UtshovSarga 7
7.1
रामः तु सहितः भ्रात्रा सीतया च परंतपः ।
सुतीक्ष्णस्य आश्रम पदम् जगाम सह तैः द्विजैः ॥३-७-१॥
Ramah tu sahitah bhratra sitaya cha parantapah
Sutikshnasya ashrama padam jagama saha taih dvijaih
7.2
रामः तु सहितः भ्रात्रा सीतया च परंतपः ।
सुतीक्ष्णस्य आश्रम पदम् जगाम सह तैः द्विजैः ॥३-७-१॥
Ramah tu sahitah bhratra sitaya cha parantapah
Sutikshnasya ashrama padam jagama saha taih dvijaih
7.3
स गत्वा दीर्घम् अध्वानम् नदीः तीर्त्वा बहु उदकाः ।
ददर्श विमलम् शैलम् महा मेरुम् इव उन्नतम् ॥३-७-२॥
Sa gatva dirgham adhvanam nadih tirtva bahu udakah
Dadarsha vimalam shailam maha merum iva unnatam
7.4
ततः तद् इक्ष्वाकु वरौ सततम् विविधैः द्रुमैः ।
काननम् तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ ॥३-७-३॥
Tatah tad ikshvaku varau satatam vividhaih drumaih
Kananam tau vivishatuh sitaya saha raghavau
7.5
प्रविष्टः तु वनम् घोरम् बहु पुष्प फल द्रुमम् ।
ददर्श आश्रमम् एकान्ते चीर माला परिष्कृतम् ॥३-७-४॥
Pravishtah tu vanam ghoram bahu pushpa phala drumam
Dadarsha ashramam ekante chira mala parishkritam
7.6
तत्र तापसम् आसीनम् मल पङ्कज धारिणम् ।
रामः सुतीक्ष्णम् विधिवत् तपोधनम् अभाषत ॥३-७-५॥
Tatra tapasam asinam mala pankaja dharinam
Ramah sutikshnam vidhivat tapodhanam abhashata
7.7
रामोऽहम् अस्मि भगवन् भवन्तम् द्रष्टुम् आगतः ।
तत् मा अभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्य विक्रम ॥३-७-६॥
Ramoham asmi bhagavan bhavantam drashtum agatah
Tat ma abhivada dharmagya maharshe satya vikrama
7.8
स निरीक्ष्य ततः धीरो रामम् धर्मभृताम् वरम् ।
समाश्लिष्य च बाहुभ्याम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥३-७-७॥
Sa nirikshya tatah dhiro ramam dharmabhritam varam
Samashlishya cha bahubhyam idam vachanam abravit
7.9
स्वागतम् ते रघु श्रेष्ठ राम सत्यभृताम् वर ।
आश्रमओ अयम् त्वया आक्रान्तः सनाथ इव सांप्रतम् ॥३-७-८॥
Svagatam te raghu shreshtha rama satyabhritam vara
Ashramao ayam tvaya akrantah sanatha iva sampratam
7.10
प्रतीक्षमाणः त्वाम् एव न आरोहे अहम् महायशः ।
देव लोकम् इतो वीर देहम् त्यक्त्वा महीतले ॥३-७-९॥
Pratikshamanah tvam eva na arohe aham mahayashah
Deva lokam ito vira deham tyaktva mahitale
7.11
चित्रकूटम् उपादाय राज्य भ्रष्टो असि मे श्रुतः ।
इह उपयातः काकुत्स्थः देवराजः शततक्रतुः ॥३-७-१०॥
Chitrakutam upadaya rajya bhrashto asi me shrutah
Iha upayatah kakutsthah devarajah shatatakratuh
7.12
उपागम्य च मे देवो महादेवः सुर ईश्वरः ।
सर्वान् लोकान् जितान् आह मम पुण्येन कर्मणा ॥३-७-११॥
Upagamya cha me devo mahadevah sura ishvarah
Sarvan lokan jitan aha mama punyena karmana
7.13
तेषु देव ऋषि जुष्टेषु जितेशु तपसा मया ।
मत् प्रसादात् स भार्यः त्वम् विहरस्व स लक्ष्मणः ॥३-७-१२॥
Teshu deva rishi jushteshu jiteshu tapasa maya
