UtshovSarga 35
35.1
तथा ब्रुवाणम् सौमित्रिम् प्रदीप्तम् इव तेजसा ।
अब्रवीत् लक्ष्मणम् तारा तारा अधिप निभ आनना ॥४-३५-१॥
Tatha bruvanam saumitrim pradiptam iva tejasa
Abravit lakshmanam tara tara adhipa nibha anana
35.2
न एवम् लक्ष्मण वक्तव्यो न अयम् परुषम् अर्हति ।
हरीणाम् ईश्वरः श्रोतुम् तव वक्त्रात् विशेषतः ॥४-३५-२॥
Na evam lakshmana vaktavyo na ayam parusham arhati
Harinam ishvarah shrotum tava vaktrat visheshatah
35.3
न एव अकृतज्ञः सुग्रीवो न शठो न अपि दारुणः ।
न एव अनृत कथो वीर न जिह्मः च कपीश्वरः ॥४-३५-३॥
Na eva akritagyah sugrivo na shatho na api darunah
Na eva anrita katho vira na jihmah cha kapishvarah
35.4
उपकारम् कृतम् वीरो न अपि अयम् विस्मृतः कपिः ।
रामेण वीर सुग्रीवो यत् अन्यैः दुष्करम् रणे ॥४-३५-४॥
Upakaram kritam viro na api ayam vismritah kapih
Ramena vira sugrivo yat anyaih dushkaram rane
35.5
राम प्रसादात् कीर्तिम् च कपि राज्यम् च शाश्वतम् ।
प्राप्तवान् इह सुग्रीवो रुमाम् माम् च परंतप ॥४-३५-५॥
Rama prasadat kirtim cha kapi rajyam cha shashvatam
Praptavan iha sugrivo rumam mam cha parantapa
35.6
सुदुःख शयितः पूर्वम् प्राप्य इदम् सुखम् उत्तमम् ।
प्राप्त कालम् न जानीते विश्वामित्रो यथा मुनिः ॥४-३५-६॥
Suduhkha shayitah purvam prapya idam sukham uttamam
Prapta kalam na janite vishvamitro yatha munih
35.7
घृताच्याम् किल संसक्तो दश वर्षाणि लक्ष्मण ।
अहो अमन्यत धर्मात्मा विश्वामित्रो महामुनिः ॥४-३५-७॥
Ghritachyam kila sansakto dasha varshani lakshmana
Aho amanyata dharmatma vishvamitro mahamunih
35.8
स हि प्राप्तम् न जानीते कालम् कालविदाम् वरः ।
विश्वामित्रो महातेजाः किम् पुनर् यः पृथग् जनः ॥४-३५-८॥
Sa hi praptam na janite kalam kalavidam varah
Vishvamitro mahatejah kim punar yah prithag janah
35.9
देह धर्म गतस्य अस्य परिश्रान्तस्य लक्ष्मण ।
अवितृप्तस्य कामेषु रामः क्षन्तुम् इह अर्हति ॥४-३५-९॥
Deha dharma gatasya asya parishrantasya lakshmana
Avitriptasya kameshu ramah kshantum iha arhati
35.10
न च रोष वशम् तात गंतुम् अर्हसि लक्ष्मण ।
निश्चयार्थम् अविज्ञाय सहसा प्राकृतो यथा ॥४-३५-१०॥
Na cha rosha vasham tata gantum arhasi lakshmana
Nishchayartham avigyaya sahasa prakrito yatha
35.11
सत्त्व युक्ता हि पुरुषाः त्वत् विधाः पुरुषर्षभ ।
अविमृश्य न रोषस्य सहसा यान्ति वश्यताम् ॥४-३५-११॥
Sattva yukta hi purushah tvat vidhah purusharshabha
Avimrishya na roshasya sahasa yanti vashyatam
35.12
प्रसादये त्वाम् धर्मज्ञ सुग्रीवार्थे समाहिता ।
महान् रोष समुत्पन्नः संरंभः त्यज्यताम् अयम् ॥४-३५-१२॥
Prasadaye tvam dharmagya sugrivarthe samahita
