UtshovSarga 104
104.1
तस्य क्रुद्धस्य वदनं दृष्ट्वा रामस्य धीमतः ।
सर्वभूतानि वित्रेसुः प्राकम्पत च मेदिनी ।। ६.१०४.१ ।।
Tasya kruddhasya vadanam drishtva ramasya dhimatah
Sarvabhutani vitresuh prakampata cha medini
104.2
सिंहशार्दूलवान् शैलः सञ्चचाल चलद्रुमः ।
बभूव चातिक्षुभितः समुद्रः सरितां पतिः ।। ६.१०४.२ ।।
Sinhashardulavan shailah sanchachala chaladrumah
Babhuva chatikshubhitah samudrah saritam patih
104.3
खगाश्च खरनिर्घोषा गगने परुषा घनाः ।
औत्पातिकानि नर्दन्तः समन्तात् परिचक्रमुः ।। ६.१०४.३ ।।
Khagashcha kharanirghosha gagane parusha ghanah
Autpatikani nardantah samantat parichakramuh
104.4
रामं दृष्ट्वा सुसङ्क्रुद्धमुत्पातांश्च सुदारुणान् ।
वित्रेसुः सर्वभूतानि रावणस्याभवद्भयेम् ।। ६.१०४.४ ।।
Ramam drishtva susankruddhamutpatanshcha sudarunan
Vitresuh sarvabhutani ravanasyabhavadbhayem
104.5
विमानस्थास्तदा देवा गन्धर्वाश्च महोरगाः ।
ऋषिदानवदैत्याश्च गरुत्मन्तश्च खेचराः ।। ६.१०४.५ ।।
Vimanasthastada deva gandharvashcha mahoragah
Rishidanavadaityashcha garutmantashcha khecharah
104.6
ददृशुस्ते महायुद्धं लोकसंवर्तसंस्थितम् ।
नानाप्रहरणैर्भीमैः शूरयोः सम्प्रयुद्ध्यतोः ।। ६.१०४.६ ।।
Dadrishuste mahayuddham lokasanvartasansthitam
Nanapraharanairbhimaih shurayoh samprayuddhyatoh
104.7
ऊचुः सुरासुराः सर्वे तदा विग्रहमागताः ।
प्रेक्षमाणा महद्युद्धं वाक्यं भक्त्या प्रहृष्टवत् ।। ६.१०४.७ ।।
Uchuh surasurah sarve tada vigrahamagatah
Prekshamana mahadyuddham vakyam bhaktya prahrishtavat
104.8
दशग्रीवं जयेत्याहुरसुराः समवस्थिताः ।
देवा राममथोचुस्ते त्वं जयेति पुनःपुनः ।। ६.१०४.८ ।।
Dashagrivam jayetyahurasurah samavasthitah
Deva ramamathochuste tvam jayeti punahpunah
104.9
एतस्मिन्नन्तरे क्रोधाद्राघवस्य स रावणः ।
प्रहर्तुकामो दुष्टात्मा स्पृशन् प्रहरणं महत् ।। ६.१०४.९ ।।
Etasminnantare krodhadraghavasya sa ravanah
Prahartukamo dushtatma sprishan praharanam mahat
104.10
वज्रसारं महानादं सर्वशत्रुनिबर्हणम् ।
शैलशृङ्गनिभैः कूटैश्चितं दृष्टिभयावहम् ।। ६.१०४.१० ।।
Vajrasaram mahanadam sarvashatrunibarhanam
Shailashringanibhaih kutaishchitam drishtibhayavaham
104.11
सधूममिव तीक्ष्णाग्रं युगान्ताग्निचयोपमम् ।
अतिरौद्रमनासाद्यं कालेनापि दुरासदम् ।। ६.१०४.११ ।।
Sadhumamiva tikshnagram yugantagnichayopamam
Atiraudramanasadyam kalenapi durasadam
104.12
त्रासनं सर्वभूतानां दारणं भेदनं तदा ।
प्रदीप्तमिव रोषेण शूलं जग्राह रावणः ।। ६.१०४.१२ ।।
Trasanam sarvabhutanam daranam bhedanam tada
Pradiptamiva roshena shulam jagraha ravanah
104.13
तच्छूलं परमक्रुद्धो मध्ये जग्राह वीर्यवान् ।
अनेकैः समरे शूरै राक्षसैः परिवारितः ।। ६.१०४.१३ ।।
Tachchhulam paramakruddho madhye jagraha viryavan
Anekaih samare shurai rakshasaih parivaritah
104.14
समुद्यम्य महाकायो ननाद युधि भैरवम् ।
संरक्तनयनो रोषात् स्वसैन्यमभिहर्षयन् ।। ६.१०४.१४ ।।
Samudyamya mahakayo nanada yudhi bhairavam
Sanraktanayano roshat svasainyamabhiharshayan
104.15
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिशश्च प्रदिशस्तथा ।
प्राकम्पयत्तदा शब्दो राक्षसेन्द्रस्य दारुणः ।। ६.१०४.१५ ।।
Prithivim chantariksham cha dishashcha pradishastatha
Prakampayattada shabdo rakshasendrasya darunah
104.16
अतिनादस्य नादेन तेन तस्य दुरात्मनः ।
सर्वभूतानि वित्रेसुः सागरश्च प्रचुक्षुभे ।। ६.१०४.१६ ।।
Atinadasya nadena tena tasya duratmanah
Sarvabhutani vitresuh sagarashcha prachukshubhe
104.17
स गृहीत्वा महावीर्यः शूलं तद्रावणो महत् ।
विनद्य सुमहानादं रामं परुषमब्रवीत् ।। ६.१०४.१७ ।।
