UtshovSarga 49
49.1
ततः स कर्मणा तस्य विस्मितो भीमविक्रमः ।
हनुमान् रोषताम्राक्षो रक्षोधिपमवैक्षत ।। ५.४९.१।।।।
Tatah sa karmana tasya vismito bhimavikramah
Hanuman roshatamraksho rakshodhipamavaikshata
49.2
भ्राजमानं महार्हेण काञ्चनेन विराजता ।
मुक्ताजालावृतेनाथ मुकुटेन महाद्युतिम् ।। ५.४९.२।।।।
Bhrajamanam maharhena kanchanena virajata
Muktajalavritenatha mukutena mahadyutim
49.3
वज्रसंयोगसंयुक्तैर्महार्हमणिविग्रहैः ।
हैमैराभरणैश्चित्रैर्मनसेव प्रकल्पितैः ।। ५.४९.३।।।।
Vajrasanyogasanyuktairmaharhamanivigrahaih
Haimairabharanaishchitrairmanaseva prakalpitaih
49.4
महार्हक्षौमसंवीतं रक्तचन्दनरूषितम् ।
स्वनुलिप्तं विचित्राभिर्विविधाभिश्च भक्तिभिः ।। ५.४९.४।।।।
Maharhakshaumasanvitam raktachandanarushitam
Svanuliptam vichitrabhirvividhabhishcha bhaktibhih
49.5
विवृतैर्दर्शनीयैश्च रक्ताक्षैर्भीमदर्शनैः ।
दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रैः प्रलम्बदशनच्छदैः ।। ५.४९.५।।।।
Vivritairdarshaniyaishcha raktakshairbhimadarshanaih
Diptatikshnamahadanshtraih pralambadashanachchhadaih
49.6
शिरोभिर्दशभिर्वीरं भ्राजमानं महौजसम् ।
नानाव्यालसमाकीर्णैः शिखरैरिव मन्दरम् ।। ५.४९.६।।।।
Shirobhirdashabhirviram bhrajamanam mahaujasam
Nanavyalasamakirnaih shikharairiva mandaram
49.7
नीलाञ्जनचयप्रख्यं हारेणोरसि राजता ।
पूर्णचन्द्राभवक्रेण सबलाकमिवाम्बुदम् ।। ५.४९.७।।।।
Nilanjanachayaprakhyam harenorasi rajata
Purnachandrabhavakrena sabalakamivambudam
49.8
बाहुभिर्बद्धकेयूरैश्चन्दनोत्तमरूषितैः ।
भ्राजमानाङ्गदैः पीनैः पञ्चशीर्षौरिवोरगैः ।। ५.४९.८।।।।
Bahubhirbaddhakeyuraishchandanottamarushitaih
Bhrajamanangadaih pinaih panchashirshaurivoragaih
49.9
महति स्फाटिके चित्रे रत्नसंयोगसंस्कृते ।
उत्तमास्तरणास्तीर्णे सूपविष्टं वरासने ।। ५.४९.९।।।।
Mahati sphatike chitre ratnasanyogasanskrite
Uttamastaranastirne supavishtam varasane
49.10
अलंकृताभिरत्यर्थं प्रमदाभिः समन्ततः ।
वालव्यजनहस्ताभिरारात् समुपसेवितम् ।। ५.४९.१०।।।।
Alankritabhiratyartham pramadabhih samantatah
Valavyajanahastabhirarat samupasevitam
49.11
दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा ।
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा ।। ५.४९.११।।।।
Durdharena prahastena mahaparshvena rakshasa
Mantribhirmantratattvagyairnikumbhena cha mantrina
49.12
सुखोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितैः ।
कृत्स्न परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः ।। ५.४९.१२।।।।
Sukhopavishtam rakshobhishchaturbhirbaladarpitaih
Kritsna parivritam lokam chaturbhiriva sagaraih
49.13
सचिवैर्मन्त्रतत्त्वज्ञैरन्यैश्च शुभबुद्धिभिः ।
अन्वास्यमानं रक्षोभिः सुरैरिव सुरेश्वरम् ।। ५.४९.१३।।।।
Sachivairmantratattvagyairanyaishcha shubhabuddhibhih
Anvasyamanam rakshobhih surairiva sureshvaram
49.14
अपश्यद्राक्षसपतिं हनुमानतितेजसम् ।
विष्ठितं मेरुशिखरे सतोयमिव तोयदम् ।। ५.४९.१४।।।।
Apashyadrakshasapatim hanumanatitejasam
Vishthitam merushikhare satoyamiva toyadam
49.15
स तैः संपीड्यमानो ऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः ।
विस्मयं परमं गत्वा रक्षोधिपमवैक्षत ।। ५.४९.१५।।।।
Sa taih sampidyamano pi rakshobhirbhimavikramaih
Vismayam paramam gatva rakshodhipamavaikshata
49.16
भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान् राक्षसेश्वरम् ।
मनसा चिन्तयामास तेजसा तस्य मोहितः ।। ५.४९.१६।।।।
Bhrajamanam tato drishtva hanuman rakshaseshvaram
Manasa chintayamasa tejasa tasya mohitah
49.17
अहो रूपमहो धैर्यमहो सत्त्वमहो द्युतिः ।
अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता ।। ५.४९.१७।।।।
Aho rupamaho dhairyamaho sattvamaho dyutih
Aho rakshasarajasya sarvalakshanayuktata
49.18
यद्यधर्मो न बलवान् स्यादयं राक्षसेश्वरः ।
स्यादय सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता ।। ५.४९.१८।।।।
Yadyadharmo na balavan syadayam rakshaseshvarah
Syadaya suralokasya sashakrasyapi rakshita
49.19
अस्य क्रूरैर्नृशंसैश्च कर्मभिर्लोककुत्सितैः ।
तेन बिभ्यति खल्वस्माल्लोकाः सामरदानवाः ।। ५.४९.१९।।।।
Asya krurairnrishansaishcha karmabhirlokakutsitaih
Tena bibhyati khalvasmallokah samaradanavah
49.20
अयं ह्युत्सहते क्रुद्धः कर्तुमेकार्णवं जगत् ।
इति चिन्तां बहुविधामकरोन्मतिमान् हरिः ।दृष्ट्वा राक्षसराजस्य प्रभावममितौजसः ।। ५.४९.२०।।
Ayam hyutsahate kruddhah kartumekarnavam jagat
Iti chintam bahuvidhamakaronmatiman harih, drishtva rakshasarajasya prabhavamamitaujasah