UtshovSarga 11
11.1
तं मन्मथशरैर्विद्धं कामवेगवशानुगम् ।
उवाच पृथिवीपालं कैकेयी दारुणं वचः ॥२-११-१॥
Tam manmathasharairviddham kamavegavashanugam
Uvacha prithivipalam kaikeyi darunam vachah
11.2
नास्मि विप्रकृता देव केन चिन्नावमानिता ।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तमिच्छामि त्वया कृतम् ॥२-११-२॥
Nasmi viprakrita deva kena chinnavamanita
Abhiprayastu me kashchittamichchhami tvaya kritam
11.3
प्रतिज्ञां प्रतिजानीष्व यदि त्वं कर्तु मिच्छसि ।
अथ तद्व्याहरिष्यामि यदभिप्रार्थितं मया ॥२-११-३॥
Pratigyam pratijanishva yadi tvam kartu michchhasi
Atha tadvyaharishyami yadabhiprarthitam maya
11.4
तामुवाच महातेजाः कैकेयीमीषदुत्स्मैतः ।
कामी हस्तेन संगृह्य मूर्धजेषु शुचिस्मिताम् ॥२-११-४॥
Tamuvacha mahatejah kaikeyimishadutsmaitah
Kami hastena sangrihya murdhajeshu shuchismitam
11.5
अवलिप्ते न जानासि त्वत्तः प्रियतरो मम ।
मनुजो मनुजव्याघ्राद्रामादन्यो न विद्यते ॥२-११-५॥
Avalipte na janasi tvattah priyataro mama
Manujo manujavyaghradramadanyo na vidyate
11.6
तेनाजय्येन मुख्येन राघवेण महात्मना ।
शपे ते जीवनार्हेण ब्रूहि यन्मनसेच्छसि ॥२-११-६॥
Tenajayyena mukhyena raghavena mahatmana
Shape te jivanarhena bruhi yanmanasechchhasi
11.7
यं मुहूर्तमपश्यंस्तु न जीवेयमहं ध्रुवम् ।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥२-११-७॥
Yam muhurtamapashyanstu na jiveyamaham dhruvam
Tena ramena kaikeyi shape te vachanakriyam
11.8
आत्मना वात्मजैश्चान्यैर्वृणे यं मनुजर्षभम् ।
तेन रामेण कैकेयि शपे ते वचनक्रियाम् ॥२-११-८॥
Atmana vatmajaishchanyairvrine yam manujarshabham
Tena ramena kaikeyi shape te vachanakriyam
11.9
भद्रे हृदयमप्येतदन्नुमृश्योद्धरस्व मे ।
एतत्समीक्ष्य कैकेयि ब्रूहि यत्साधु मन्यसे ॥२-११-९॥
Bhadre hridayamapyetadannumrishyoddharasva me
Etatsamikshya kaikeyi bruhi yatsadhu manyase
11.10
बलमात्मनि जानन्ती न मां शङ्कितुमर्हसि ।
करिष्यामि तव प्रीतिं सुकृतेनापि ते शपे ॥२-११-१०॥
Balamatmani jananti na mam shankitumarhasi
Karishyami tava pritim sukritenapi te shape
11.11
सा तदर्थमना देवी तमभिप्रायमागतम् ।
निर्माध्यस्थ्याच्च हर्षाच्च बभाषे दुर्वचं वचः ॥२-११-११॥
Sa tadarthamana devi tamabhiprayamagatam
Nirmadhyasthyachcha harshachcha babhashe durvacham vachah
11.12
तेन वाक्येन संहृष्टा तमभिप्रायमागतम् ।
व्याजहार महाघोरमभ्यागतमिवान्तकम् ॥२-११-१२॥
Tena vakyena sanhrishta tamabhiprayamagatam
Vyajahara mahaghoramabhyagatamivantakam
11.13
यथा क्रमेण शपसि वरं मम ददासि च ।
तच्छृण्वन्तु त्रयस्त्रींशद्देवाः साग्निपुरोगमाः ॥२-११-१३॥
Yatha kramena shapasi varam mama dadasi cha
Tachchhrinvantu trayastrinshaddevah sagnipurogamah
11.14
चन्द्रादित्यौ नभशैव ग्रहा रात्र्यहनी दिशः ।
जगच्च पृथिवी चेयं सगन्धर्वा सराक्षसा ॥२-११-१४॥
Chandradityau nabhashaiva graha ratryahani dishah
Jagachcha prithivi cheyam sagandharva sarakshasa
11.15
निशाचराणि भूतानि गृहेषु गृहदेवताः ।
यानि चान्यानि भूतानि जानीयुर्भाषितं तव ॥२-११-१५॥
