UtshovSarga 5
5.1
सन्दिश्य रामं नृपतिः श्वोभाविन्यभिषेचने ।
पुरोहितं समाहूय वसिष्ठमिदमब्रवीत् ॥२-५-१॥
Sandishya ramam nripatih shvobhavinyabhishechane
Purohitam samahuya vasishthamidamabravit
5.2
गच्छोपवासं काकुत्थ्सं कारयाद्य तपोधन ।
श्रीयशोराज्यलाभाय वध्वा सह यतव्रतम् ॥२-५-२॥
Gachchhopavasam kakutthsam karayadya tapodhana
Shriyashorajyalabhaya vadhva saha yatavratam
5.3
तथेति च स राजानमुक्त्वा वेदविदां वरः ।
स्वयं वसिष्ठो भगवान् ययौ रामनिवेशनम् ॥२-५-३॥
Tatheti cha sa rajanamuktva vedavidam varah
Svayam vasishtho bhagavan yayau ramaniveshanam
5.4
उपवासयितुं रामं मन्त्रवन्मन्त्रकोविदः ।
ब्राह्मं रथवरं युक्तमास्थाय सुदृधव्रतः ॥२-५-४॥
Upavasayitum ramam mantravanmantrakovidah
Brahmam rathavaram yuktamasthaya sudridhavratah
5.5
स रामभवनं प्रप्य पाण्डुराभ्रघनप्रभम् ।
तिस्रः कक्ष्या र्थेनैव विवेश मुनिसत्तमः ॥२-५-५॥
Sa ramabhavanam prapya pandurabhraghanaprabham
Tisrah kakshya rthenaiva vivesha munisattamah
5.6
तमागतमृषिं रामस्त्वरन्निव ससंभ्रमः ।
मानयिष्यन् स मानार्हं निश्चक्राम निवेशनात् ॥२-५-६॥
Tamagatamrishim ramastvaranniva sasambhramah
Manayishyan sa manarham nishchakrama niveshanat
5.7
अभ्येत्य त्वरमाणश्च रथाभ्याशं मनीषिणः ।
ततोऽवतारयामास परिगृह्य रथात्स्वयम् ॥२-५-७॥
Abhyetya tvaramanashcha rathabhyasham manishinah
Tatovatarayamasa parigrihya rathatsvayam
5.8
सचैनं प्रश्रितं दृष्ट्वा सं भाष्याभिप्रसाद्य च ।
प्रियार्हं हर्षयन् राममित्युवाच पुरोहितः ॥२-५-८॥
Sachainam prashritam drishtva sam bhashyabhiprasadya cha
Priyarham harshayan ramamityuvacha purohitah
5.9
प्रसन्नस्ते पिता राम यौवराज्यमवाप्स्यसि ।
उपवासं भवानद्य करोतु सह सीतया ॥२-५-९॥
Prasannaste pita rama yauvarajyamavapsyasi
Upavasam bhavanadya karotu saha sitaya
5.10
प्रातस्त्वामभिषेक्ता हि यौवराज्ये नराधिपः ।
पिता दशरथः प्रीत्या ययातिं नहुषो यथा ॥२-५-१०॥
Pratastvamabhishekta hi yauvarajye naradhipah
Pita dasharathah pritya yayatim nahusho yatha
5.11
इत्युक्त्वा स तदा राम मुपवासं यतव्रतम् ।
मन्त्रवत् कारयामास वैदेह्या सहितं मुनिः ॥२-५-११॥
Ityuktva sa tada rama mupavasam yatavratam
Mantravat karayamasa vaidehya sahitam munih
5.12
ततो यथावद्रामेण स राज्ञो गुरुरर्चितः ।
अभ्यनुज्ञाप्य काकुत्थ्सं ययौ रामनिवेशनात् ॥२-५-१२॥
Tato yathavadramena sa ragyo gururarchitah
Abhyanugyapya kakutthsam yayau ramaniveshanat
5.13
सुहृद्भिस्तत्र रामोऽपि सहासीनः प्रियंवदैः ।
सभाजितो विवेशाथ ताननुज्ञाप्य सर्वशः ॥२-५-१३॥
Suhridbhistatra ramopi sahasinah priyanvadaih
Sabhajito viveshatha tananugyapya sarvashah
5.14