Mat prasadat sa bharyah tvam viharasva sa lakshmanah
7.14
तम् उग्र तपसम् दीप्तम् महर्षिम् सत्य वादिनम् ।
प्रत्युवाच आत्मवान् रामो ब्रह्माणम् इव वासवः ॥३-७-१३॥
Tam ugra tapasam diptam maharshim satya vadinam
Pratyuvacha atmavan ramo brahmanam iva vasavah
7.15
अहम् एव आहरिष्यामि स्वयम् लोकान् महामुने ।
आवासम् तु अहम् इच्छामि प्रदिष्टम् इह कानने ॥३-७-१४॥
Aham eva aharishyami svayam lokan mahamune
Avasam tu aham ichchhami pradishtam iha kanane
7.16
भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूत हिते रतः ।
आख्यातः शरभंगेन गौतमेन महात्मना ॥३-७-१५॥
Bhavan sarvatra kushalah sarvabhuta hite ratah
Akhyatah sharabhangena gautamena mahatmana
7.17
एवम् उक्तः तु रामेण महर्षिः लोक विश्रुतः ।
अब्रवीत् मधुरम् वाक्यम् हर्षेण महता युतः ॥३-७-१६॥
Evam uktah tu ramena maharshih loka vishrutah
Abravit madhuram vakyam harshena mahata yutah
7.18
अयम् एव आश्रमो राम गुणवान् रम्यताम् इति ।
ऋषि संघ अनुचरितः सदा मूल फलैर् युतः ॥३-७-१७॥
Ayam eva ashramo rama gunavan ramyatam iti
Rishi sangha anucharitah sada mula phalair yutah
7.19
इमम् आश्रमम् आगम्य मृग संघा महीयसः ।
अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वा अकुतोभयाः ॥३-७-१८॥
Imam ashramam agamya mriga sangha mahiyasah
Ahatva pratigachchhanti lobhayitva akutobhayah
7.20
ना अन्यो दोषो भवेत् अत्र मृगेभ्यः अन्यत्र विद्धि वै ।
तत् श्रुत्वा वचनम् तस्य महर्षेः लक्ष्मणाग्रजः ॥३-७-१९॥
Na anyo dosho bhavet atra mrigebhyah anyatra viddhi vai
Tat shrutva vachanam tasya maharsheh lakshmanagrajah
7.21
उवाच वचनम् धीरो विगृह्य स शरम् धनुः ।
तान् अहम् सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान् ॥३-७-२०॥
Uvacha vachanam dhiro vigrihya sa sharam dhanuh
Tan aham sumahabhaga mrigasanghan samagatan
7.22
हन्याम् निशित धारेण शरेण नत पर्वणा ।
भवान् तत्र अभिषज्येत किम् स्यात् कृच्छ्र तरम् ततः ॥३-७-२१॥
Hanyam nishita dharena sharena nata parvana
Bhavan tatra abhishajyeta kim syat krichchhra taram tatah
7.23
एतस्मिन् आश्रमे वासम् चिरम् तु न समर्थये ।
तम् एवम् उक्त्वा उपरमम् रामः संध्याम् उपागमत् ॥३-७-२२॥
Etasmin ashrame vasam chiram tu na samarthaye
Tam evam uktva uparamam ramah sandhyam upagamat
7.24
अन्वास्य पश्चिमाम् संध्याम् तत्र वासम् अकल्पयत् ।
सुतीक्ष्णस्य आश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मनेन च ॥३-७-२३॥
Anvasya pashchimam sandhyam tatra vasam akalpayat
Sutikshnasya ashrame ramye sitaya lakshmanena cha
7.25
ततः शुभम् तापस अन्नम्स्वयम् सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम् ।
ताभ्याम् सुसत्कृत्य ददौ महात्मासंध्या निवृत्तौ रजनीम् समीक्ष्य ॥३-७-२४॥
Tatah shubham tapasa annamsvayam sutikshnah purusharshabhabhyam
Tabhyam susatkritya dadau mahatmasandhya nivrittau rajanim samikshya