UtshovSarga 23
23.1
निमित्तानि निमित्तज्ञो दृष्ट्वा लक्ष्मणपूर्वजः ।
सौमित्रिम् सम्परिष्वज्य इदम् वचनम्ब्रवीत् ॥६-२३-१॥
Nimittani nimittagyo drishtva lakshmanapurvajah
Saumitrim samparishvajya idam vachanambravit
23.2
परिगृह्योदकम् शीतम् वनानि फलवन्ति च ।
बलौ घम् सम्विभज्येमम् व्यूह्य तिष्ठेम लक्ष्मण ॥६-२३-२॥
Parigrihyodakam shitam vanani phalavanti cha
Balau gham samvibhajyemam vyuhya tishthema lakshmana
23.3
लोकक्षयकरम् भीमम् भयम् पश्याम्युपस्थितम् ।
प्रबर्हणम् प्रवीराणामृक्षवानररक्षसाम् ॥६-२३-३॥
Lokakshayakaram bhimam bhayam pashyamyupasthitam
Prabarhanam praviranamrikshavanararakshasam
23.4
वाताश्च कलुषा वान्ति कम्पते च वसुन्धरा ।
पर्वताग्राणि वेपन्ते पतन्ति च महीरुःआः ॥६-२३-४॥
Vatashcha kalusha vanti kampate cha vasundhara
Parvatagrani vepante patanti cha mahiruhah
23.5
मेघाः क्रव्यादसम्काशाः परुषाः परुषस्वनाः ।
क्रूराः क्रूरम् प्रवर्षन्ति मिश्रम् शोणितबिन्दुभिः ॥६-२३-५॥
Meghah kravyadasamkashah parushah parushasvanah
Krurah kruram pravarshanti mishram shonitabindubhih
23.6
रक्तचन्दनसम्काशा सम्ध्या परमदारुणा ।
ज्वलतः प्रपतत्येतदादित्यादग्निमण्डलम् ॥६-२३-६॥
Raktachandanasamkasha samdhya paramadaruna
Jvalatah prapatatyetadadityadagnimandalam
23.7
दीना दीनस्वराः क्रूराः सर्वतो मृगपक्षिणः ।
प्रत्यादित्यम् विनर्दन्ति जनयन्तो महद्भयम् ॥६-२३-७॥
Dina dinasvarah krurah sarvato mrigapakshinah
Pratyadityam vinardanti janayanto mahadbhayam
23.8
रजन्यामप्रकाशस्तु सम्तापयति चन्द्रमाः ।
कृष्णरक्ताम्शुपर्यन्तो लोकक्षय इवोदितः ॥६-२३-८॥
Rajanyamaprakashastu samtapayati chandramah
Krishnaraktamshuparyanto lokakshaya ivoditah
23.9
ह्रस्वो रूक्षोऽप्रशस्तश्च परिवेषस्तु लोहितः ।
आदित्ये विमले वीलम् लक्ष्म लक्ष्मण दृश्यते ॥६-२३-९॥
Hrasvo rukshoprashastashcha pariveshastu lohitah
Aditye vimale vilam lakshma lakshmana drishyate
23.10
रजसा महता चापि नक्षत्राणि हतानि च ।
युगान्तमिव लोकानाम् पश्य शसन्ति लक्ष्मण ॥६-२३-१०॥
Rajasa mahata chapi nakshatrani hatani cha
Yugantamiva lokanam pashya shasanti lakshmana
23.11
काकाः श्येनास्तथा नीचा गृध्राः परिपतन्ति च ।
शिवाश्चाप्यशुभान्नादान्नदन्ति सुमहाभयान् ॥६-२३-११॥
Kakah shyenastatha nicha gridhrah paripatanti cha
Shivashchapyashubhannadannadanti sumahabhayan
23.12
शैलैः शूलैश्च खड्गैश्च विमुकैः कपिराक्षसैः ।
भविष्यत्यावृता भूमिर्माम्सशोणितकर्दमा ॥६-२३-१२॥
Shailaih shulaishcha khadgaishcha vimukaih kapirakshasaih
Bhavishyatyavrita bhumirmamsashonitakardama
23.13
क्षिप्रमद्यैव दुर्धर्षाम् पुरीम् रावणपालिताम् ।
अभियाम जवेनैव सर्वैर्हरिभिरावृताः ॥६-२३-१३॥
Kshipramadyaiva durdharsham purim ravanapalitam
Abhiyama javenaiva sarvairharibhiravritah
23.14
इत्येवमुक्त्वा धन्वी स रामः सम्ग्रामधर्षणः ।
प्रतस्थे पुरतो रामो लङ्कामभिमुखो विभुः ॥६-२३-१४॥
Ityevamuktva dhanvi sa ramah samgramadharshanah
Pratasthe purato ramo lankamabhimukho vibhuh
23.15
सविभीषणसुग्रीवाः सर्वे ते वानरर्षभाः ।
प्रतस्थिरे विनर्दन्तो धृतानाम् द्विषताम् वधे ॥६-२३-१५॥
Savibhishanasugrivah sarve te vanararshabhah
Pratasthire vinardanto dhritanam dvishatam vadhe
23.16
राघवस्य प्रियार्थम् तु सुतराम् वीर्यशालिनाम् ।
हरीणाम् कर्मचेष्टाभिस्तुतोष रघुनन्दनः ॥६-२३-१६॥
Raghavasya priyartham tu sutaram viryashalinam
Harinam karmacheshtabhistutosha raghunandanah