UtshovSarga 120
120.1
ततो हि दुर्मना रामः श्रुत्वैवं वदतां गिरः ।
दध्यौ मुहूर्तं धर्मात्मा बाष्पव्याकुललोचनः ।। ६.१२०.१ ।।
Tato hi durmana ramah shrutvaivam vadatam girah
Dadhyau muhurtam dharmatma bashpavyakulalochanah
120.2
ततो वैश्रवणो राजा यमश्चामित्रकर्शनः ।
सहस्राक्षो महेन्द्रश्च वरुणश्च परन्तपः ।। ६.१२०.२ ।।
Tato vaishravano raja yamashchamitrakarshanah
Sahasraksho mahendrashcha varunashcha parantapah
120.3
षडर्धनयनः श्रीमान् महादेवो वृषध्वजः ।
कर्ता सर्वस्य लोकस्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।। ६.१२०.३ ।।
Shadardhanayanah shriman mahadevo vrishadhvajah
Karta sarvasya lokasya brahma brahmavidam varah
120.4
एते सर्वे समागम्य विमानैः सूर्यसन्निभैः ।
आगम्य नगरीं लङ्कामभिजग्मुश्च राघवम् ।। ६.१२०.४ ।।
Ete sarve samagamya vimanaih suryasannibhaih
Agamya nagarim lankamabhijagmushcha raghavam
120.5
ततः सहस्ताभरणान् प्रगृह्य विपुलान् भुजान् ।
अब्रुवंस्त्रिदशश्रैष्ठाः प्राञ्जलिं राघवं स्थितम् ।। ६.१२०.५ ।।
Tatah sahastabharanan pragrihya vipulan bhujan
Abruvanstridashashraishthah pranjalim raghavam sthitam
120.6
कर्ता सर्वस्य लोकस्य श्रेष्ठो ज्ञानवतां वरः ।
उपेक्षसे कथं सीतां पतन्तीं हव्यवाहने ।। ६.१२०.६ ।।
Karta sarvasya lokasya shreshtho gyanavatam varah
Upekshase katham sitam patantim havyavahane
120.7
कथं देवगणश्रेष्ठमात्मानं नावबुध्यसे ।
। ६.१२०.७ ।।
Katham devaganashreshthamatmanam navabudhyase
120.8
ऋतधामा वसुः पूर्वं वसूनां त्वं प्रजापतिः ।
त्रयाणां त्वं हि लोकानामादिकर्ता स्वयम्प्रभुः ।रुद्राणामष्टमो रुद्रः साध्यानामसि पञ्चमः ।। ६.१२०.८ ।।
Ritadhama vasuh purvam vasunam tvam prajapatih
Trayanam tvam hi lokanamadikarta svayamprabhuh, rudranamashtamo rudrah sadhyanamasi panchamah
120.9
अश्विनौ चापि ते कर्णौ चन्द्रसूर्यौ च चक्षुषी ।
अन्ते चादौ च लोकानां दृश्यसे त्वं परन्तप ।। ६.१२०.९ ।।
Ashvinau chapi te karnau chandrasuryau cha chakshushi
Ante chadau cha lokanam drishyase tvam parantapa
120.10
उपेक्षसे च वैदेहीं मानुषः पाकृतो यथा ।
। ६.१२०.१० ।।
Upekshase cha vaidehim manushah pakrito yatha
120.11
इत्युक्तो लोकपालैस्तैः स्वामी लोकस्य राघवः ।
अब्रवीत्रिदशश्रेष्ठान् रामो धर्मभृतां वरः ।। ६.१२०.११ ।।
Ityukto lokapalaistaih svami lokasya raghavah
Abravitridashashreshthan ramo dharmabhritam varah
120.12
आत्मानं मानुषं मन्ये रामं दशरथात्मजम् ।
यो ऽहं यस्य यतश्चाहं भगवांस्तद् ब्रवीतु मे ।। ६.१२०.१२ ।।
Atmanam manusham manye ramam dasharathatmajam
