UtshovSarga 39
39.1
ताम् रात्रिम् उषितास् तत्र सुवेले हरि पुम्गवाः ।
लन्कायाम् ददृशुर् वीरा वनान्य् उपवनानि च ।। ६-३९-१।।
Tam ratrim ushitas tatra suvele hari pumgavah
Lankayam dadrishur vira vanany upavanani cha
39.2
सम सौम्यानि रम्याणि विशालान्य् आयतानि च ।
दृष्टि रम्याणि ते दृष्ट्वा बभूवुर् जात विस्मयाः ।। ६-३९-२।।
Sama saumyani ramyani vishalany ayatani cha
Drishti ramyani te drishtva babhuvur jata vismayah
39.3
चम्पक अशोक पुम्नाग साल ताल समाकुला ।
तमाल वन संचन्ना नाग माला समावृता ।। ६-३९-३।।
Champaka ashoka pumnaga sala tala samakula
Tamala vana sanchanna naga mala samavrita
39.4
हिन्तालैर् अर्जुनैर् नीपैः सप्त पर्णैश् च पुष्पितैः ।
तिलकैः कर्णिकारैश् च पटालैश् च समन्ततः ।। ६-३९-४।।
Hintalair arjunair nipaih sapta parnaish cha pushpitaih
Tilakaih karnikaraish cha patalaish cha samantatah
39.5
शुशुभे पुष्पित अग्रैश् च लता परिगतैर् द्रुमैः ।
लन्का बहु विधैर् दिव्यैर् यथा इन्द्रस्य अमरावती ।। ६-३९-५।।
Shushubhe pushpita agraish cha lata parigatair drumaih
Lanka bahu vidhair divyair yatha indrasya amaravati
39.6
विचित्र कुसुम उपेतै रक्त कोमल पल्लवैः ।
शाद्वलैश् च तथा नीलैश् चित्राभिर् वन राजिभिः ।। ६-३९-६।।
Vichitra kusuma upetai rakta komala pallavaih
Shadvalaish cha tatha nilaish chitrabhir vana rajibhih
39.7
गन्ध आढ्यान्य् अभिरम्याणि पुष्पाणि च फलानि च ।
धारयन्त्य् अगमास् तत्र भूषणानि इव मानवाः ।। ६-३९-७।।
Gandha adhyany abhiramyani pushpani cha phalani cha
Dharayanty agamas tatra bhushanani iva manavah
39.8
तच् चैत्र रथ सम्काशम् मनोज्नम् नन्दन उपमम् ।
वनम् सर्व ऋतुकम् रम्यम् शुशुभे षट्पद आयुतम् ।। ६-३९-८।।
Tach chaitra ratha samkasham manojnam nandana upamam
Vanam sarva ritukam ramyam shushubhe shatpada ayutam
39.9
नत्यूह कोयष्टि भकैर् नृत्यमानैश् च बर्हिभिः ।
रुतम् पर भृतानाम् च शुश्रुवे वन निर्झरे ।। ६-३९-९।।
Natyuha koyashti bhakair nrityamanaish cha barhibhih
Rutam para bhritanam cha shushruve vana nirjhare
39.10
नित्य मत्त विहम्गानि भ्रमर आचरितानि च ।
कोकिल आकुल षण्डानि विहग अभिरुतानि च ।। ६-३९-१०।।
Nitya matta vihamgani bhramara acharitani cha
Kokila akula shandani vihaga abhirutani cha
39.11
भृन्ग राज अभिगीतानि भ्रमरैः सेवितानि च ।
कोणालक विघुष्टानि सारस अभिरुतानि च ।। ६-३९-११।।
Bhringa raja abhigitani bhramaraih sevitani cha
Konalaka vighushtani sarasa abhirutani cha
39.12
विविशुस् ते ततस् तानि वनान्य् उपवनानि च ।
हृष्टाह् प्रमुदिता वीरा हरयः काम रूपिणः ।। ६-३९-१२।।
Vivishus te tatas tani vanany upavanani cha
Hrishtah pramudita vira harayah kama rupinah
39.13
तेषाम् प्रविशताम् तत्र वानराणाम् महा ओजसाम् ।
पुष्प संसर्ग सुरभिर् ववौ घ्राण सुखो अनिलः ।। ६-३९-१३।।
Tesham pravishatam tatra vanaranam maha ojasam
Pushpa sansarga surabhir vavau ghrana sukho anilah
39.14
अन्ये तु हरि वीराणाम् यूथान् निष्क्रम्य यूथपाः ।
सुग्रीवेण अभ्यनुज्नाता लन्काम् जग्मुः पताकिनीम् ।। ६-३९-१४।।
Anye tu hari viranam yuthan nishkramya yuthapah
Sugrivena abhyanujnata lankam jagmuh patakinim
39.15
वित्रासयन्तो विहगांस् त्रासयन्तो मृग द्विपान् ।
कम्पयन्तश् च ताम् लन्काम् नादैः स्वैर् नदताम् वराः ।। ६-३९-१५।।
Vitrasayanto vihagans trasayanto mriga dvipan
Kampayantash cha tam lankam nadaih svair nadatam varah
