UtshovSarga 48
48.1
एवम् ब्रुवत्याम् सीतायाम् संरब्धः परुष अक्षरम् ।
ललाटे भ्रुकुटीम् कृत्वा रावणः प्रति उवाच ह ॥३-४८-१॥
Evam bruvatyam sitayam sanrabdhah parusha aksharam
Lalate bhrukutim kritva ravanah prati uvacha ha
48.2
भ्राता वैश्रवणस्य अहम् सापत्नो वरवर्णिनि ।
रावणो नाम भद्रम् ते दशग्रीवः प्रतापवान् ॥३-४८-२॥
Bhrata vaishravanasya aham sapatno varavarnini
Ravano nama bhadram te dashagrivah pratapavan
48.3
यस्य देवाः स गंधर्वाः पिशाच पतग उरगाः ।
विद्रवन्ति भयात् भीता मृत्योः इव सदा प्रजाः ॥३-४८-३॥
Yasya devah sa gandharvah pishacha pataga uragah
Vidravanti bhayat bhita mrityoh iva sada prajah
48.4
येन वैश्रवणो भ्राता वैमात्रः कारणांतरे ।
द्वन्द्वम् आसादितः क्रोधात् रणे विक्रम्य निर्जितः ॥३-४८-४॥
Yena vaishravano bhrata vaimatrah karanantare
Dvandvam asaditah krodhat rane vikramya nirjitah
48.5
मत् भय आर्तः परित्यज्य स्वम् अधिष्ठानम् ऋद्धिमत् ।
कैलासम् पर्वत श्रेष्ठम् अध्यास्ते नर वाहनः ॥३-४८-५॥
Mat bhaya artah parityajya svam adhishthanam riddhimat
Kailasam parvata shreshtham adhyaste nara vahanah
48.6
यस्य तत् पुष्पकम् नाम विमानम् कामगम् शुभम् ।
वीर्याद् आवर्जितम् भद्रे येन यामि विहायसम् ॥३-४८-६॥
Yasya tat pushpakam nama vimanam kamagam shubham
Viryad avarjitam bhadre yena yami vihayasam
48.7
मम संजात रोषस्य मुखम् दृष्ट्वा एव मैथिलि ।
विद्रवन्ति परित्रस्ताः सुराः शक्र पुरोगमाः ॥३-४८-७॥
Mama sanjata roshasya mukham drishtva eva maithili
Vidravanti paritrastah surah shakra purogamah
48.8
यत्र तिष्ठामि अहम् तत्र मारुतो वाति शन्कितः ।
तीव्र अंशुः शिशिर अंशुः च भयात् संपद्यते रविः ॥३-४८-८॥
Yatra tishthami aham tatra maruto vati shankitah
Tivra anshuh shishira anshuh cha bhayat sampadyate ravih
48.9
निष्कंप पत्राः तरवो नद्यः च स्तिमित उदकाः ।
भवन्ति यत्र तत्र अहम् तिष्ठामि च चरामि च ॥३-४८-९॥
Nishkampa patrah taravo nadyah cha stimita udakah
Bhavanti yatra tatra aham tishthami cha charami cha
48.10
मम पारे समुद्रस्य लंका नाम पुरी शुभा ।
संपूर्णा राक्षसैः घोरैः यथा इन्द्रस्य अमरावती ॥३-४८-१०॥
Mama pare samudrasya lanka nama puri shubha
Sampurna rakshasaih ghoraih yatha indrasya amaravati
48.11
प्राकारेण परिक्षिप्ता पाण्डुरेण विराजिता ।
हेम कक्ष्या पुरी रम्या वैदूर्यमय तोरणा ॥३-४८-११॥
Prakarena parikshipta pandurena virajita
Hema kakshya puri ramya vaiduryamaya torana
48.12
हस्ति अश्व रथ संभाधा तूर्य नाद विनादिता ।
सर्व काम फलैः वृक्षैः संकुल उद्यान भूषिता ॥३-४८-१२॥
Hasti ashva ratha sambhadha turya nada vinadita
Sarva kama phalaih vrikshaih sankula udyana bhushita
48.13
तत्र त्वम् वस हे सीते राजपुत्रि मया सह ।
