UtshovSarga 28
28.1
सा राक्षसेन्द्रस्य वचो निशम्य तद्रावणस्याप्रियमप्रियार्ता ।
सीता वितत्रास यथा वनान्ते सिंहाभिपन्ना गजराजकन्या ।। ५.२८.१।।।।
Sa rakshasendrasya vacho nishamya tadravanasyapriyamapriyarta
Sita vitatrasa yatha vanante sinhabhipanna gajarajakanya
28.2
सा राक्षसीमध्यगता च भीरुर्वाग्भिर्भृशं रावणतर्जिता च ।
कान्तारमध्ये विजने विसृष्टा बालेव कन्या विललाप सीता ।। ५.२८.२।।।।
Sa rakshasimadhyagata cha bhirurvagbhirbhrisham ravanatarjita cha
Kantaramadhye vijane visrishta baleva kanya vilalapa sita
28.3
सत्यं बतेदं प्रवदन्ति लोके नाकालमृत्युर्भवतीति सन्तः ।
यत्राहमेवं परिभर्त्स्यमाना जीवामि किंचित्क्षणमप्यपुण्या ।। ५.२८.३।।।।
Satyam batedam pravadanti loke nakalamrityurbhavatiti santah
Yatrahamevam paribhartsyamana jivami kinchitkshanamapyapunya
28.4
सुखाद्विहीनं बहुदुःखपूर्णमिदं तु नूनं हृदयं स्थिरं मे ।
विशीर्यते यन्न सहस्रधा ऽद्य वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य ।। ५.२८.४।।।।
Sukhadvihinam bahuduhkhapurnamidam tu nunam hridayam sthiram me
Vishiryate yanna sahasradha dya vajrahatam shringamivachalasya
28.5
नैवास्ति दोषं मम नूनमत्र वध्या ऽहमस्याप्रियदर्शनस्य ।
भावं न चास्याहमनुप्रदातुमलं द्विजो मन्त्रमिवाद्विजाय ।। ५.२८.५।।।।।
Naivasti dosham mama nunamatra vadhya hamasyapriyadarshanasya
Bhavam na chasyahamanupradatumalam dvijo mantramivadvijaya
28.6
नूनं ममाङ्गान्यचिरादनार्यः शस्त्रैः शितैश्छेत्स्यति राक्षसेन्द्रः ।
तस्मिन्ननागच्छति लोकनाथे गर्भस्थजन्तोरिव शल्यकृन्तः ।। ५.२८.६।।।।
Nunam mamanganyachiradanaryah shastraih shitaishchhetsyati rakshasendrah
Tasminnanagachchhati lokanathe garbhasthajantoriva shalyakrintah
28.7
दुःखं बतेदं मम दुःखिताया मासौ चिरायाधिगमिष्यतो द्वौ ।
बद्धस्य वध्यस्य तथा निशान्ते राजापराधादिव तस्करस्य ।। ५.२८.७।।।।
Duhkham batedam mama duhkhitaya masau chirayadhigamishyato dvau
Baddhasya vadhyasya tatha nishante rajaparadhadiva taskarasya
28.8
हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे हा राममातः सह मे जनन्या ।
एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या माहार्णवे नौरिव मूढवाता ।। ५.२८.८।।।।
Ha rama ha lakshmana ha sumitre ha ramamatah saha me jananya
Esha vipadyamyahamalpabhagya maharnave nauriva mudhavata
28.9
तरस्विनौ धारयता मृगस्य सत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ ।
नूनं विशस्तौ मम कारणात् तौ सिंहर्षभौ द्वाविव वैद्यतेन ।। ५.२८.९।।।।
Tarasvinau dharayata mrigasya sattvena rupam manujendraputrau
Nunam vishastau mama karanat tau sinharshabhau dvaviva vaidyatena
28.10
नूनं स कालो मृगरूपधारी मामल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम् ।
यत्रार्यपुत्रं विससर्ज मूढा रामानुजं लक्ष्मणपूर्वजं च ।। ५.२८.१०।।।।
Nunam sa kalo mrigarupadhari mamalpabhagyam lulubhe tadanim
Yatraryaputram visasarja mudha ramanujam lakshmanapurvajam cha
28.11
हा राम सत्यव्रत दीर्घबाहो हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्र ।
