UtshovSarga 105
105.1
स तेन तु तथा क्रोधात् काकुत्स्थेनार्दितो रणे ।
रावणः समरश्लाघी महाक्रोधमुपागमत् ।। ६.१०५.१ ।।
Sa tena tu tatha krodhat kakutsthenardito rane
Ravanah samarashlaghi mahakrodhamupagamat
105.2
स दीप्तनयनो रोषाच्चापमायम्य वीर्यवान् ।
अभ्यर्दयत् सुसङ्क्रुद्धो राघवं परमाहवे ।। ६.१०५.२ ।।
Sa diptanayano roshachchapamayamya viryavan
Abhyardayat susankruddho raghavam paramahave
105.3
बाणधारासहस्रैस्तैः स तोयद इवाम्बरात् ।
राघवं रावणो बाणैस्तटाकमिव पूरयत् ।। ६.१०५.३ ।।
Banadharasahasraistaih sa toyada ivambarat
Raghavam ravano banaistatakamiva purayat
105.4
पूरितः शरजालेन धनुर्मुक्तेन संयुगे ।
महागिरिरिवाकम्प्यः काकुत्स्थो न प्रकम्पते ।। ६.१०५.४ ।।
Puritah sharajalena dhanurmuktena sanyuge
Mahagiririvakampyah kakutstho na prakampate
105.5
स शरैः शरजालानि वारयन् समरे स्थितः ।
गभस्तीनिव सूर्यस्य प्रतिजग्राह वीर्यवान् ।। ६.१०५.५ ।।
Sa sharaih sharajalani varayan samare sthitah
Gabhastiniva suryasya pratijagraha viryavan
105.6
ततः शरसहस्राणि क्षिप्रहस्तो निशाचरः ।
निजघानोरसि क्रुद्धो राघवस्य महात्मनः ।। ६.१०५.६ ।।
Tatah sharasahasrani kshiprahasto nishacharah
Nijaghanorasi kruddho raghavasya mahatmanah
105.7
स शोणित समादिग्धः समरे लक्ष्मणाग्रजः ।
दृष्टः फुल्ल इवारण्ये सुमहान् किंशुकद्रुमः ।। ६.१०५.७ ।।
Sa shonita samadigdhah samare lakshmanagrajah
Drishtah phulla ivaranye sumahan kinshukadrumah
105.8
शराभिघातसंरब्धः सो ऽपि जग्राह सायकान् ।
काकुत्स्थः सुमहातेजा युगान्तादित्यतेजसः ।। ६.१०५.८ ।।
Sharabhighatasanrabdhah so pi jagraha sayakan
Kakutsthah sumahateja yugantadityatejasah
105.9
ततो ऽयोन्यं सुसंरब्धावुभौ तौ रामरावणौ ।
शरान्धकारे समरे नोपालक्षयतां तदा ।। ६.१०५.९ ।।
Tato yonyam susanrabdhavubhau tau ramaravanau
Sharandhakare samare nopalakshayatam tada
105.10
ततः क्रोधसमाविष्टो रामो दशरथात्मजः ।
उवाच रावणं वीरः प्रहस्य परुषं वचः ।। ६.१०५.१० ।।
Tatah krodhasamavishto ramo dasharathatmajah
Uvacha ravanam virah prahasya parusham vachah
105.11
मम भार्या जनस्थानादज्ञानाद्राक्षसाधम ।
हृता ते विवशा यस्मात्तस्मात्त्वं नासि वीर्यवान् ।। ६.१०५.११ ।।
Mama bharya janasthanadagyanadrakshasadhama
Hrita te vivasha yasmattasmattvam nasi viryavan
105.12
मया विरहितां दीनां वर्तमानां महावने ।
वैदेहीं प्रसभं हृत्वा शूरो ऽहमिति मन्यसे ।। ६.१०५.१२ ।।
Maya virahitam dinam vartamanam mahavane
Vaidehim prasabham hritva shuro hamiti manyase
105.13
स्त्रीषु शूर विनाथासु परदाराभिमर्शक ।
कृत्वा कापुरुषं कर्म शूरो ऽहमिति मन्यसे ।। ६.१०५.१३ ।।
Strishu shura vinathasu paradarabhimarshaka
Kritva kapurusham karma shuro hamiti manyase
105.14
भिन्नमर्याद निर्लज्ज चारित्रेष्वनवस्थित ।
दर्पान्मृत्युमुपादाय शूरो ऽहमिति मन्यसे ।। ६.१०५.१४ ।।
Bhinnamaryada nirlajja charitreshvanavasthita
Darpanmrityumupadaya shuro hamiti manyase
105.15
शूरेण धनदभ्रात्रा बलैः समुदितेन च ।
श्लाघनीयं यशस्यं च कृतं कर्म महत्त्वया ।। ६.१०५.१५ ।।
Shurena dhanadabhratra balaih samuditena cha
Shlaghaniyam yashasyam cha kritam karma mahattvaya
105.16
उत्सेकेनाभिपन्नस्य गर्हितस्याहितस्य च ।
कर्मणः प्राप्नुहीदानीं तस्याद्य सुमहत् फलम् ।। ६.१०५.१६ ।।
Utsekenabhipannasya garhitasyahitasya cha
Karmanah prapnuhidanim tasyadya sumahat phalam