Yo ham yasya yatashchaham bhagavanstad bravitu me
120.13
इति ब्रुवन्तं काकुत्स्थं ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः ।
अब्रवीच्छृणु मे राम सत्यं सत्यपराक्रम ।। ६.१२०.१३ ।।
Iti bruvantam kakutstham brahma brahmavidam varah
Abravichchhrinu me rama satyam satyaparakrama
120.14
भवान्नारायणो देवः श्रीमांश्चक्रायुधो विभुः ।
एकशृङ्गो वराहस्त्वं भूतभव्यसपत्नजित् ।। ६.१२०.१४ ।।
Bhavannarayano devah shrimanshchakrayudho vibhuh
Ekashringo varahastvam bhutabhavyasapatnajit
120.15
अक्षरं ब्रह्म सत्यं च मध्ये चान्ते च राघव ।
लोकानां त्वं परो धर्मो विष्वक्सेनश्चतुर्भुजः ।। ६.१२०.१५ ।।
Aksharam brahma satyam cha madhye chante cha raghava
Lokanam tvam paro dharmo vishvaksenashchaturbhujah
120.16
शार्ङ्गधन्वा हृषीकेशः पुरुषः पुरुषोत्तमः ।
अजितः खड्गधृद्विष्णुः कृष्णश्चैव बृहद्बलः ।। ६.१२०.१६ ।।
Sharngadhanva hrishikeshah purushah purushottamah
Ajitah khadgadhridvishnuh krishnashchaiva brihadbalah
120.17
सेनानीर्ग्रामणीश्च त्वं बुद्धिः सत्त्वं क्षमा दमः ।
प्रभवश्चाप्ययश्च त्वमुपेन्द्रो मधुसूदनः ।। ६.१२०.१७ ।।
Senanirgramanishcha tvam buddhih sattvam kshama damah
Prabhavashchapyayashcha tvamupendro madhusudanah
120.18
इन्द्रकर्मा महेन्द्रस्त्वं पद्मनाभो रणान्तकृत् ।
शरण्यं शरणं च त्वामाहुर्दिव्या महर्षयः ।। ६.१२०.१८ ।।
Indrakarma mahendrastvam padmanabho ranantakrit
Sharanyam sharanam cha tvamahurdivya maharshayah
120.19
सहस्रशृङ्गो वेदात्मा शतजिह्वो महर्षभः ।
। ६.१२०.१९ ।।
Sahasrashringo vedatma shatajihvo maharshabhah
120.20
त्वं त्रयाणां हि लोकानामादिकर्ता स्वयम्प्रभुः ।
सिद्धानामपि साध्यानामाश्रयश्चासि पूर्वजः ।। ६.१२०.२० ।।
Tvam trayanam hi lokanamadikarta svayamprabhuh
Siddhanamapi sadhyanamashrayashchasi purvajah
120.21
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः परन्तपः ।
प्रभवं निधनं वा ते न विदुः को भवानिति ।। ६.१२०.२१ ।।
Tvam yagyastvam vashatkarastvamonkarah parantapah
Prabhavam nidhanam va te na viduh ko bhavaniti
120.22
दृश्यसे सर्वभूतेषु ब्राह्मणेषु च गोषु च ।
दिक्षु सर्वासु गगने पर्वतेषु वनेषु च ।। ६.१२०.२२ ।।
Drishyase sarvabhuteshu brahmaneshu cha goshu cha
Dikshu sarvasu gagane parvateshu vaneshu cha
120.23
सहस्रचरणः श्रीमान् शतशीर्षः सहस्रदृक् ।
त्वं धारयसि भूतानि वसुधां च सपर्वताम् ।। ६.१२०.२३ ।।
Sahasracharanah shriman shatashirshah sahasradrik
Tvam dharayasi bhutani vasudham cha saparvatam
120.24
अन्ते पृथिव्याः सलिले दृश्यसे त्वं महोरगः ।
