UtshovSarga 65
65.1
ततः प्रस्रवणं शैलं ते गत्वा चित्रकाननम् ।
प्रणम्य शिरसा रामं लक्ष्मणं च महाबलम् ।। ५.६५.१ ।।।।
Tatah prasravanam shailam te gatva chitrakananam
Pranamya shirasa ramam lakshmanam cha mahabalam
65.2
युवराजं पुरस्कृत्य सुग्रीवमभिवाद्य च ।
प्रवृत्तिमथ सीतायाः प्रवक्तुमुपचक्रमुः ।। ५.६५.२ ।।।।
Yuvarajam puraskritya sugrivamabhivadya cha
Pravrittimatha sitayah pravaktumupachakramuh
65.3
रावणान्तःपुरे रोधं राक्षसीभिश्च तर्जनम् ।
रामे समनुरागं च यश्चायं समयः कृतः ।एतदाख्यान्ति ते सर्वे हरयो रामसन्निधौ ।। ५.६५.३ ।।।।
Ravanantahpure rodham rakshasibhishcha tarjanam
Rame samanuragam cha yashchayam samayah kritah, etadakhyanti te sarve harayo ramasannidhau
65.4
वैदेहीमक्षतां श्रुत्वा रामस्तूत्तरमब्रवीत् ।
। ५.६५.४ ।।।।
Vaidehimakshatam shrutva ramastuttaramabravit
65.5
क्व सीता वर्तते देवी कथं च मयि वर्तते ।
एतन्मे सर्वमाख्यात वैदेहीं प्रति वानराः ।। ५.६५.५ ।।।।
Kva sita vartate devi katham cha mayi vartate
Etanme sarvamakhyata vaidehim prati vanarah
65.6
रामस्य गदितं श्रुत्वा हरयो रामसन्निधौ ।
चोदयन्ति हनूमन्तं सीतावृत्तान्तकोविदम् ।। ५.६५.६ ।।।।
Ramasya gaditam shrutva harayo ramasannidhau
Chodayanti hanumantam sitavrittantakovidam
65.7
श्रुत्वा तु वचनं तेषां हनुमान् मारुतात्मजः ।
प्रणम्य शिरसा देव्यै सीतायै तां दिशं प्रति ।उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सीताया दर्शनं यथा ।। ५.६५.७ ।।।।
Shrutva tu vachanam tesham hanuman marutatmajah
Pranamya shirasa devyai sitayai tam disham prati, uvacha vakyam vakyagyah sitaya darshanam yatha
65.8
समुद्रं लङ्घयित्वा ऽहं शतयोजनमायतम् ।
अगच्छं जानकीं सीतां मार्गमाणो दिदृक्षया ।। ५.६५.८ ।।।।
Samudram langhayitva ham shatayojanamayatam
Agachchham janakim sitam margamano didrikshaya
65.9
तत्र लङ्केति नगरी रावणस्य दुरात्मनः ।
दक्षिणस्य समुद्रस्य तीरे वसति दक्षिणे ।। ५.६५.९ ।।।।।।
Tatra lanketi nagari ravanasya duratmanah
Dakshinasya samudrasya tire vasati dakshine
65.10
तत्र दृष्टा मया सीता रावणान्तःपुरे सती ।
संन्यस्य त्वयि जीवन्ती रामा राम मनोरथम् ।। ५.६५.१० ।।।।
Tatra drishta maya sita ravanantahpure sati
Sannyasya tvayi jivanti rama rama manoratham
65.11
दृष्टा मे राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ।
राक्षसीभिर्विरूपाभी रक्षिता प्रमदावने ।। ५.६५.११ ।।।।
Drishta me rakshasimadhye tarjyamana muhurmuhuh
Rakshasibhirvirupabhi rakshita pramadavane
65.12
दुःखमासाद्यते देवी तथा ऽदुःखोचिता सती ।
। ५.६५.१२ ।।।।
Duhkhamasadyate devi tatha duhkhochita sati
65.13
रावणान्तःपुरे रुद्धा राक्षसीभिः सुरक्षिता ।
एकवेणीधरा दीना त्वयि चिन्तापरायणा ।। ५.६५.१३ ।।।।
Ravanantahpure ruddha rakshasibhih surakshita
Ekavenidhara dina tvayi chintaparayana
65.14
अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ।
रावणाद्विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ।देवी कथंचित् काकुत्स्थ त्वन्मना मार्गिता मया ।। ५.६५.१४ ।।।।