105.17
शूरो ऽहमिति चात्मानमवगच्छसि दुर्मते ।
नैव लज्जा ऽस्ति ते सीतां चोरवद् व्यपकर्षतः ।। ६.१०५.१७ ।।
Shuro hamiti chatmanamavagachchhasi durmate
Naiva lajja sti te sitam choravad vyapakarshatah
105.18
यदि मत्सन्निधौ सीता धर्षिता स्यात्त्वया बलात् ।
भ्रातरं तु खरं पश्येस्तदा मत्सायकैर्हतः ।। ६.१०५.१८ ।।
Yadi matsannidhau sita dharshita syattvaya balat
Bhrataram tu kharam pashyestada matsayakairhatah
105.19
दिष्ट्या ऽसि मम दुष्टात्मंश्चक्षुर्विषयमागतः ।
अद्य त्वां सायकैस्तीक्ष्णैर्नयामि यमसादनम् ।। ६.१०५.१९ ।।
Dishtya si mama dushtatmanshchakshurvishayamagatah
Adya tvam sayakaistikshnairnayami yamasadanam
105.20
अद्य ते मच्छरैश्छिन्नं शिरो ज्वलितकुण्डलम् ।
क्रव्यादा व्यपकर्षन्तु विकीर्णं रणपांसुषु ।। ६.१०५.२० ।।
Adya te machchharaishchhinnam shiro jvalitakundalam
Kravyada vyapakarshantu vikirnam ranapansushu
105.21
निपत्योरसि गृध्रास्ते क्षितौ क्षिप्तस्य रावण ।
पिबन्तु रुधिरं तर्षाच्छरशल्यान्तरोत्थितम् ।। ६.१०५.२१ ।।
Nipatyorasi gridhraste kshitau kshiptasya ravana
Pibantu rudhiram tarshachchharashalyantarotthitam
105.22
अद्य मद्बाणभिन्नस्य गतासोः पतितस्य ते ।
कर्षन्त्वन्त्राणि पतगा गरुत्मन्त इवोरगान् ।। ६.१०५.२२ ।।
Adya madbanabhinnasya gatasoh patitasya te
Karshantvantrani pataga garutmanta ivoragan
105.23
इत्येवं संवदन् वीरो रामः शत्रुनिबर्हणः ।
राक्षसेन्द्रं समीपस्थं शरवर्षैरवाकिरत् ।। ६.१०५.२३ ।।
Ityevam sanvadan viro ramah shatrunibarhanah
Rakshasendram samipastham sharavarshairavakirat
105.24
बभूव द्विगुणं वीर्यं बलं हर्षश्च संयुगे ।
रामस्यास्त्रबलं चैव शत्रोर्निधनकाङ्क्षिणः ।। ६.१०५.२४ ।।
Babhuva dvigunam viryam balam harshashcha sanyuge
Ramasyastrabalam chaiva shatrornidhanakankshinah
105.25
प्रादुर्बभूवुरस्त्राणि सर्वाणि विदितात्मनः ।
प्रहर्षाच्च महातेजाः शीघ्रहस्ततरो ऽभवत् ।। ६.१०५.२५ ।।
Pradurbabhuvurastrani sarvani viditatmanah
Praharshachcha mahatejah shighrahastataro bhavat
105.26
शुभान्येतानि चिह्नानि विज्ञायात्मगतानि सः ।
भूय एवार्दयद्रामो रावणं राक्षसान्तकृत् ।। ६.१०५.२६ ।।
Shubhanyetani chihnani vigyayatmagatani sah
Bhuya evardayadramo ravanam rakshasantakrit
105.27
हरीणां चाश्मनिकरैः शरवर्षैश्च राघवात् ।
हन्यमानो दशग्रीवो विघूर्णहृदयो ऽभवत् ।। ६.१०५.२७ ।।
Harinam chashmanikaraih sharavarshaishcha raghavat
Hanyamano dashagrivo vighurnahridayo bhavat
105.28
यदा च शस्त्रं नारेभे न व्यकर्षच्छरासनम् ।
नास्य प्रत्यकरोद्वीर्यं विक्लेवेनान्तरात्मना ।। ६.१०५.२८ ।।
Yada cha shastram narebhe na vyakarshachchharasanam
Nasya pratyakarodviryam viklevenantaratmana
105.29
क्षिप्ताश्चापि शरास्तेन शस्त्राणि विविधानि च ।
न रणार्थाय वर्तन्ते मृत्युकाले ऽभिवर्ततः ।। ६.१०५.२९ ।।
Kshiptashchapi sharastena shastrani vividhani cha
Na ranarthaya vartante mrityukale bhivartatah
105.30
सूतस्तु रथनेता ऽस्य तदवस्थं समीक्ष्य तम् ।
शनैर्युद्धादसम्भ्रान्तो रथं तस्यापवाहयत् ।। ६.१०५.३० ।।
Sutastu rathaneta sya tadavastham samikshya tam
Shanairyuddhadasambhranto ratham tasyapavahayat
105.31
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे पञ्चोत्तरशततमः सर्गः ।
। १०५ ।।
Ityarshe shrimadramayane valmikiye adikavye shrimadyuddhakande panchottarashatatamah sargah