न स्मरिष्यसि नारीणाम् मानुषीणाम् मनस्विनि ॥३-४८-१३॥
Tatra tvam vasa he site rajaputri maya saha
Na smarishyasi narinam manushinam manasvini
48.14
भुंजाना मानुषान् भोगान् दिव्यान् च वरवर्णिनि ।
न स्मरिष्यसि रामस्य मानुषस्य गत आयुषः ॥३-४८-१४॥
Bhunjana manushan bhogan divyan cha varavarnini
Na smarishyasi ramasya manushasya gata ayushah
48.15
स्थापयित्वा प्रियम् पुत्रम् राज्ञा दशरथेन यः ।
मन्द वीर्यः सुतो ज्येष्ठः ततः प्रस्थापितो वनम् ॥३-४८-१५॥
Sthapayitva priyam putram ragya dasharathena yah
Manda viryah suto jyeshthah tatah prasthapito vanam
48.16
तेन किम् भ्रष्ट राज्येन रामेण गत चेतसा ।
करिष्यसि विशालाक्षि तापसेन तपस्विना ॥३-४८-१६॥
Tena kim bhrashta rajyena ramena gata chetasa
Karishyasi vishalakshi tapasena tapasvina
48.17
सर्व राक्षस भर्तारम् कामय - कामात् - स्वयम् आगतम् ।
न मन्मथ शर आविष्टम् प्रति आख्यातुम् त्वम् अर्हसि ॥३-४८-१७॥
Sarva rakshasa bhartaram kamaya - kamat - svayam agatam
Na manmatha shara avishtam prati akhyatum tvam arhasi
48.18
प्रति आख्याय हि माम् भीरु परितापम् गमिष्यसि ।
चरणेन अभिहत्य इव पुरूरवसम् ऊर्वशी ॥३-४८-१८॥
Prati akhyaya hi mam bhiru paritapam gamishyasi
Charanena abhihatya iva pururavasam urvashi
48.19
अंगुल्या न समो रामो मम युद्धे स मानुषः ।
तव भाग्येन् संप्राप्तम् भजस्व वरवर्णिनि ॥३-४८-१९॥
Angulya na samo ramo mama yuddhe sa manushah
Tava bhagyen sampraptam bhajasva varavarnini
48.20
एवम् उक्ता तु वैदेही क्रुद्धा संरक्त लोचना ।
अब्रवीत् परुषम् वाक्यम् रहिते राक्षस अधिपम् ॥३-४८-२०॥
Evam ukta tu vaidehi kruddha sanrakta lochana
Abravit parusham vakyam rahite rakshasa adhipam
48.21
कथम् वैश्रवणम् देवम् सर्व देव नमस्कृतम् ।
भ्रातरम् व्यपदिश्य त्वम् अशुभम् कर्तुम् इच्छसि ॥३-४८-२१॥
Katham vaishravanam devam sarva deva namaskritam
Bhrataram vyapadishya tvam ashubham kartum ichchhasi
48.22
अवश्यम् विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः ।
येषाम् त्वम् कर्कशो राजा दुर्बुद्धिः अजित इन्द्रियः ॥३-४८-२२॥
Avashyam vinashishyanti sarve ravana rakshasah
Yesham tvam karkasho raja durbuddhih ajita indriyah
48.23
अपहृत्य शचीम् भार्याम् शक्यम् इन्द्रस्य जीवितुम् ।
न हि रामस्य भार्याम् माम् अपनीय अस्ति जीवितम् ॥३-४८-२३॥
Apahritya shachim bharyam shakyam indrasya jivitum
Na hi ramasya bharyam mam apaniya asti jivitam
48.24
जीवेत् चिरम् वज्र धरस्य हस्तात्शचीम् प्रधृष्य अप्रतिरूप रूपाम् ।
न मा दृशीम् राक्षस धर्षयित्वापीत अमृतस्य अपि तव अस्ति मोक्षः ॥३-४८-२४॥
Jivet chiram vajra dharasya hastatshachim pradhrishya apratirupa rupam
Na ma drishim rakshasa dharshayitvapita amritasya api tava asti mokshah