UtshovSarga 68
68.1
कुम्भकर्णं हतं दृष्ट्वा राघवेण महात्मना।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ।। ६.६८.१ ।।
Kumbhakarnam hatam drishtva raghavena mahatmana
Rakshasa rakshasendraya ravanaya nyavedayan
68.2
राजन् स कालसङ्काशः संयुक्तः कालकर्मणा।
विद्राव्य वानरीं सेनां भक्षयित्वा च वानरान् ।। ६.६८.२ ।।
Rajan sa kalasankashah sanyuktah kalakarmana
Vidravya vanarim senam bhakshayitva cha vanaran
68.3
प्रतपित्वा मुहूर्तं च प्रशान्तो राम तेजसा।
कायेनार्धप्रविष्टेन समुद्रं भीमदर्शनम् ।। ६.६८.३ ।।
Pratapitva muhurtam cha prashanto rama tejasa
Kayenardhapravishtena samudram bhimadarshanam
68.4
निकृत्तकण्ठोरुभुजो विक्षरन् रुधिरं बहु।
रुद्ध्वा द्वारं शरीरेण लङ्कायाः पर्वतोपमः ।। ६.६८.४ ।।
Nikrittakanthorubhujo viksharan rudhiram bahu
Ruddhva dvaram sharirena lankayah parvatopamah
68.5
कुम्भकर्णस्तव भ्राता काकुत्स्थशरपीडितः।
लगण्डभूतो विकृतो दावदग्ध इव द्रुमः ।। ६.६८.५ ।।
Kumbhakarnastava bhrata kakutsthasharapiditah
Lagandabhuto vikrito davadagdha iva drumah
68.6
तं श्रुत्वा निहतं सङ्ख्ये कुम्भकर्णं महाबलम्।
रावणः शोकसन्तप्तो मुमोह च पपात च ।। ६.६८.६ ।।
Tam shrutva nihatam sankhye kumbhakarnam mahabalam
Ravanah shokasantapto mumoha cha papata cha
68.7
पितृव्यं निहतं दृष्ट्वा देवान्तकनरान्तकौ।
त्रिशिराश्चातिकायश्च रुरुदुः शोकपीडिताः ।। ६.६८.७ ।।
Pitrivyam nihatam drishtva devantakanarantakau
Trishirashchatikayashcha ruruduh shokapiditah
68.8
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा रामेणाक्लिष्टकर्मणा।
महोदरमहापार्श्वौ शोकाक्रान्तौ बभूवतुः ।। ६.६८.८ ।।
Bhrataram nihatam drishtva ramenaklishtakarmana
Mahodaramahaparshvau shokakrantau babhuvatuh
68.9
ततः कृच्छ्रात् समासाद्य सञ्ज्ञां राक्षसपुङ्गवः।
कुम्भकर्णवधाद्दीनो विललाप स रावणः ।। ६.६८.९ ।।
Tatah krichchhrat samasadya sangyam rakshasapungavah
Kumbhakarnavadhaddino vilalapa sa ravanah
68.10
हा वीर रिपुदर्पघ्न कुम्भकर्ण महाबल।
त्वं मां विहाय वै दैवाद्यातो ऽसि यमसादनम् ।। ६.६८.१० ।।
Ha vira ripudarpaghna kumbhakarna mahabala
Tvam mam vihaya vai daivadyato si yamasadanam
68.11
मम शल्यमनुद्धत्य बान्धवानां महाबल।
शत्रुसैन्यं प्रताप्यैकस्त्वं मां सन्त्यज्य गच्छसि ।। ६.६८.११ ।।
Mama shalyamanuddhatya bandhavanam mahabala
Shatrusainyam pratapyaikastvam mam santyajya gachchhasi
68.12
इदानीं खल्वहं नास्मि यस्य मे दक्षिणो भुजः।
पतितो यं समाश्रित्य न बिभेमि सुरासुरात् ।। ६.६८.१२ ।।
Idanim khalvaham nasmi yasya me dakshino bhujah
Patito yam samashritya na bibhemi surasurat
68.13
कथमेवंविधो वीरो देवदानवदर्पहा।
कालाग्निरुद्रप्रतिमो रणे रामेण वै हतः ।। ६.६८.१३ ।।