Mahan rosha samutpannah sanrambhah tyajyatam ayam
35.13
रुमाम् माम् च अंगदम् राज्यम् धन धान्य पशूनि च ।
राम प्रियार्थम् सुग्रीवः त्यजेत् इति मतिर् मम ॥४-३५-१३॥
Rumam mam cha angadam rajyam dhana dhanya pashuni cha
Rama priyartham sugrivah tyajet iti matir mama
35.14
समानेष्यति सुग्रीवः सीतया सह राघवम् ।
शशांकम् इव रोहिण्या हत्वा तम् राक्षस अधमम् ॥४-३५-१४॥
Samaneshyati sugrivah sitaya saha raghavam
Shashankam iva rohinya hatva tam rakshasa adhamam
35.15
शत कोटि सहस्राणि लंकायाम् किल रक्षसाम् ।
अयुतानि च षट् त्रिंशत् सहस्राणि शतानि च ॥४-३५-१५॥
Shata koti sahasrani lankayam kila rakshasam
Ayutani cha shat trinshat sahasrani shatani cha
35.16
अहत्वा ताम् च दुर्धर्षान् राक्षसान् काम रूपिणः ।
न शक्यो रावणो हंतुम् येन सा मैथिली हृता ॥४-३५-१६॥
Ahatva tam cha durdharshan rakshasan kama rupinah
Na shakyo ravano hantum yena sa maithili hrita
35.17
ते न शक्या रणे हंतुम् असहायेन लक्ष्मण ।
रावणः क्रूर कर्मा च सुग्रीवेण विशेषतः ॥४-३५-१७॥
Te na shakya rane hantum asahayena lakshmana
Ravanah krura karma cha sugrivena visheshatah
35.18
एवम् आख्यातवान् वाली स हि अभिज्ञो हरीश्वरः ।
आगमः तु न मे व्यक्तः श्रवात् तस्य ब्रवीमि अहम् ॥४-३५-१८॥
Evam akhyatavan vali sa hi abhigyo harishvarah
Agamah tu na me vyaktah shravat tasya bravimi aham
35.19
त्वत् सहाय निमित्तम् हि प्रेषिता हरिपुंगवाः ।
आनेतुम् वानरान् युद्धे सुबहून् हरिपुंगवान् ॥४-३५-१९॥
Tvat sahaya nimittam hi preshita haripungavah
Anetum vanaran yuddhe subahun haripungavan
35.20
ताम् च प्रतीक्षमाणो अयम् विक्रांतान् सुमहा बलान् ।
राघवस्य अर्थ सिद्धि अर्थम् न निर्याति हरि ईश्वरः ॥४-३५-२०॥
Tam cha pratikshamano ayam vikrantan sumaha balan
Raghavasya artha siddhi artham na niryati hari ishvarah
35.21
कृता सुसंस्था सौमित्रे सुग्रीवेण यथा पुरा ।
अद्य तैः वानरैः सर्वैः आगंतव्यम् महाबलैः ॥४-३५-२१॥
Krita susanstha saumitre sugrivena yatha pura
Adya taih vanaraih sarvaih agantavyam mahabalaih
35.22
ऋक्ष कोटि सहस्राणि गोलांगूल शतानि च ।
अद्य त्वाम् उपयास्यन्ति जहि कोपम् अरिन्दमकोट्यो अनेकाः तु काकुत्स्थ कपीनाम् दीप्त तेजसाम् ॥४-३५-२२॥
Riksha koti sahasrani golangula shatani cha
Adya tvam upayasyanti jahi kopam arindamakotyo anekah tu kakutstha kapinam dipta tejasam
35.23
तव हि मुखम् इदम् निरीक्ष्य कोपात्क्षतज समे नयने निरीक्षमाणाः ।
हरि वर वनिता न यान्ति शान्तिम्प्रथम भयस्य हि शन्किताः स्म सर्वाः ॥४-३५-२३॥
Tava hi mukham idam nirikshya kopatkshataja same nayane nirikshamanah
Hari vara vanita na yanti shantimprathama bhayasya hi shankitah sma sarvah