Sarga 63

63.1

एतैः अन्यैः च बहुभिः वाक्यैः वाक्य विशारदः ।
माम् प्रशस्य अभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टः स स्वम् आलयम् ॥४-६३-१॥

Etaih anyaih cha bahubhih vakyaih vakya visharadah
Mam prashasya abhyanugyapya pravishtah sa svam alayam

कंदरात् तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैः शनैः ।
अहम् विंध्यम् समारुह्य भवतः प्रतिपालये ॥४-६३-२॥

Kandarat tu visarpitva parvatasya shanaih shanaih
Aham vindhyam samaruhya bhavatah pratipalaye

अद्य तु एतस्य कालस्य साग्रम् वर्ष शतम् गतम् ।
देश काल प्रतीक्षो अस्मि हृदि कृत्वा मुनेः वचः ॥४-६३-३॥

Adya tu etasya kalasya sagram varsha shatam gatam
Desha kala pratiksho asmi hridi kritva muneh vachah

महाप्रस्थानम् आसाद्य स्वर् गते तु निशाकरे ।
माम् निर्दहति संतापो वितर्कैः बहुभिः वृतम् ॥४-६३-४॥

Mahaprasthanam asadya svar gate tu nishakare
Mam nirdahati santapo vitarkaih bahubhih vritam

उदिताम् मरणे बुद्धिम् मुनि वाक्यैः निवर्तये ।
बुद्धिः या तेन मे दत्ता प्राणानाम् रक्षणे मम ॥४-६३-५॥

Uditam marane buddhim muni vakyaih nivartaye
Buddhih ya tena me datta prananam rakshane mama

सा मे अपनयते दुःखम् दीप्ता इव अग्नि शिखा तमः ।
बुध्यता च मया वीर्यम् रावणस्य दुरात्मनः ॥४-६३-६॥

Sa me apanayate duhkham dipta iva agni shikha tamah
Budhyata cha maya viryam ravanasya duratmanah

पुत्रः संतर्जितो वाग्भिः न त्राता मैथिली कथम् ।
तस्या विलपितम् श्रुत्वा तौ च सीता वियोजितौ ॥४-६३-७॥

Putrah santarjito vagbhih na trata maithili katham
Tasya vilapitam shrutva tau cha sita viyojitau

न मे दशरथ स्नेहात् पुत्रेण उत्पादितम् प्रियम् ।
तस्य तु एवम् ब्रुवाणस्य संहतैः वानरैः सह ॥४-६३-८॥

Na me dasharatha snehat putrena utpaditam priyam
Tasya tu evam bruvanasya sanhataih vanaraih saha

उत्पेततुः तदा पक्षौ समक्षम् वन चारिणाम् ।
स दृष्ट्वा स्वाम् तनुम् पक्षैः उद्गतैः अरुण च्छदैः ॥४-६३-९॥

Utpetatuh tada pakshau samaksham vana charinam
Sa drishtva svam tanum pakshaih udgataih aruna chchhadaih

प्रहर्षम् अतुलम् लेभे वानरान् च इदम् अब्रवीत् ।
निशाकरस्य राजर्षेः प्रभावात् अमित ओजसः ॥४-६३-१०॥

Praharsham atulam lebhe vanaran cha idam abravit
Nishakarasya rajarsheh prabhavat amita ojasah

आदित्य रश्मि निर्दग्धौ पक्षौ पुनः उपस्थितौ ।
यौवने वर्तमानस्य मम आसीत् यः पराक्रमः ॥४-६३-११॥

Aditya rashmi nirdagdhau pakshau punah upasthitau
Yauvane vartamanasya mama asit yah parakramah

तम् एव अद्य अवगच्छामि बलम् पौरुषम् एव च ।
सर्वथा क्रियताम् यत्नः सीताम् अधिगमिष्यथ ॥४-६३-१२॥

Tam eva adya avagachchhami balam paurusham eva cha
Sarvatha kriyatam yatnah sitam adhigamishyatha

पक्ष लाभो मम अयम् वः सिद्धि प्रत्यय कारकः ।
इति उक्त्वा तान् हरीन् सर्वान् संपातिः पतगोत्तम ॥४-६३-१३॥

Paksha labho mama ayam vah siddhi pratyaya karakah
Iti uktva tan harin sarvan sampatih patagottama

उत्पपात गिरेः शृंगात् जिज्ञासुः ख गमो गतिम् ।
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा प्रतिसंहृष्ट मानसाः ।बभूवुः हरि शार्दूला विक्रम अभ्युदय उन्मुखाः ॥४-६३-१४॥

Utpapata gireh shringat jigyasuh kha gamo gatim
Tasya tat vachanam shrutva pratisanhrishta manasah, babhuvuh hari shardula vikrama abhyudaya unmukhah

अथ पवन समान विक्रमाःप्लवग वराः प्रतिलब्ध पौरुषाः ।
अभिजित् अभिमुखाम् दिशम् ययुःजनक सुता परिमार्गण उन्मुखाः ॥४-६३-१५॥

Atha pavana samana vikramahplavaga varah pratilabdha paurushah
Abhijit abhimukham disham yayuhjanaka suta parimargana unmukhah