UtshovSarga 62
62.1
सीताम् अपश्यन् धर्मात्मा शोक उपहत चेतनः ।
विललाप महाबाहू रामः कमल लोचनः ॥३-६२-१॥
Sitam apashyan dharmatma shoka upahata chetanah
Vilalapa mahabahu ramah kamala lochanah
62.2
पश्यन् इव च ताम् सीताम् अपश्यन् मदन अर्दितः ।
उवाच राघवो वाक्यम् विलाप आश्रय दुर्वचम् ॥३-६२-२॥
Pashyan iva cha tam sitam apashyan madana arditah
Uvacha raghavo vakyam vilapa ashraya durvacham
62.3
त्वम् अशोकस्य शाखाभिः पुष्प प्रिय तराअ प्रिये ।
अवृणोषि शरीरम् ते मम शोक विवर्धिनी ॥३-६२-३॥
Tvam ashokasya shakhabhih pushpa priya taraa priye
Avrinoshi shariram te mama shoka vivardhini
62.4
कदली काण्ड सदृशौ कदल्या संवृता उभौ ।
ऊरू पश्यामि ते देवि न असि शक्ता निगूहितुम् ॥३-६२-४॥
Kadali kanda sadrishau kadalya sanvrita ubhau
Uru pashyami te devi na asi shakta niguhitum
62.5
कर्णिकार वनम् भद्रे हसंती देवि सेवसे ।
अलम् ते परिहासेन मम बाधावहेन वै ॥३-६२-५॥
Karnikara vanam bhadre hasanti devi sevase
Alam te parihasena mama badhavahena vai
62.6
विशेषेण आश्रमस्थाने हासो अयम् न प्रशस्यते ।
अवगच्छामि ते शीलम् परिहास प्रियम् प्रिये ॥३-६२-६॥
Visheshena ashramasthane haso ayam na prashasyate
Avagachchhami te shilam parihasa priyam priye
62.7
आगच्छ त्वम् विशालाक्षी शून्यो अयम् उटजः तव ।
सु व्यक्तम् राक्षैः सीता भक्षिता वा हृता अपि वा ॥३-६२-७॥
Agachchha tvam vishalakshi shunyo ayam utajah tava
Su vyaktam rakshaih sita bhakshita va hrita api va
62.8
न हि सा विलपंतम् माम् उपसम्प्रैति लक्ष्मण ।
एतानि मृग यूधानि स अश्रु नेत्राणि लक्ष्मण ॥३-६२-८॥
Na hi sa vilapantam mam upasampraiti lakshmana
Etani mriga yudhani sa ashru netrani lakshmana
62.9
शंशन्ति इव हि मे देवीम् भक्षिताम् रजनीचरैः ।
हा मम आर्ये क्व याता असि हा साध्वि वर वर्णिनि ॥३-६२-९॥
Shanshanti iva hi me devim bhakshitam rajanicharaih
Ha mama arye kva yata asi ha sadhvi vara varnini
62.10
हा स कामा अद्य कैकेयी देवि मे अद्य भविष्यति ।
सीताया सह निर्यातो विना सीताम् उपागतः ॥३-६२-१०॥
Ha sa kama adya kaikeyi devi me adya bhavishyati
Sitaya saha niryato vina sitam upagatah
62.11
कथम् नाम प्रवेक्ष्यामि शून्यम् अन्तः पुरम् मम ।
निर्वीर्य इति लोको माम् निर्दयः च इति वक्ष्यति ॥३-६२-११॥
Katham nama pravekshyami shunyam antah puram mama
Nirvirya iti loko mam nirdayah cha iti vakshyati
62.12
कातरत्वम् प्रकाशम् हि सीता अपनयनेन मे ।
निवृत्त वन वासः च जनकम् मिथिल अधिपम् ॥३-६२-१२॥
Kataratvam prakasham hi sita apanayanena me
Nivritta vana vasah cha janakam mithila adhipam
62.13
कुशलम् परिपृच्छन्तम् कथम् शक्षे निरीक्षितुम् ।
विदेह रजो नूनम् माम् दृष्ट्वा विरहितम् तया ॥३-६२-१३॥
Kushalam pariprichchhantam katham shakshe nirikshitum
Videha rajo nunam mam drishtva virahitam taya
62.14
सुता विनाश संतप्तो मोहस्य वशम् एष्यति ।
अथवा न गमिष्यामि पुरीम् भरत पालितम् ॥३-६२-१४॥
Suta vinasha santapto mohasya vasham eshyati
Athava na gamishyami purim bharata palitam
62.15
स्वर्गो अपि हि तया हीनः शून्य एव मतो मम ।
तत् माम् उत्सृज्य हि वने गच्छ अयोध्या पुरीम् शुभाम् ॥३-६२-१५॥
Svargo api hi taya hinah shunya eva mato mama
Tat mam utsrijya hi vane gachchha ayodhya purim shubham
62.16
न तु अहम् ताम् विना सीताम् जीवेयम् हि कथंचन ।
गाढम् आश्लिष्य भरतो वाच्यो मत् वचनात् त्वया ॥३-६२-१६॥
Na tu aham tam vina sitam jiveyam hi kathanchana
Gadham ashlishya bharato vachyo mat vachanat tvaya
62.17
अनुज्ञातो असि रामेण पालय इति वसुंधराम् ।
अंबा च मम कैकेयी सुमित्रा च त्वया विभो ॥३-६२-१७॥
Anugyato asi ramena palaya iti vasundharam
Amba cha mama kaikeyi sumitra cha tvaya vibho
62.18
कौसल्या च यथा न्यायम् अभिवाद्या मम अज्ञया ।
रक्षणीया प्रयत्नेन भवता सा उक्त कारिणा ॥३-६२-१८॥
Kausalya cha yatha nyayam abhivadya mama agyaya
Rakshaniya prayatnena bhavata sa ukta karina
62.19
सीतायाः च विनाशो अयम् मम च अमित्र सूदन ।
विस्तरेण जनन्या विनिवेद्य त्वया भवेत् ॥३-६२-१९॥
Sitayah cha vinasho ayam mama cha amitra sudana
Vistarena jananya vinivedya tvaya bhavet
62.20
इति विलपति राघवो तु दीनोवनम् उपगम्य तया विना सु केश्या ।
भय विकल मुखः तु लक्ष्मणो अपिव्यथित मना भृशम् आतुरो बभूव ॥३-६२-२०॥
Iti vilapati raghavo tu dinovanam upagamya taya vina su keshya
Bhaya vikala mukhah tu lakshmano apivyathita mana bhrisham aturo babhuva