Sarga 50
50.1
तमुद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरतः स्थितम् ।
कोपेन महता ऽ ऽविष्टो रावणो लोकरावणः ।। ५.५०.१।।।।
Tamudvikshya mahabahuh pingaksham puratah sthitam
Kopena mahata vishto ravano lokaravanah
50.2
शङ्काहतात्मा दध्यौ स कपान्द्रं तेजसावृतम् ।
किमेष भगवान्नन्दी भवेत् साक्षादिहागतः ।। ५.५०.२।।।।
Shankahatatma dadhyau sa kapandram tejasavritam
Kimesha bhagavannandi bhavet sakshadihagatah
50.3
येन शप्तो ऽस्मि कैलासे मया सञ्चालिते पुरा ।
सो ऽयं वानरमूर्तिः स्यात् किंस्विद्बाणोपि वा ऽसुरः ।। ५.५०.३।।।।
Yena shapto smi kailase maya sanchalite pura
So yam vanaramurtih syat kinsvidbanopi va surah
50.4
स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम् ।
कालयुक्तमुवाजेदं वचो विपुलमर्थवत् ।। ५.५०.४।।।।
Sa raja roshatamrakshah prahastam mantrisattamam
Kalayuktamuvajedam vacho vipulamarthavat
50.5
दुरात्मा पृच्छ्यतामेष कुतः किं वा ऽस्य कारणम् ।
वनभङ्गे च को ऽस्यार्थो राक्षसीनां च तर्जने ।। ५.५०.५।।।।
Duratma prichchhyatamesha kutah kim va sya karanam
Vanabhange cha ko syartho rakshasinam cha tarjane
50.6
मत्पुरीमप्रधृष्यां वा ऽ ऽगमने किं प्रयोजनम् ।
आयोधने वा किं कार्यं त्वया कपे ।। ५.५०.६।।।।
Matpurimapradhrishyam va gamane kim prayojanam
Ayodhane va kim karyam tvaya kape
50.7
रावणस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यमब्रवीत् ।
समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे ।। ५.५०.७।।।।
Ravanasya vachah shrutva prahasto vakyamabravit
Samashvasihi bhadram te na bhih karya tvaya kape
50.8
यदि तावत्त्वमिन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम् ।
तत्त्वमाख्याहि मा भूत्ते भयं वानर मोक्ष्यसे ।। ५.५०.८।।।।
Yadi tavattvamindrena preshito ravanalayam
Tattvamakhyahi ma bhutte bhayam vanara mokshyase
50.9
यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च ।
चाररूपमिदं कृत्वा प्रविष्टो नः पुरीमिमाम् ।विष्णुना प्रेषितो वापि दूतो विजयकाङ्क्षिणा ।। ५.५०.९।।।।
Yadi vaishravanasya tvam yamasya varunasya cha
Chararupamidam kritva pravishto nah purimimam, vishnuna preshito vapi duto vijayakankshina
50.10
न हि ते वानरं तेजो रूपमात्रं तु वानरम् ।
। ५.५०.१०।।।।
Na hi te vanaram tejo rupamatram tu vanaram
50.11
तत्त्वतः कथयस्वाद्य ततो वानर मोक्ष्यसे ।
अनृतं वदतश्चापि दुर्लभं तव जीवितम् ।अथवा यन्निमित्तं ते प्रवेशो रावणालये ।। ५.५०.११।।।।
Tattvatah kathayasvadya tato vanara mokshyase
Anritam vadatashchapi durlabham tava jivitam, athava yannimittam te pravesho ravanalaye
50.12
एवमुक्तो हरिश्रेष्ठस्तदा रक्षोगणेश्वरम् ।
। ५.५०.१२।।।।
Evamukto harishreshthastada rakshoganeshvaram
50.13
अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य वा ।
धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः ।। ५.५०.१३।।।।
Abravinnasmi shakrasya yamasya varunasya va
Dhanadena na me sakhyam vishnuna nasmi choditah
50.14
जातिरेव मम त्वेषा वानरो ऽहमिहागतः ।
दर्शने राक्षसेन्द्रस्य दुर्लभे तदिदं मया ।। ५.५०.१४।।।।
Jatireva mama tvesha vanaro hamihagatah
Darshane rakshasendrasya durlabhe tadidam maya
50.15
वनं राक्षसराजस्य दर्शनार्थे विनाशितम् ।
ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः ।। ५.५०.१५।।।।
Vanam rakshasarajasya darshanarthe vinashitam
Tataste rakshasah prapta balino yuddhakankshinah
50.16
रक्षणार्थं तु देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे ।
अस्त्रपाशैर्न शक्यो ऽहं बद्धुं देवासुरैरपि ।। ५.५०.१६।।।।
Rakshanartham tu dehasya pratiyuddha maya rane
Astrapashairna shakyo ham baddhum devasurairapi
50.17
पितामहादेव वरो ममाप्येषो ऽभ्युपागतः ।
राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रमनुवर्तितम् ।। ५.५०.१७।।।।
Pitamahadeva varo mamapyesho bhyupagatah
Rajanam drashtukamena mayastramanuvartitam
50.18
विमुक्तो ह्यहमस्त्रेण राक्षसैस्त्वभिपीडितः ।
केनचिद्राजकार्येण संप्राप्तो ऽस्मि तवान्तिकम् ।। ५.५०.१८।।।।
Vimukto hyahamastrena rakshasaistvabhipiditah
Kenachidrajakaryena samprapto smi tavantikam
50.19
दूतो ऽहमिति विज्ञेयो राघवस्यामितौजसः ।
श्रूयतां चापि वचनं मम पथ्यमिदं प्रभो ।। ५.५०.१९।।
Duto hamiti vigyeyo raghavasyamitaujasah
Shruyatam chapi vachanam mama pathyamidam prabho