रा जीवलोकस्य हितः प्रियश्च वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम् ।। ५.२८.११।।।।
Ha rama satyavrata dirghabaho ha purnachandrapratimanavakra
Ra jivalokasya hitah priyashcha vadhyam na mam vetsi hi rakshasanam
28.12
अनन्यदेवत्वमियं क्षमा च भूमौ च शय्या नियमश्च धर्मे ।
पतिव्रतात्वं विफलं ममेदं कृतं कृतघ्नेष्विव मानुषाणाम् ।। ५.२८.१२।।।।
Ananyadevatvamiyam kshama cha bhumau cha shayya niyamashcha dharme
Pativratatvam viphalam mamedam kritam kritaghneshviva manushanam
28.13
मोघो हि धर्मश्चरितो मया ऽयं तथैकपत्नीत्वमिदं निरर्थम् ।
या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा हीना त्वया सङ्गमने निराशा ।। ५.२८.१३।।।।
Mogho hi dharmashcharito maya yam tathaikapatnitvamidam nirartham
Ya tvam na pashyami krisha vivarna hina tvaya sangamane nirasha
28.14
पितुर्निदेशं नियमेन कृत्वा वनान्निवृत्तश्चरितव्रतश्च ।
स्त्रीभिस्तु मन्ये विपुलेक्षणाभिस्त्वं रंस्यसे वीतभयः कृतार्थः ।। ५.२८.१४।।।।
Piturnidesham niyamena kritva vanannivrittashcharitavratashcha
Stribhistu manye vipulekshanabhistvam ransyase vitabhayah kritarthah
28.15
अहं तु राम त्वयि जातकामा चिरं विनाशाय निबद्धभावा ।
मोघं चरित्वा ऽथ तपोव्रतं च त्यक्ष्यामि धिग् जीवितमल्पभाग्या ।। ५.२८.१५।।।।
Aham tu rama tvayi jatakama chiram vinashaya nibaddhabhava
Mogham charitva tha tapovratam cha tyakshyami dhig jivitamalpabhagya
28.16
सा जीवितं क्षिप्रमहं त्यजेयं विषेण शस्त्रेण शितेन वापि ।
विषस्य दाता नहि मे ऽस्ति कश्चिच्छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य ।। ५.२८.१६।।।।
Sa jivitam kshipramaham tyajeyam vishena shastrena shitena vapi
Vishasya data nahi me sti kashchichchhastrasya va veshmani rakshasasya
28.17
इतीव देवी बहुधा विलप्य सर्वात्मना राममनुस्मरन्ती ।
प्रवेपमाना परिशुष्कवक्त्रा नगोत्तमं पुष्पितमाससाद ।। ५.२८.१७।।।।
Itiva devi bahudha vilapya sarvatmana ramamanusmaranti
Pravepamana parishushkavaktra nagottamam pushpitamasasada
28.18
शोकाभितप्ता बहुधा विचिन्त्य सीता ऽथ वेण्युद्ग्रथनं गृहीत्वा ।
उद्बध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्रमहं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ।। ५.२८.१८।।।।
Shokabhitapta bahudha vichintya sita tha venyudgrathanam grihitva
Udbadhya venyudgrathanena shighramaham gamishyami yamasya mulam
28.19
उपस्थिता सा मृदुसर्वगात्रा शाखां गृहीत्वा ऽथ नगस्य तस्य ।
। ५.२८.१९।।।।
Upasthita sa mridusarvagatra shakham grihitva tha nagasya tasya
28.20
तस्यास्तु रामं प्रविचिन्तयन्त्या रामानुजं स्वं च कुलं शुभाङ्ग्याः ।
शोकानिमित्तानि तथा बहूनि धैर्यार्जितानि प्रवराणि लोके ।प्रादुर्निमित्तानि तदा बभूवुः पुरापि सिद्धान्युपलक्षितानि । ।। ५.२८.२०।।
Tasyastu ramam pravichintayantya ramanujam svam cha kulam shubhangyah
Shokanimittani tatha bahuni dhairyarjitani pravarani loke, pradurnimittani tada babhuvuh purapi siddhanyupalakshitani,