Kathamevanvidho viro devadanavadarpaha
Kalagnirudrapratimo rane ramena vai hatah
68.14
यस्य ते वज्रनिष्पेषो न कुर्याद्व्यसनं सदा।
स कथं रामबाणार्तः प्रसुप्तो ऽसि महीतले ।। ६.६८.१४ ।।
Yasya te vajranishpesho na kuryadvyasanam sada
Sa katham ramabanartah prasupto si mahitale
68.15
एते देवगणाः सार्धमृष्टिभिर्गगने स्थिताः।
निहतं त्वां रणे दृष्ट्वा निनदन्ति प्रहर्षिताः ।। ६.६८.१५ ।।
Ete devaganah sardhamrishtibhirgagane sthitah
Nihatam tvam rane drishtva ninadanti praharshitah
68.16
ध्रुवमद्यैव संहृष्टा लब्धलक्षाः प्लवङ्गमाः।
आरोक्ष्यन्ति हि दुर्गाणि लङ्काद्वाराणि सर्वशः ।। ६.६८.१६ ।।
Dhruvamadyaiva sanhrishta labdhalakshah plavangamah
Arokshyanti hi durgani lankadvarani sarvashah
68.17
राज्येन नास्ति मे कार्यं किं करिष्यामि सीतया।
कुम्भकर्णविहीनस्य जीविते नास्ति मे रतिः ।। ६.६८.१७ ।।
Rajyena nasti me karyam kim karishyami sitaya
Kumbhakarnavihinasya jivite nasti me ratih
68.18
यद्यहं भ्रातृहन्तारं न हन्मि युधि राघवम्।
ननु मे मरणं श्रेयो न चेदं व्यर्थजीवितम् ।। ६.६८.१८ ।।
Yadyaham bhratrihantaram na hanmi yudhi raghavam
Nanu me maranam shreyo na chedam vyarthajivitam
68.19
अद्यैव तं गमिष्यामि देशं यत्रानुजो मम।
नहि भ्रातऽन् समुत्सृज्य क्षणं जीवितुमुत्सहे ।। ६.६८.१९ ।।
Adyaiva tam gamishyami desham yatranujo mama
Nahi bhratan samutsrijya kshanam jivitumutsahe
68.20
देवा हि मां हसिष्यन्ति दृष्ट्वा पूर्वापकारिणम्।
कथमिन्द्रं जयिष्यामि कुम्भकर्ण हते त्वयि ।। ६.६८.२० ।।
Deva hi mam hasishyanti drishtva purvapakarinam
Kathamindram jayishyami kumbhakarna hate tvayi
68.21
तदिदं मामनुप्राप्तं विभीषणवचः शुभम्।
यदज्ञानान्मया तस्य न गृहीतं महात्मनः ।। ६.६८.२१ ।।
Tadidam mamanupraptam vibhishanavachah shubham
Yadagyananmaya tasya na grihitam mahatmanah
68.22
विभीषणवचो यावत् कुम्भकर्णप्रहस्तयोः।
विनाशो ऽयं समुत्पन्नो मां व्रीडयति दारुणः ।। ६.६८.२२ ।।
Vibhishanavacho yavat kumbhakarnaprahastayoh
Vinasho yam samutpanno mam vridayati darunah
68.23
तस्यायं कर्मणः प्राप्तो विपाको मम शोकदः।
यन्मया धार्मिकः श्रीमान् स निरस्तो विभीषणः ।। ६.६८.२३ ।।
Tasyayam karmanah prapto vipako mama shokadah
Yanmaya dharmikah shriman sa nirasto vibhishanah
68.24
इति बहुविधमाकुलान्तरात्मा कृपणमतीव विलप्य कुम्भकर्णम्।
न्यपतदथ दशाननो भृशार्तस्तमनुजमिन्द्ररिपुं हतं विदित्वा ।। ६.६८.२४ ।।
Iti bahuvidhamakulantaratma kripanamativa vilapya kumbhakarnam
Nyapatadatha dashanano bhrishartastamanujamindraripum hatam viditva
68.25
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे अष्टषष्टितमः सर्गः ।
। ६८ ।।
Ityarshe shrimadramayane valmikiye adikavye shrimadyuddhakande ashtashashtitamah sargah