UtshovSarga 10
10.1
वाक्यम् एतत् तु वैदेह्या व्याहृतम् भर्तृ भक्त्या ।
श्रुत्वा धर्मे स्थितो रामः प्रत्युवाच जानकीम् ॥३-१०-१॥
Vakyam etat tu vaidehya vyahritam bhartri bhaktya
Shrutva dharme sthito ramah pratyuvacha janakim
10.2
हितम् उक्तम् त्वया देवि स्निग्धया सदृशम् वचः ।
कुलम् व्यपदिशन्त्या च धर्मज्ञे जनक आत्मजे ॥३-१०-२॥
Hitam uktam tvaya devi snigdhaya sadrisham vachah
Kulam vyapadishantya cha dharmagye janaka atmaje
10.3
किम् नु वक्ष्यामि अहम् देवि त्वया एव उक्तम् इदम् वचः ।
क्षत्रियैः धार्यते चापो न आर्त शब्दो भवेद् इति ॥३-१०-३॥
Kim nu vakshyami aham devi tvaya eva uktam idam vachah
Kshatriyaih dharyate chapo na arta shabdo bhaved iti
10.4
ते च आर्ता दण्डकारण्ये मुनयः संशित व्रताः ।
माम् सीते स्वयम् आगम्य शरण्याः शरणम् गताः ॥३-१०-४॥
Te cha arta dandakaranye munayah sanshita vratah
Mam site svayam agamya sharanyah sharanam gatah
10.5
वसन्तः काल कालेषु वने मूल फल अशनाः ।
न लभन्ते सुखम् भीरु राक्षसैः क्रूर कर्मभिः ॥३-१०-५॥
Vasantah kala kaleshu vane mula phala ashanah
Na labhante sukham bhiru rakshasaih krura karmabhih
10.6
भक्ष्यन्ते राक्षसैः भीमैः नर मांसोपजीविभिः ।
ते भक्ष्यमाणा मुनयो दण्डकारण्य वासिनः ॥३-१०-६॥
Bhakshyante rakshasaih bhimaih nara mansopajivibhih
Te bhakshyamana munayo dandakaranya vasinah
10.7
अस्मान् अभ्यवपद्य इति माम् ऊचुर् द्विज सत्तमाः ।
मया तु वचनम् श्रुत्वा तेषाम् एवम् मुखात् च्युतम् ॥३-१०-७॥
Asman abhyavapadya iti mam uchur dvija sattamah
Maya tu vachanam shrutva tesham evam mukhat chyutam
10.8
कृत्वा वचन शुश्रुषाम् वाक्यम् एतत् उदाहृतम् ।
प्रसीदन्तु भवन्तो मे ह्रीः एषा तु मम अतुला ॥३-१०-८॥
Kritva vachana shushrusham vakyam etat udahritam
Prasidantu bhavanto me hrih esha tu mama atula
10.9
यद् ईदृशैः अहम् विप्रैः उपस्थेयैः उपस्थितः ।
किम् करोमि इति च मया व्याहृतम् द्विज संनिधौ ॥३-१०-९॥
Yad idrishaih aham vipraih upastheyaih upasthitah
Kim karomi iti cha maya vyahritam dvija sannidhau
10.10
सर्वैः एव समागम्य वाक् इयम् समुदाहृता ।
राक्षसैः दण्डकारण्ये बहुभिः काम रूपिभिः ॥३-१०-१०॥
Sarvaih eva samagamya vak iyam samudahrita
Rakshasaih dandakaranye bahubhih kama rupibhih
10.11
अर्दिताः स्म भृशम् राम भवान् नः तत्र रक्षतु ।
होम काले तु संप्राप्ते पर्व कालेषु च अनघ ॥३-१०-११॥
Arditah sma bhrisham rama bhavan nah tatra rakshatu
Homa kale tu samprapte parva kaleshu cha anagha
10.12
धर्षयन्ति सुदुर्धर्षा राक्षसाः पिशित अशनाः ।
राक्षसैः धर्षितानाम् च तापसानाम् तपस्विनाम् ॥३-१०-१२॥