Sa grihitva mahaviryah shulam tadravano mahat
Vinadya sumahanadam ramam parushamabravit
104.18
शूलो ऽयं वज्रसारस्ते राम रोषान्मयोद्यतः ।
तव भ्रातृसहायस्य सद्यः प्राणान् हरिष्यति ।। ६.१०४.१८ ।।
Shulo yam vajrasaraste rama roshanmayodyatah
Tava bhratrisahayasya sadyah pranan harishyati
104.19
रक्षसामद्य शूराणां निहतानां चमूमुखे ।
त्वां निहत्य रणश्लाघिन् करोमि तरसा समम् ।तिष्ठेदानीं निहन्मि त्वामेष शूलेन राघव ।। ६.१०४.१९ ।।
Rakshasamadya shuranam nihatanam chamumukhe
Tvam nihatya ranashlaghin karomi tarasa samam, tishthedanim nihanmi tvamesha shulena raghava
104.20
एवमुक्त्वा स चिक्षेप तच्छूलं राक्षसाधिपः ।
। ६.१०४.२० ।।
Evamuktva sa chikshepa tachchhulam rakshasadhipah
104.21
तद्रावणकरान्मुक्तं विद्युज्ज्वालासमाकुलम् ।
अष्टघण्टं महानादं वियद्गतमशोभत ।। ६.१०४.२१ ।।
Tadravanakaranmuktam vidyujjvalasamakulam
Ashtaghantam mahanadam viyadgatamashobhata
104.22
तच्छूलं राघवो दृष्ट्वा ज्वलन्तं घोरदर्शनम् ।
ससर्ज विशिखान् रामश्चापमायम्य वीर्यवान् ।। ६.१०४.२२ ।।
Tachchhulam raghavo drishtva jvalantam ghoradarshanam
Sasarja vishikhan ramashchapamayamya viryavan
104.23
आपतन्तं शरौघेण वारयामास राघवः ।
उत्पतन्तं युगान्ताग्निं जलौघैरिव वासवः ।। ६.१०४.२३ ।।
Apatantam sharaughena varayamasa raghavah
Utpatantam yugantagnim jalaughairiva vasavah
104.24
निर्ददाह स तान् बाणान् रामकार्मुकनिस्सृतान् ।
रावणस्य महाशूलः पतङ्गानिव पावकः ।। ६.१०४.२४ ।।
Nirdadaha sa tan banan ramakarmukanissritan
Ravanasya mahashulah patanganiva pavakah
104.25
तान् दृष्ट्वा भस्मसाद्भूतान् शूल संस्पर्शचूर्णितान् ।
सायकानन्तरिक्षस्थान् राघवः क्रोधमाहरत् ।। ६.१०४.२५ ।।
Tan drishtva bhasmasadbhutan shula sansparshachurnitan
Sayakanantarikshasthan raghavah krodhamaharat
104.26
स तां मातलिना ऽ ऽनीतां शक्तिं वासवनिर्मिताम् ।
जग्राह परमक्रुद्धो राघवो रघुनन्दनः ।। ६.१०४.२६ ।।
Sa tam matalina nitam shaktim vasavanirmitam
Jagraha paramakruddho raghavo raghunandanah
104.27
सा तोलिता बलवता शक्तिर्घण्टाकृतस्वना ।
नभः प्रज्वालयामास युगान्तोल्केव सप्रभा ।। ६.१०४.२७ ।।
Sa tolita balavata shaktirghantakritasvana
Nabhah prajvalayamasa yugantolkeva saprabha
104.28
सा क्षिप्ता राक्षसेन्द्रस्य तस्मिन् शूले पपात ह ।
भिन्नः शक्त्या महान् शूलो निपपात हतद्युतिः ।। ६.१०४.२८ ।।
Sa kshipta rakshasendrasya tasmin shule papata ha
Bhinnah shaktya mahan shulo nipapata hatadyutih
104.29
निर्बिभेद ततो बाणैर्हयानस्य महाजवान् ।
रामस्तीक्ष्णैर्महावेगैर्वज्रकल्पैः शितैः शरैः ।। ६.१०४.२९ ।।
Nirbibheda tato banairhayanasya mahajavan
Ramastikshnairmahavegairvajrakalpaih shitaih sharaih
104.30
निर्बिभेदोरसि ततो रावणं निशितैः शरैः ।
राघवः परमायत्तो ललाटे पत्रिभिस्त्रिभिः ।। ६.१०४.३० ।।
Nirbibhedorasi tato ravanam nishitaih sharaih
Raghavah paramayatto lalate patribhistribhih
104.31
स शरैर्भिन्नसर्वाङ्गो गात्रप्रस्रुतशोणितः ।
राक्षसेन्द्रः समूहस्थः फुल्लाशोक इवाबभौ ।। ६.१०४.३१ ।।
Sa sharairbhinnasarvango gatraprasrutashonitah
Rakshasendrah samuhasthah phullashoka ivababhau
104.32
स रामबाणैरभिविद्धगात्रो निशाचरेन्द्रः क्षतजार्द्रगात्रः ।
जगाम खेदं च समाजमध्ये क्रोधं च चक्रे सुभृशं तदानीम् ।। ६.१०४.३२ ।।
Sa ramabanairabhividdhagatro nishacharendrah kshatajardragatrah
Jagama khedam cha samajamadhye krodham cha chakre subhrisham tadanim
104.33
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमद्युद्धकाण्डे चतुरुत्तरशततमः सर्गः ।
। १०४ ।।
Ityarshe shrimadramayane valmikiye adikavye shrimadyuddhakande chaturuttarashatatamah sargah