हृष्टनारीनरयुतं रामवेश्म तदा बबौ ।
यथा मत्तद्विजगणं प्रपुल्लनलिनं सरः ॥२-५-१४॥
Hrishtanarinarayutam ramaveshma tada babau
Yatha mattadvijaganam prapullanalinam sarah
5.15
स राजभवनप्रख्यात्तस्माद्रामनिवेशनात् ।
निर्गत्य ददृशे मार्गं वसिष्ठो जनसंवृतम् ॥२-५-१५॥
Sa rajabhavanaprakhyattasmadramaniveshanat
Nirgatya dadrishe margam vasishtho janasanvritam
5.16
बृन्दबृन्दैरयोध्यायां राजमार्गाः समन्ततः ।
बभूवुरभिसंबाधाः कुतूहलजनैर्वृताः ॥२-५-१६॥
Brindabrindairayodhyayam rajamargah samantatah
Babhuvurabhisambadhah kutuhalajanairvritah
5.17
जनबृन्दोर्मिसंघर्षहर्षस्वनवतस्तदा ।
बभूव राजमार्गस्य सागरस्येव निस्वनः ॥२-५-१७॥
Janabrindormisangharshaharshasvanavatastada
Babhuva rajamargasya sagarasyeva nisvanah
5.18
सिक्तसंमृष्टरथ्या हि तदहर्वनमालिनी ।
आसीदयोध्या नगरी समुच्छ्रितगृहध्वजा ॥२-५-१८॥
Siktasammrishtarathya hi tadaharvanamalini
Asidayodhya nagari samuchchhritagrihadhvaja
5.19
तदा ह्ययोध्यानिलयः सस्त्रीबालाबलो जनः ।
रामाभिषेकमाकाञ्क्षन्नाकाण्क्षदुदयं रवेः ॥२-५-१९॥
Tada hyayodhyanilayah sastribalabalo janah
Ramabhishekamakankshannakankshadudayam raveh
5.20
प्रजालङ्कारभूतं च जनस्यानन्दवर्धनम् ।
उत्सुकोऽभूज्जनो द्रष्टुं तमयोध्यामहोत्सवम् ॥२-५-२०॥
Prajalankarabhutam cha janasyanandavardhanam
Utsukobhujjano drashtum tamayodhyamahotsavam
5.21
एवं तं जनसंबाधं राजमार्गं पुरोहितः ।
व्यूहन्निव जनौघं तं शनैराजकुलं ययौ ॥२-५-२१॥
Evam tam janasambadham rajamargam purohitah
Vyuhanniva janaugham tam shanairajakulam yayau
5.22
सिताभ्रशिखरप्रख्यं प्रासादमधिरुह्य सः ।
समीयाय नरेन्द्रेण शक्रेणेव बृहस्पतिः ॥२-५-२२॥
Sitabhrashikharaprakhyam prasadamadhiruhya sah
Samiyaya narendrena shakreneva brihaspatih
5.23
तमागतमभिप्रेक्ष्य हित्वा राजासनं नृपः ।
पप्रच्छ स च तस्मै तत्कृतमित्यभ्यवेदयत् ॥२-५-२३॥
Tamagatamabhiprekshya hitva rajasanam nripah
Paprachchha sa cha tasmai tatkritamityabhyavedayat
5.24
तेन चैव तदा तुल्यं सहासीनाः सभासदः ।
आसनेभ्यः समुत्तस्थुः पूजयन्तः पुरोहितम् ॥२-५-२४॥
Tena chaiva tada tulyam sahasinah sabhasadah
Asanebhyah samuttasthuh pujayantah purohitam
5.25
गुरुणा त्वभ्यनुज्ञातो मनिजौघं विसृज्य तम् ।
विवेशान्तःपुरं राजा सिंहो गिरिगुहामिव ॥२-५-२५॥
Guruna tvabhyanugyato manijaugham visrijya tam
Viveshantahpuram raja sinho giriguhamiva
5.26
तमग्र्यवेष्प्रमदाजनाकुलं ।
महेन्द्रवेश्मप्रतिमं निवेशनम् ।विदीपयंश्चारु विवेश पार्थिवः ।शशीव तारागणसंकुलं नभः ॥२-५-२६॥
Tamagryaveshpramadajanakulam
Mahendraveshmapratimam niveshanam, vidipayanshcharu vivesha parthivah, shashiva taraganasankulam nabhah