UtshovSarga 6
6.1
शरभङ्गे दिवम् प्राप्ते मुनि संघाः समागताः ।
अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थम् रामम् ज्वलित तेजसम् ॥३-६-१॥
Sharabhange divam prapte muni sanghah samagatah
Abhyagachchhanta kakutstham ramam jvalita tejasam
6.2
वैखानसा वालखिल्याः संप्रक्षाला मरीचिपाः ।
अश्म कुट्टाः च बहवः पत्र आहाराः च तापसाः ॥३-६-२॥
Vaikhanasa valakhilyah samprakshala marichipah
Ashma kuttah cha bahavah patra aharah cha tapasah
6.3
दन्त उलूखलिनः च एव तथा एव उन्मज्जकाः परे ।
गात्र शय्या अशय्याः च तथा एव अनवकाशिकाः ॥३-६-३॥
Danta ulukhalinah cha eva tatha eva unmajjakah pare
Gatra shayya ashayyah cha tatha eva anavakashikah
6.4
मुनयः सलिल आहारा वायु भक्षाः तथा अपरे ।
आकाश निलयाः च एव तथा स्थण्डिल शायिनः ॥३-६-४॥
Munayah salila ahara vayu bhakshah tatha apare
Akasha nilayah cha eva tatha sthandila shayinah
6.5
तथा ऊर्थ्व वासिनः दान्ताः तथा आर्द्र पट वाससः ।
स जपाः च तपो नित्याः तथा पंच तपोऽन्विताः ॥३-६-५॥
Tatha urthva vasinah dantah tatha ardra pata vasasah
Sa japah cha tapo nityah tatha pancha taponvitah
6.6
सर्वे ब्राह्म्या श्रिया ज्युक्ता दृढ योग समाहिताः ।
शरभंग आश्रमे रामम् अभिजग्मुः च तापसाः ॥३-६-६॥
Sarve brahmya shriya jyukta dridha yoga samahitah
Sharabhanga ashrame ramam abhijagmuh cha tapasah
6.7
अभिगम्य च धर्मज्ञा रामम् धर्म भृताम् वरम् ।
ऊचुः परम धर्मज्ञम् ऋषि संघाः समागताः ॥३-६-७॥
Abhigamya cha dharmagya ramam dharma bhritam varam
Uchuh parama dharmagyam rishi sanghah samagatah
6.8
त्वम् इक्ष्वाकु कुलस्य अस्य पृथिव्याः च महारथः ।
प्रधानः च अपि नाथः च देवानाम् मघवान् इव ॥३-६-८॥
Tvam ikshvaku kulasya asya prithivyah cha maharathah
Pradhanah cha api nathah cha devanam maghavan iva
6.9
विश्रुतः त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च ।
पितृ व्रतत्वम् सत्यम् च त्वयि धर्मः च पुष्कलः ॥३-६-९॥
Vishrutah trishu lokeshu yashasa vikramena cha
Pitri vratatvam satyam cha tvayi dharmah cha pushkalah
6.10
त्वाम् आसाद्य महात्मानम् धर्मज्ञम् धर्म वत्सलम् ।
अर्थित्वात् नाथ वक्ष्यामः तत् च नः क्षन्तुम् अर्हसि ॥३-६-१०॥
Tvam asadya mahatmanam dharmagyam dharma vatsalam
Arthitvat natha vakshyamah tat cha nah kshantum arhasi
6.11
अधार्मः सुमहान् नाथ भवेत् तस्य तु भूपतेः ।
यो हरेत् बलि षड् भागम् न च रक्षति पुत्रवत् ॥३-६-११॥
Adharmah sumahan natha bhavet tasya tu bhupateh
Yo haret bali shad bhagam na cha rakshati putravat
6.12
युंजानः स्वान् इव प्राणान् प्राणैः इष्टान् सुतान् इव ।
नित्य युक्तः सदा रक्षन् सर्वान् विषय वासिनः ॥३-६-१२॥
Yunjanah svan iva pranan pranaih ishtan sutan iva
Nitya yuktah sada rakshan sarvan vishaya vasinah
6.13
प्राप्नोति शाश्वतीम् राम कीर्तिम् स बहु वार्षिकीम् ।
ब्रह्मणः स्थानम् आसाद्य तत्र च अपि महीयते ॥३-६-१३॥
Prapnoti shashvatim rama kirtim sa bahu varshikim
Brahmanah sthanam asadya tatra cha api mahiyate
