्यब्रवीद्धृष्टो मकाराक्षो निशाचरः ।। ६.७८.४ ।।
Ravanasya vachah shrutva shuramani kharatmajah
Badhamityabraviddhrishto makaraksho nishacharah
78.5
सो ऽबिवाद्य दशग्रीवं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम्।
निर्जगाम गृहाच्छुभ्राद्रावणस्याज्ञया बली ।। ६.७८.५ ।।
So bivadya dashagrivam kritva chapi pradakshinam
Nirjagama grihachchhubhradravanasyagyaya bali
78.6
समीपस्थं बलाध्यक्षं खरपुत्रो ऽब्रवीदिदम्।
रथश्चानीयतां शीघ्रं सैन्यं चाहूयतां त्वरात् ।। ६.७८.६ ।।
Samipastham baladhyaksham kharaputro bravididam
Rathashchaniyatam shighram sainyam chahuyatam tvarat
78.7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा बलाध्यक्षो निशाचरः।
स्यन्दनं च बलं चैव समीपं प्रत्यपादयत् ।। ६.७८.७ ।।
Tasya tadvachanam shrutva baladhyaksho nishacharah
Syandanam cha balam chaiva samipam pratyapadayat
78.8
प्रदक्षिणं रथं कृत्वा आरुरोह निशाचरः।
सूतं सञ्चोदयामास शीघ्रं मे रथमावह ।। ६.७८.८ ।।
Pradakshinam ratham kritva aruroha nishacharah
Sutam sanchodayamasa shighram me rathamavaha
78.9
अथ तान् राक्षसान् सर्वान् मकराक्षो ऽब्रवीदिदम्।
यूयं सर्वे प्रयुद्ध्यध्वं पुरस्तान्मम राक्षसाः ।। ६.७८.९ ।।
Atha tan rakshasan sarvan makaraksho bravididam
Yuyam sarve prayuddhyadhvam purastanmama rakshasah
78.10
अहं राक्षसराजेन रावणेन महात्मना।
आज्ञप्तः समरे हन्तुं तावुभौ रामलक्ष्मणौ ।। ६.७८.१० ।।
Aham rakshasarajena ravanena mahatmana
Agyaptah samare hantum tavubhau ramalakshmanau
78.11
अद्य रामं वधिष्यामि लक्ष्मणं च निशाचराः।
शाखामृगं च सुग्रीवं वानरांश्च शरोत्तमैः ।। ६.७८.११ ।।
Adya ramam vadhishyami lakshmanam cha nishacharah
Shakhamrigam cha sugrivam vanaranshcha sharottamaih
78.12
अद्य शूलनिपातैश्च वानराणां महाचमूम्।
प्रदहिष्यामि सम्प्राप्तः शुष्केन्धनमिवानलः ।। ६.७८.१२ ।।
Adya shulanipataishcha vanaranam mahachamum
Pradahishyami sampraptah shushkendhanamivanalah
78.13
मकराक्षस्य तच्छ्रुत्वा वचनं ते निशाचराः।
सर्वे नानायुधोपेता बलवन्तः समागताः ।। ६.७८.१३ ।।
Makarakshasya tachchhrutva vachanam te nishacharah
Sarve nanayudhopeta balavantah samagatah
78.14
ते कामरूपिणः सर्वे दंष्ट्रिणः पिङ्गलेक्षणाः।
मातङ्गा इव नर्दन्तो ध्वस्तकेशा भयानकाः ।। ६.७८.१४ ।।
Te kamarupinah sarve danshtrinah pingalekshanah
Matanga iva nardanto dhvastakesha bhayanakah
78.15
परिवार्य महाकाया महाकायं खरात्मजम्।
अभिजग्मुस्ततो हृष्टाश्चालयन्तो वसुन्धराम् ।। ६.७८.१५ ।।
Parivarya mahakaya mahakayam kharatmajam
Abhijagmustato hrishtashchalayanto vasundharam
78.16
शङ्खभेरीसहस्राणामाहतानां समन्ततः।
क्ष्वेलितास्फोटितानां च ततः शब्दो महानभूत् ।। ६.७८.१६ ।।
Shankhabherisahasranamahatanam samantatah
Kshvelitasphotitanam cha tatah shabdo mahanabhut
78.17
प्रभ्रष्टो ऽथ करात्तस्य प्रतोदः सारथेस्तदा।
पपात सहसा चैव ध्वजस्तस्य च रक्षसः ।। ६.७८.१७ ।।
Prabhrashto tha karattasya pratodah sarathestada
Papata sahasa chaiva dhvajastasya cha rakshasah
78.18
तस्य ते रथयुक्ताश्च हया विक्रमवर्जिताः।
चरणैराकुलैर्गत्वा दीनाः सास्रमुखा ययुः ।। ६.७८.१८ ।।
Tasya te rathayuktashcha haya vikramavarjitah
Charanairakulairgatva dinah sasramukha yayuh
78.19
प्रवाति पवनस्तस्मिन् सपांसुः खरदारुणः।
निर्याणे तस्य रौद्रस्य मकराक्षस्य दुर्मतेः ।। ६.७८.१९ ।।
Pravati pavanastasmin sapansuh kharadarunah
Niryane tasya raudrasya makarakshasya durmateh
78.20
तानि दृष्ट्वा निमित्तानि राक्षसा वीर्यवत्तमाः।
अचिन्त्य निर्गताः सर्वे यत्र तौ रामलक्ष्मणौ ।। ६.७८.२० ।।
Tani drishtva nimittani rakshasa viryavattamah
Achintya nirgatah sarve yatra tau ramalakshmanau
78.21
घनगजमहिषाङ्गतुल्यवर्णाः समरमुखेष्वसकृद्गदासिभिन्नाः।
अहमहमिति युद्धकौशलास्ते रजनिचराः परितः समुन्नदन्तः ।। ६.७८.२१ ।।
Ghanagajamahishangatulyavarnah samaramukheshvasakridgadasibhinnah
Ahamahamiti yuddhakaushalaste rajanicharah paritah samunnadantah
78.22
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे अष्टसप्ततितमः सर्गः ।
। ७८ ।।
Ityarshe shrimadramayane valmikiye adikavye shrimadyuddhakande ashtasaptatitamah sargah