39.16
कुर्वन्तस् ते महा वेगा महीम् चारण पीडिताम् ।
अजश् च सहसा एव ऊर्ध्वम् जगाम चरण उद्धतम् ।। ६-३९-१६।।
Kurvantas te maha vega mahim charana piditam
Ajash cha sahasa eva urdhvam jagama charana uddhatam
39.17
ऋक्षाः सिम्हा वराहाश् च महिषा वारणा मृगाः ।
तेन शब्देन वित्रस्ता जग्मुर् भीता दिशो दश ।। ६-३९-१७।।
Rikshah simha varahash cha mahisha varana mrigah
Tena shabdena vitrasta jagmur bhita disho dasha
39.18
शिखरम् तु त्रिकूटस्य प्रांशु च एकम् दिवि स्पृशम् ।
समन्तात् पुष्प संचन्नम् महा रजत सम्निभम् ।। ६-३९-१८।।
Shikharam tu trikutasya pranshu cha ekam divi sprisham
Samantat pushpa sanchannam maha rajata samnibham
39.19
शत योजन विस्तीर्णम् विमलम् चारु दर्शनम् ।
श्लक्ष्णम् श्रीमन् महच् चैव दुष्प्रापम् शकुनैर् अपि ।। ६-३९-१९।।
Shata yojana vistirnam vimalam charu darshanam
Shlakshnam shriman mahach chaiva dushprapam shakunair api
39.20
मनसा अपि दुरारोहम् किम् पुनः कर्मणा जनैः ।
निविष्टा तत्र शिखरे लन्का रावण पालिता ।। ६-३९-२०।।
Manasa api duraroham kim punah karmana janaih
Nivishta tatra shikhare lanka ravana palita
39.21
दशयोजनविस्तीर्णा विंशद्योजनमायता ।
सा पुरी गोपुरैर् उच्चैः पाण्डुर अम्बुद सम्निभैः ।कान्चनेन च सालेन राजतेन च शोभिता ।। ६-३९-२१।।
Dashayojanavistirna vinshadyojanamayata
Sa puri gopurair uchchaih pandura ambuda samnibhaih, kanchanena cha salena rajatena cha shobhita
39.22
प्रासादैश् च विमानैश् च लन्का परम भूषिता ।
घनैर् इव आतप अपाये मध्यमम् वैष्णवम् पदम् ।। ६-३९-२२।।
Prasadaish cha vimanaish cha lanka parama bhushita
Ghanair iva atapa apaye madhyamam vaishnavam padam
39.23
तस्याम् स्तम्भ सहस्रेण प्रासादः समलम्कृतः ।
कैलास शिखर आकारो दृश्यते खम् इव उल्लिखन् ।। ६-३९-२३।।
Tasyam stambha sahasrena prasadah samalamkritah
Kailasa shikhara akaro drishyate kham iva ullikhan
39.24
चैत्यः स राक्षस इन्द्रस्य बभूव पुर भूषणम् ।
शतेन रक्षसाम् नित्यम् यः समग्रेण रक्ष्यते ।। ६-३९-२४।।
Chaityah sa rakshasa indrasya babhuva pura bhushanam
Shatena rakshasam nityam yah samagrena rakshyate
39.25
मनोज्ञाम् काञ्चनवतीम् सर्वतैरुपशोभिताम् ।
नानाधातुविचित्रैश्च उद्यानैरुपशोभिताम् ।। ६-३९-२५।।
Manogyam kanchanavatim sarvatairupashobhitam
Nanadhatuvichitraishcha udyanairupashobhitam
39.26
नानाविहगसम्घष्टाम् नानामृगनिषेविताम् ।
नानाकुसुमसंपन्नाम् नानाराक्षससेविताम् ।। ६-३९-२६।।
Nanavihagasamghashtam nanamriganishevitam
Nanakusumasampannam nanarakshasasevitam
39.27
ताम् समृद्धाम् समृद्ध अर्थो लक्ष्मीवाम्ल् लक्ष्मण अग्रजः ।
रावणस्य पुरीम् रामो ददर्श सह वानरैः ।। ६-३९-२७।।
Tam samriddham samriddha artho lakshmivaml lakshmana agrajah
Ravanasya purim ramo dadarsha saha vanaraih
39.28
ताम् महागृहसम्बाधां दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः ।
नगरीं त्रिदिवप्रख्यां विस्मयं प्राप वीर्यवान् ६-३९-२८।।
Tam mahagrihasambadham drishtva lakshmanapurvajah
Nagarim tridivaprakhyam vismayam prapa viryavan 6-39-28
39.29
ताम् रत्न पूर्णाम् बहु सम्विधानाम् ।
प्रासाद मालाभिर् अलम्कृताम् च ।पुरीम् महा यन्त्र कवाट मुख्याम् ।ददर्श रामो महता बलेन ।। ६-३९-२९
Tam ratna purnam bahu samvidhanam
Prasada malabhir alamkritam cha, purim maha yantra kavata mukhyam, dadarsha ramo mahata balena, 6-39-29