Dharshayanti sudurdharsha rakshasah pishita ashanah
Rakshasaih dharshitanam cha tapasanam tapasvinam
10.13
गतिम् मृगयमाणानाम् भवान् नः परमा गतिः ।
कामम् तपः प्रभावेण शक्ता हन्तुम् निशाचरान् ॥३-१०-१३॥
Gatim mrigayamananam bhavan nah parama gatih
Kamam tapah prabhavena shakta hantum nishacharan
10.14
चिरार्जितम् न च इच्छामः तपः खण्डयितुम् वयम् ।
बहु विघ्नम् तपो नित्यम् दुःश्चरम् चैव राघव ॥३-१०-१४॥
Chirarjitam na cha ichchhamah tapah khandayitum vayam
Bahu vighnam tapo nityam duhshcharam chaiva raghava
10.15
तेन शापम् न मुंचामो भक्ष्यमाणाः च राक्षसैः ।
तद् अर्द्यमानान् रक्षोभिः दण्डकारण्य वासिभिः ॥३-१०-१५॥
Tena shapam na munchamo bhakshyamanah cha rakshasaih
Tad ardyamanan rakshobhih dandakaranya vasibhih
10.16
रक्ष नः त्वम् सह भ्रात्रा त्वम् नाथा हि वयम् वने ।
मया च एतत् वचः श्रुत्वा कार्त्स्न्येन परिपालनम् ॥३-१०-१६॥
Raksha nah tvam saha bhratra tvam natha hi vayam vane
Maya cha etat vachah shrutva kartsnyena paripalanam
10.17
ऋषीणाम् दण्डकारण्ये संश्रुतम् जनकाअत्मजे ।
संश्रुत्य न च शक्ष्यामि जीवमानः प्रतिश्रवम् ॥३-१०-१७॥
Rishinam dandakaranye sanshrutam janakaatmaje
Sanshrutya na cha shakshyami jivamanah pratishravam
10.18
मुनीनाम् अन्यथा कर्तुम् सत्यम् इष्टम् हि मे सदा ।
अपि अहम् जीवितम् जह्याम् त्वाम् वा सीते स लक्ष्मणाम् ॥३-१०-१८॥
Muninam anyatha kartum satyam ishtam hi me sada
Api aham jivitam jahyam tvam va site sa lakshmanam
10.19
न तु प्रतिज्ञाम् संश्रुत्य ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ।
तत् अवश्यम् मया कार्यम् ऋषीणाम् परिपालनम् ॥३-१०-१९॥
Na tu pratigyam sanshrutya brahmanebhyo visheshatah
Tat avashyam maya karyam rishinam paripalanam
10.20
अनुक्तेन अपि वैदेहि प्रतिज्ञाय कथम् पुनः ।
मम स्नेहात् च सौहार्दात् इदम् उक्तम् त्वया वचः ॥३-१०-२०॥
Anuktena api vaidehi pratigyaya katham punah
Mama snehat cha sauhardat idam uktam tvaya vachah
10.21
परितुष्टो अस्मि अहम् सीते न हि अनिष्टो अनुशास्यते ।
सदृशम् च अनुरूपम् च कुलस्य तव शोभने ।सधर्म चारिणी मे त्वम् प्राणेभ्यो अपि गरीयसी ॥३-१०-२१॥
Paritushto asmi aham site na hi anishto anushasyate
Sadrisham cha anurupam cha kulasya tava shobhane, sadharma charini me tvam pranebhyo api gariyasi
10.22
इति एवम् उक्त्वा वचनम् महात्मासीताम् प्रियाम् मैथिल राज पुत्रीम् ।
रामो धनुष्मान् सह लक्ष्मणेनजगाम रम्याणि तपो वनानि ॥३-१०-२२॥
Iti evam uktva vachanam mahatmasitam priyam maithila raja putrim
Ramo dhanushman saha lakshmanenajagama ramyani tapo vanani