Adhahshayya vivarnangi padminiva himagame
Ravanadvinivrittartha martavyakritanishchaya, devi kathanchit kakutstha tvanmana margita maya
65.15
इक्ष्वकुवंशविख्यातिं शनैः कीर्तयता ऽनघ ।
सा मया नरशार्दूल विश्वासमुपपादिता ।। ५.६५.१५ ।।।।
Ikshvakuvanshavikhyatim shanaih kirtayata nagha
Sa maya narashardula vishvasamupapadita
65.16
ततः सम्भाषिता देवी सर्वमर्थं च दर्शिता ।
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता ।। ५.६५.१६ ।।।।
Tatah sambhashita devi sarvamartham cha darshita
Ramasugrivasakhyam cha shrutva pritimupagata
65.17
नियतः समुदाचारो भक्तिश्चास्यास्तथा त्वयि ।
। ५.६५.१७ ।।।।
Niyatah samudacharo bhaktishchasyastatha tvayi
65.18
एवं मया महाभागा दृष्टा जनकनन्दिनी ।
उग्रेण तपसा युक्ता त्वद्भक्त्या पुरुषर्षभ ।। ५.६५.१८ ।।।।
Evam maya mahabhaga drishta janakanandini
Ugrena tapasa yukta tvadbhaktya purusharshabha
65.19
अभिज्ञानं च मे दत्तं यथा वृत्तं तवान्तिके ।
चित्रकूटे महाप्राज्ञ वायसं प्रति राघव ।। ५.६५.१९ ।।।।
Abhigyanam cha me dattam yatha vrittam tavantike
Chitrakute mahapragya vayasam prati raghava
65.20
विज्ञाप्यश्च नरव्याघ्रो रामो वायुसुत त्वया ।
अखिलेनेह यद् दृष्टमिति मामाह जानकी ।। ५.६५.२० ।।।।
Vigyapyashcha naravyaghro ramo vayusuta tvaya
Akhileneha yad drishtamiti mamaha janaki
65.21
अयं चास्मै प्रदातव्यो यत्नात् सुपरिरक्षितः ।
ब्रुवता वचनान्येवं सुग्रीवस्योपशृण्वतः ।। ५.६५.२१ ।।।।
Ayam chasmai pradatavyo yatnat suparirakshitah
Bruvata vachananyevam sugrivasyopashrinvatah
65.22
एष चूडामणिः श्रीमान् मया सुपरिरक्षितः ।
मनःशिलायास्तिलको गण्डपार्श्वे निवेशितः ।। ५.६५.२२ ।।।।
Esha chudamanih shriman maya suparirakshitah
Manahshilayastilako gandaparshve niveshitah
65.23
त्वया प्रनष्टे तिलके तं किल स्मर्तुमर्हसि ।
एष निर्यातितः श्रीमान् मया ते वारिसम्भवः ।। ५.६५.२३ ।।।।
Tvaya pranashte tilake tam kila smartumarhasi
Esha niryatitah shriman maya te varisambhavah
65.24
एतं दृष्ट्वा प्रमोदिष्ये व्यसने त्वामिवानघ ।
जीवितं धारयिष्यामि मासं दशरथात्मज ।ऊर्ध्वं मासान्न जीवयं रक्षसां वशमागता ।। ५.६५.२४ ।।।।
Etam drishtva pramodishye vyasane tvamivanagha
Jivitam dharayishyami masam dasharathatmaja, urdhvam masanna jivayam rakshasam vashamagata
65.25
इति मामब्रवीत्सीता कृशाङ्गी धर्मचारिणी ।
रावणान्तःपुरे रुद्धा मृगीवोत्फुल्ललोचना ।। ५.६५.२५ ।।।।
Iti mamabravitsita krishangi dharmacharini
Ravanantahpure ruddha mrigivotphullalochana
65.26
एतदेव मया ऽ ऽख्यातं सर्वं राघव यद्यथा ।
सर्वथा सागरजले सन्तारः प्रविधीयताम् ।। ५.६५.२६ ।।।।
Etadeva maya khyatam sarvam raghava yadyatha
Sarvatha sagarajale santarah pravidhiyatam
65.27
तौ जाताश्वासौ राजपुत्रौ विदित्वा तच्चाभिज्ञानं राघवाय प्रदाय ।
देव्या चाख्यातं सर्वमेवानुपूर्व्याद्वाचा सम्पूर्णं वायुपुत्रः शशंस ।। ५.६५.२७ ।।
Tau jatashvasau rajaputrau viditva tachchabhigyanam raghavaya pradaya
Devya chakhyatam sarvamevanupurvyadvacha sampurnam vayuputrah shashansa