त्रील्लोँकान् धारयन् राम देवगन्धर्वदानवान् ।। ६.१२०.२४ ।।
Ante prithivyah salile drishyase tvam mahoragah
Trillonkan dharayan rama devagandharvadanavan
120.25
अहं ते हृदयं राम जिह्वा देवी सरस्वती ।
देवा गात्रेषु रोमाणि निर्मिता ब्रह्मणः प्रभो ।। ६.१२०.२५ ।।
Aham te hridayam rama jihva devi sarasvati
Deva gatreshu romani nirmita brahmanah prabho
120.26
निमेषस्ते भवेद्रात्रिरुन्मेषस्ते भवेद्दिवा ।
संस्कारास्ते ऽभवन् वेदा न तदस्ति त्वया विना ।। ६.१२०.२६ ।।
Nimeshaste bhavedratrirunmeshaste bhaveddiva
Sanskaraste bhavan veda na tadasti tvaya vina
120.27
जगत् सर्वं शरीरं ते स्थैर्यं ते वसुधातलम् ।
अग्निः कोपः प्रसादस्ते सोमः श्रीवत्सलक्षणः ।। ६.१२०.२७ ।।
Jagat sarvam shariram te sthairyam te vasudhatalam
Agnih kopah prasadaste somah shrivatsalakshanah
120.28
त्वया लोकास्त्रयः क्रान्ताः पुराणे विक्रमैस्त्रिभिः ।
महेन्द्रश्च कृतो राजा बलिं बद्ध्वा महासुरम् ।। ६.१२०.२८ ।।
Tvaya lokastrayah krantah purane vikramaistribhih
Mahendrashcha krito raja balim baddhva mahasuram
120.29
सीता लक्ष्मीर्भवान् विष्णुर्देवः कृष्णः प्रजापतिः ।
वधार्थं रावणस्येह प्रविष्टो मानुषीं तनुम् ।। ६.१२०.२९ ।।
Sita lakshmirbhavan vishnurdevah krishnah prajapatih
Vadhartham ravanasyeha pravishto manushim tanum
120.30
तदिदं नः कृतं कार्यं त्वया धर्मभृतां वर ।
निहतो रावणो राम प्रहृष्टो दिवमाक्रम ।। ६.१२०.३० ।।
Tadidam nah kritam karyam tvaya dharmabhritam vara
Nihato ravano rama prahrishto divamakrama
120.31
अमोघं बलवीर्यं ते अमोघस्ते पराक्रमः ।
अमोघं दर्शनं राम न च मोघः स्तवस्तव ।। ६.१२०.३१ ।।
Amogham balaviryam te amoghaste parakramah
Amogham darshanam rama na cha moghah stavastava
120.32
अमोघास्ते भविष्यन्ति भक्तिमन्तश्च ये नराः ।
। ६.१२०.३२ ।।
Amoghaste bhavishyanti bhaktimantashcha ye narah
120.33
ये त्वां देवं ध्रुवं भक्ताः पुराणं पुरुषोत्तमम् ।
प्राप्नुवन्ति सदा कामानिह लोके परत्र च ।। ६.१२०.३३ ।।
Ye tvam devam dhruvam bhaktah puranam purushottamam
Prapnuvanti sada kamaniha loke paratra cha
120.34
इममार्षं स्तवं नित्यमितिहासं पुरातनम् ।
ये नराः कीर्तयिष्यन्ति नास्ति तेषां पराभवः ।। ६.१२०.३४ ।।
Imamarsham stavam nityamitihasam puratanam
Ye narah kirtayishyanti nasti tesham parabhavah
120.35
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे विंशत्युत्तरशततमः सर्गः ।
। १२० ।।
Ityarshe shrimadramayane valmikiye adikavye shrimadyuddhakande vinshatyuttarashatatamah sargah