6.14
यत् करोति परम् धर्मम् मुनिः मूल फल अशनः ।
तत्र राज्ञः चतुर् भागः प्रजा धर्मेण रक्षतः ॥३-६-१४॥
Yat karoti param dharmam munih mula phala ashanah
Tatra ragyah chatur bhagah praja dharmena rakshatah
6.15
सो अयम् ब्राह्मण भूयिष्ठो वानप्रस्थ गणो महान् ।
त्वम् नाथो अनाथवत् राम राक्षसैः हन्यते भृशम् ॥३-६-१५॥
So ayam brahmana bhuyishtho vanaprastha gano mahan
Tvam natho anathavat rama rakshasaih hanyate bhrisham
6.16
एहि पश्य शरीराणि मुनीनाम् भावित आत्मनाम् ।
हतानाम् राक्षसैः घोरैः बहूनाम् बहुधा वने ॥३-६-१६॥
Ehi pashya sharirani muninam bhavita atmanam
Hatanam rakshasaih ghoraih bahunam bahudha vane
6.17
पंपा नदी निवासानाम् अनुमन्दाकिनीम् अपि ।
चित्रकूट आलयानाम् च क्रियते कदनम् महत् ॥३-६-१७॥
Pampa nadi nivasanam anumandakinim api
Chitrakuta alayanam cha kriyate kadanam mahat
6.18
एवम् वयम् न मृष्यामो विप्रकारम् तपस्विनाम् ।
क्रियमाणम् वने घोरम् रक्षोभिः भीम कर्मभिः ॥३-६-१८॥
Evam vayam na mrishyamo viprakaram tapasvinam
Kriyamanam vane ghoram rakshobhih bhima karmabhih
6.19
ततः त्वाम् शरणार्थम् च शरण्यम् समुपस्थिताः ।
परिपालय नः राम वध्यमानान् निशाचरैः ॥३-६-१९॥
Tatah tvam sharanartham cha sharanyam samupasthitah
Paripalaya nah rama vadhyamanan nishacharaih
6.20
परा त्वत्तः गतिः वीर पृधिव्यम् न उपपद्यते ।
परिपालय नः सर्वान् राक्षसेभ्यो नृपात्मजः ॥३-६-२०॥
Para tvattah gatih vira pridhivyam na upapadyate
Paripalaya nah sarvan rakshasebhyo nripatmajah
6.21
एतत् श्रुत्वा तु काकुत्स्थः तापसानाम् तपस्विनाम् ।
इदम् प्रोवाच धर्मात्मा सर्वान् एव तपस्विनः ॥३-६-२१॥
Etat shrutva tu kakutsthah tapasanam tapasvinam
Idam provacha dharmatma sarvan eva tapasvinah
6.22
न एवम् अर्हथ माम् वक्तुम् आज्ञाप्यः अहम् तपस्विनाम् ।
केवलेन स्व कार्येण प्रवेष्टव्यम् वनम् मया ॥३-६-२२॥
Na evam arhatha mam vaktum agyapyah aham tapasvinam
Kevalena sva karyena praveshtavyam vanam maya
6.23
विप्रकारम् अपाक्रष्टुम् राक्षसैः भवताम् इमम् ।
पितुः तु निर्देशकरः प्रविष्टो अहम् इदम् वनम् ॥३-६-२३॥
Viprakaram apakrashtum rakshasaih bhavatam imam
Pituh tu nirdeshakarah pravishto aham idam vanam
6.24
भवताम् अर्थ सिद्ध्यर्थम् आगतोऽहम् यदृच्छया ।
तस्य मे अयम् वने वासो भविष्यति महाफलः ॥३-६-२४॥
Bhavatam artha siddhyartham agatoham yadrichchhaya
Tasya me ayam vane vaso bhavishyati mahaphalah
6.25
तपस्विनाम् रणे शत्रून् हन्तुम् इच्छामि राक्षसान् ।
पश्यन्तु वीर्यम् ऋषयः सः ब्रातुर् मे तपोधनाः ॥३-६-२५॥
Tapasvinam rane shatrun hantum ichchhami rakshasan
Pashyantu viryam rishayah sah bratur me tapodhanah
6.26
दत्त्वा अभयम् च अपि तपो धनानाम्धर्मे धृइत आत्मा सह लक्ष्मणेन ।
तपो धनैः च अपि सह आर्य दत्तःसुतीक्ष्णम् एव अभिजगाम वीरः ॥३-६-२६॥
Dattva abhayam cha api tapo dhananamdharme dhriita atma saha lakshmanena
Tapo dhanaih cha api saha arya dattahsutikshnam eva abhijagama virah