Nishacharani bhutani griheshu grihadevatah
Yani chanyani bhutani janiyurbhashitam tava
11.16
सत्य्सन्धो महातेजाधर्मज्ञः सुसमाहितः ।
वरं मम ददात्येष तन्मे शृण्वन्तु देवताअः ॥२-११-१६॥
Satysandho mahatejadharmagyah susamahitah
Varam mama dadatyesha tanme shrinvantu devataah
11.17
इति देवी महेष्वासं परिगृह्यभिशस्य च ।
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम् ॥२-११-१७॥
Iti devi maheshvasam parigrihyabhishasya cha
Tatah paramuvachedam varadam kamamohitam
11.18
स्मर राज्न् पुरा वृत्तं तस्मिन् दैवासुरे रणे ।
तत्र चाच्यावयच्छत्रुस्तव जीवतमन्तरा ॥२-११-१८॥
Smara rajn pura vrittam tasmin daivasure rane
Tatra chachyavayachchhatrustava jivatamantara
11.19
तत्र चापि मया देव यत्त्वं समभिरक्षितः ।
जाग्रत्या यतमानायास्ततो मे प्राददा वरौ ॥२-११-१९॥
Tatra chapi maya deva yattvam samabhirakshitah
Jagratya yatamanayastato me pradada varau
11.20
तौ तु दत्तौ वरौ देव निक्षेपौ मृगयाम्यहम् ।
तथैव पृथिवीपाल सकाशे सत्यसंगर ॥२-११-२०॥
Tau tu dattau varau deva nikshepau mrigayamyaham
Tathaiva prithivipala sakashe satyasangara
11.21
तत्प्रतिश्रुत्य धर्मेण न चेद्दास्यसि मे वरम् ।
अद्यैव हि प्रहास्यामि जीवितं त्वद्विमानिता ॥२-११-२१॥
Tatpratishrutya dharmena na cheddasyasi me varam
Adyaiva hi prahasyami jivitam tvadvimanita
11.22
वाङ्मात्रेण तदा राजा कैकेय्या स्ववशे कृतः ।
प्रच्स्कन्द विनाशाय पाशं वृग इवात्मनः ॥२-११-२२॥
Vanmatrena tada raja kaikeyya svavashe kritah
Prachskanda vinashaya pasham vriga ivatmanah
11.23
ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम् ।
वरौ यौ मे त्वया देव तदा दत्तौ महीपते ॥२-११-२३॥
Tatah paramuvachedam varadam kamamohitam
Varau yau me tvaya deva tada dattau mahipate
11.24
तौ तावदहम्द्यैव वक्ष्यामि शृणु मे वचः ।
अभिषेकसमारम्भओ राघवस्योपकल्पितः ॥२-११-२४॥
Tau tavadahamdyaiva vakshyami shrinu me vachah
Abhishekasamarambhao raghavasyopakalpitah
11.25
अनेनैवाभिषे केण भरतो मेऽभिषिच्यताम् ।
यो द्वितीयो वरो देव दत्तः प्रीतेन मे त्वया ॥२-११-२५॥
Anenaivabhishe kena bharato mebhishichyatam
Yo dvitiyo varo deva dattah pritena me tvaya
11.26
तदा दैवासुरे युद्धे तस्य कालोऽय मागतः ।
नव पञ्च च वर्षाणि दण्डकारण्यमाश्रितः ॥२-११-२६॥
Tada daivasure yuddhe tasya kaloya magatah
Nava pancha cha varshani dandakaranyamashritah
11.27
चीराजिनजटाधारी रामो भवतु तापसः ।
भरतो भजतामद्य यौवराज्यमकण्टकम् ॥२-११-२७॥
Chirajinajatadhari ramo bhavatu tapasah
Bharato bhajatamadya yauvarajyamakantakam
11.28
एष मे परमः कामो दत्तमेव वरं वृणे ।
अद्यचैव हि पश्येयं प्रयान्तं राघवं वन्म् ॥२-११-२८॥
Esha me paramah kamo dattameva varam vrine
Adyachaiva hi pashyeyam prayantam raghavam vanm
11.29
स राजराजो भव स्त्यसंगरः ।
कुलं च शीलं च हि रक्ष जन्म च ।परत्र वासे हि वद्न्त्यनुत्तमं ।तपोधनाः सत्यवचो हितं नृणाम् ॥२-११-२९॥
Sa rajarajo bhava styasangarah
Kulam cha shilam cha hi raksha janma cha, paratra vase hi vadntyanuttamam, tapodhanah satyavacho hitam nrinam